دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

گزينش مشاوران شايسته

No image
گزينش مشاوران شايسته

پرسش:

در خصوص مشورت با ديگران از منظر آموزه هاي وحياني چه مشاوراني و با چه ويژگي هايي مورد تأکيد قرار گرفته اند؟

پاسخ:

در دو بخش قبلي که در تاريخ هاي 19 و 26 فروردين به چاپ رسيده است به موضوعاتي همچون: تعريف لغوي و اصطلاحي مشورت، جايگاه و اهميت مشورت، فلسفه مشورت و آثار و فوايد مشورت پرداخته شد. اينک در بخش پاياني دنباله مطلب را پي مي گيريم.

الف) ويژگي هاي مثبت

1- ايمان: پيامبر اکرم(ص) فرمودند: «مؤمن مايه سود است اگر همراهش شوي سودت دهد و اگر با وي مشورت کني سودت دهد و اگر شريکش شوي سودت دهد و همه کار وي مايه سود است. (نهج الفصاحه، ص 448، ح3098)

2- تقوا: امام علي(ع) فرمودند: «در کارهايت با پرهيزکاران مشورت کن تا راهنمايي شوي.» (غررالحکم و دررالکلم، ص 587)

3- خردمندي: اميرالمؤمنين(ع) فرمودند: «هر کس با صاحبان خرد مشورت نمايد، به راه راست و درست رهنمون مي شود. (همان، ص 589)

«کسي که با شخص عاقل و دانا مشاوره کند بر کار خود مالک و مسلط شود. (همان)

4- تجربه و آزمودگي: حضرت علي(ع) فرمودند: «برترين کسي که با وي مشورت مي کني، کسي است که داراي تجربه هاي فراوان باشد.» (همان، ص 585)

5- علم و تخصص (آگاهي و صلاحيت): اميرالمؤمنين علي(ع) فرمودند: «با کسي که نادان در کار تو است مشورت نکن.» (همان، ص 590)

6- رازداري: امام علي(ع) فرمودند: «با دشمن خويش مشورت نکن و راز خود را از او پوشيده دار.» (همان)

7- نصح (خيرخواهي)

8- آينده نگر (دورانديشي)

9- حلم

امام صادق(ع) فرمودند: «با کساني که داراي پنج خصلت باشند مشورت کن. آنان که داراي عقل، حلم، تجربه، خيرخواهي و تقوا هستند.» (بحارالانوار، ج 75، ص103)

ب) ويژگي هاي منفي

منظور از ويژگي هاي منفي، خصوصياتي است که مشاوران مي بايست فاقد آن باشند. اهم اين خصوصيات عبارتند از:

1- بخل: اميرالمؤمنين علي(ع) فرمودند: «افراد بخيل را در مشورت خود دخالت مده؛ زيرا که تو را از احسان منصرف مي کند و از تهي دستي و فقر مي ترساند.» (نهج البلاغه- نامه 53)

2- جبن (ترس): حضرت علي(ع) فرمود: «با افراد ترسو مشورت مکن؛ زيرا در کارها روحيه‌ات را تضعيف مي کند.» (همان)

3- حرص: امام علي(ع) فرمودند: «حريص را به مشورت مگير که حرص را با ستمگري در نظرت زينت مي دهد.» (همان)

4- دروغ: اميرمؤمنان علي(ع) فرمودند: «با فرد دروغگو مشورت نکن؛ زيرا او مانند سراب است که دور را براي تو نزديک و نزديک را دور جلوه مي دهد. (غررالحکم و دررالکلم، ص 591) از ويژگي هاي ديگر منفي و سلبي مشاوران مي توان به: جهل، حماقت، فرومايگي، خودرأيي، وغد (سست خردي)، تلون (نفاق و چندرنگي)، لجاجت، عاطفه محض اشاره نمود.

محدوده مشورت

مشورت در احکام و حدود شرعيه راه ندارد. دانشمندان اسلامي عموماً معتقدند که در نحوه اجراي کارها و نيز تشخيص موضوع احکام مي توان مشورت کرد، اما مشورت در اصول و احکام را مساوي با لغو دين و تشريع مي دانند.

