درسی دیگر از بزرگمرد تاریخ شهادت

یکی از مهمترین ساز و کارهای دفاعی روانی که سبب رشد و تعالی شخصیت انسان می‌شود ساز و کار همانندسازی است. به این ترتیب که کودک در دوران پیش از مدرسه با والد همجنس خود همانندسازی می‌کند. پسر از پدر خود سرمشقی برای مرد بودن، شوهر بودن و پدر بودن را فرا می‌گیرد. دختر نیز از مادر خود سرمشقی را برای زن بودن، همسر بودن و مادر بودن را فرا می‌گیرد. اگر در این همانندسازی اشکالی وجود داشته باشد رشد شخصیت به مشکل بر می‌خورد.
روند همانندسازی در دوران مدرسه و پس از آن نیز با سرمشق هایی که کودک از آموزگار، دبیر و افراد مطرح در جامعه فرا می‌گیرد ادامه پیدا می‌کند. در صورتی که کودک سرمشقی برای نمونه برداری جهت همانندسازی نداشته باشد و یا نمونه‌های بدی همچون افراد ضداجتماعی و مجرم سرمشق او قرار گیرند، هویت منفی پیدا می‌کند. یعنی با هرآنچه جامعه به عنوان «خوب» توصیه می‌کند از در جنگ و ناسازگاری در می‌آید و خود تبدیل به موجود ضد اجتماعی و مجرم می‌شود. بنابراین اگر بتوان هرچه بیشتر سرمشق‌های خوب در اختیار کودکان و نوجوانان قرار داد، آنان نیز همانندسازی‌های مثبت تر و سازنده تری خواهند داشت. ایام محرم یکی از بهترین فرصت‌ها را برای این امر در اختیار می‌گذارد.

هرچه حضرت امام حسین(ع) به عنوان سرمشقی واقعی برای آزادگی، شجاعت، رشادت، فداکاری و خداپرستی بیشتر مطرح شود، همانندسازی نوجوانان و کودکان نیز با او بیشتر خواهد شد. این یکی از عمده ترین وجوه تفاوت فرهنگی ما با جوامع غربی یا غربگراست. به همین دلیل است که مراسم سوگواری ماه محرم نه تنها یک آئین مذهبی، بلکه آئینی در جهت پرورش شخصیت سالم و پرهیز از آسیب شناسی روانی در دوران جوانی و میانسالی است. البته باید بر حسب ظرفیت‌های ذهنی کودک و نوجوانان این نمونه برداری را در نظر داشت. هرچه سن کودک کمتر باشد به روشهای ساده‌تری برای دریافتن منظور احتیاج دارد. برای نمونه کودکان پیش دبستانی و دبستانی با فیلم‌های کارتون و نوجوانان با فیلم‌های سینمایی که در آنها شمه ای از ویژگی‌های والای حضرت امام حسین(ع) نمایش داده می‌شود و نوجوانان بزرگسال‌تر با حضور مستقیم تر در مراسم سوگواری می‌توانند به این همانندسازی ارزنده نائل شوند. در واقع برای یافتن راههایی جهت ارتقای سلامت روان جامعه چنین سرمشق‌های ارزنده‌ای را در اختیار داریم.