هيچ شکي نيست که مشورت و شورا در احکام ثابت دين که بستگي به شرايط و مقتضيات زمان ندارد و به عبارت ديگر با ابعاد فطري انسان (که ثابت است) تطابق کامل دارد، غيرمعقول است. بنابراين به نظر مي رسد که درباره حکم هر مسئله اي که به طور مشخصي از شرع نرسيده باشد، شورا و مشورت، امکان پذير است.

در اين رابطه مضمون حديث زير قابل توجه است:

«علي(ع) مي فرمايد: عرض کردم اي پيامبر خدا! اگر با مسئله اي روبرو شدم که درباره آن نه از طرف خداوند حکمي نازل شده بود و نه در سنت وجود داشت چه وظيفه اي داريم و چه دستوري مي فرماييد؟

پيامبر(ص) فرمودند: شورايي مرکب از اهل فقه و افراد باايمان عابد تشکيل مي دهيد و به يک نظر خاص اکتفا نمي کنيد. (بلکه نظر همه آنها را بخواهيد) (کنزالعمال، ج 5، ص 812)

عرصه هاي مشورتي

1) تحصيلي 2) اخلاقي 3) اعتقادي 4) خانوادگي 5) حقوقي 6) پزشکي 7) اقتصادي 8) روان شناسي 9) سياسي 10) شغلي و... .

راهکارهاي تقويت روحيه مشورتي

تحقق و تقويت اين اصل از راه هاي گوناگوني امکان پذير است از جمله:

دوري از خودمحوري، دقت در فوائد مشورت، دقت در آيات و روايات اين باب، تجربه نمودن در بعضي امور زندگي، مبارزه با تکبر و موانع ديگر براي مشورت خواهي، به ياد آوردن شکست‌هاي گذشته، دقت در عوامل موفقيت خود و ديگران.

روزنامه كيهان، شماره 21599 به تاريخ 27/1/96، صفحه 8 (معارف)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

دکتر حسن بلخاری ـ عضو فرهنگستان هنر - بخش اول

دکتر حسن بلخاری ـ عضو فرهنگستان هنر - بخش اول

اشاره: هنر در عامترین تعریف خود، ظهور و تجلی استعدادهای فطری و زیبایی طلب انسان در قالب آثار هنری است.
وظایف و اختیارات شورای نگهبان بر اساس قانون اساسی چیست؟

وظایف و اختیارات شورای نگهبان بر اساس قانون اساسی چیست؟

از جمله نهاد‌های مهم حکومتی، شورای نگهبان است که مطابق اصل ۹۱ قانون اساسی به ‌منظور پاسداری از احکام اسلام و قانون اساسی تشکیل شده است.
رويكرد مسلمانان به علم نجوم معرفت شناسانه است

رويكرد مسلمانان به علم نجوم معرفت شناسانه است

محمدحسن‏صادق‌پور

اگر در آثار دانشمندان و فلاسفه اسلامی نيك بنگريم، در كنار نظريات فلسفی انديشمندان اغلب آثاری مرتبط با علم نجوم نيز می‌توانيم مشاهده كنيم، اما اين علم چه نسبتی با فلسفه و دين دارد كه همواره ردپای آن در انديشه اسلامی وجود داشته است؟
گفتگو با دکتر غلامحسین دینانی - کریم فیضی - ۷

گفتگو با دکتر غلامحسین دینانی - کریم فیضی - ۷

اشاره: سخن به اسماء و صفات الهی رسید و استاد مبحث دشواری را آغاز کردند که دوستداران می‌توانند در کتاب «عقل الله» دنبال کنند. با حذف آن بخش، موضوع را پی می‌گیریم. استاد ادامه می‌دهند:
مفهوم مهدور الدم و مصادیق آن در قانون مجازات اسلامی چیست؟

مفهوم مهدور الدم و مصادیق آن در قانون مجازات اسلامی چیست؟

در قانون مجازات اسلامى براساس متون فقهى در مواردى به صورت مطلق و در مواردى به صورت نسبى و نسبت به افراد خاص، اجازه قتل و سلب حیات صادر شده است.
Powered by TayaCMS