افکار عمومی و نقش رسانه ها

افكار عمومي، رسانه ها،اجتماعي، سياسي

پاتریشیا موی مترجم: پروین مشتاقی

علی رغم اینکه مفهوم افکار عمومی در دنیای سیاسی و اجتماعی کنونی محوریت خاصی دارد اما این مفهوم در طول سالیان بسیار به خاطر ایده پردازیهای ضد و نقیض دست خوش مصائب و مشکلات بسیار شده است. منشاء مخالفت‌ها در رابطه با عموم جامعه را می‌توان درنظریات فلاسفه یونان قدیم ردیابی کرد: افلاطون عموم مردم جامعه را تحقیر می‌کرد و به قانون پادشاهان فیلسوف معتقد بود، درحالی که ارسطو خوشبین تربود، وی به قدرت جامعه و خرد جمعی معتقد بود. این تفاوت در دیدگاهها در تفکرات اروپایی قرون شانزدهم و هفدهم نمایان شدند. به عنوان مثال، ماکیاولی به رهبران هشدارداد که در مورد مردم جامعه هشیار باشند، اما روسو خاطرنشان کرد که اراده و خواست مردم جامعه فنا ناپذیر بوده و اظهار داشت که مسئولین باید بر روی رفاه جامعه تمرکز کرده و از آن حمایت کنند. دیدگاههای معاصر دررابطه با افکار عموم افراد جامعه بر روی این فرضیه پایه ریزی شده‌اند که یک حکومت باید سیاست‌هایی را تصویب کند که انعکاسی از اراده آن ملت باشند. علی رغم این توافق کلی، میزانی که رهبران به نیازها و علایق پیروانشان پاسخ مثبت می‌دهند در فضاها، زمانها، و بافت جوامع مختلف متفاوت است. با این وجود افکار مردم یک جامعه از مجراهای دیگربه غیر ازجمع آوری آرا عمومی قابل بیان است.

با توجه به تعاریف ارائه شده، شهروندان می‌توانند عقاید خود را در گفتگوهای سیاسی با دوستان، خانواده، و همسایگان بیان کنند؛ آنها می‌توانند مستقیما با رسانه ها و یا با نمایندگانشان تماس گرفته؛ می‌توانند رای دهند، مبارزات انتخاباتی انجام دهند، کمکهای مالی خود را به کاندیداهای منتخب شان ارائه دهند، دادخواست امضاء کنند، و همراه با دیگران مخالفت خود را ابراز کنند. مطمئنا، پیشرفت هایی که در زمینه فناوری صورت گرفته این امکان را فراهم آورده اند که امکانات و فرصتهای متعددی برای ابراز دیدگاهها و بررسی دیدگاهها برای افراد جامعه در زمانهای مختلف فراهم شود. در سالهای اخیر قلمروی عمومی، که پیش از این به وسیله مرزهای جغرافیایی محدود شده بود، قابل نفوذتر شده است. بنابراین، عجیب نیست پیشرفتهایی که در زمینه فن آوری اطلاعات صورت گرفته تعریف واژه های افراد جامعه و بیان افکار را دستخوش تغییراتی کرده است. مطالعه افکار عموی افراد جامعه ماهیتی میان رشته‌ای دارد. محققان تعدادی از رشته ها به طور جمعی در مورد این مسائل که افکار عمومی در مورد یک موضوع چیست، چه بخش‌هایی از جامعه چنین عقایدی دارند، چطور این عقاید شکل می‌گیرند، چگونه این عقاید می‌توانند ایجاد تغییر را تحت تاثیر قرار دهند به کاوش می‌پردازند. به عنوان مثال، جامعه شناسان تمایل دارند درمورد این موضوع که چگونه جنبشهای اجتماعی و تلاشهایی که به منظور فعال کردن افراد جامعه صورت می‌گیرد می‌توانند تاثیر گذار باشند وچگونه هویت گروه می‌تواند ادراکات را تحت تاثیر قراردهد، به بررسی بپردازند. درحالی که روانشناسان وقت بیشتری را به مطالعه اینکه چگونه اطلاعات فرآوری شده و چه کشش‌های اغواگری تاثیر بیشتری دارند اختصاص می‌دهند. به همین منوال، مطالعه افکار عمومی به وسیله عالمان علوم سیاسی می‌تواند شامل نظرسنجی درمورد آرای عمومی و یا گونه های دیگر رفتار سیاسی باشد ویا به بررسی اثر عوامل مختلف بر روی شکل گیری سیاست و خط مشی های اتخاذ شده بپردازد.

با وام گرفتن از تعدادی رشته های علمی، عالمان رشته روابط سیاسی، افکار عمومی را از جایگاه بالاتری مورد بررسی قرار می‌دهند. برخی افکار عمومی را به عنوان یک محصول (اینکه چند نفراحساس خاصی نسبت به یک موضوع ارائه شده دارند) در نظر می‌گیرند، در حالی که دیگران بر روی پدیده های مرتبط با فرایند سیاسی تاکید می‌کنند (به عنوان مثال اینکه چطور افکار شکل می‌گیرند). بعضی محققان به موضوعات کلان (به عنوان مثال اینکه چگونه حس اعتماد بین حکومت و افراد جامعه در کشورهای مختلف متفاوت است) می‌پردازند، و بقیه به موضوعات خرد، ازقبیل اینکه چگونه شهروندان اطلاعات سیاسی را به دست آورده و آنها را به کارمی‌برند می‌پردازند. مقدار زیادی از مطالعات انجام شده در زمینه ارتباط سیاسی به مطالعه پیام‌ها اعم از ساختار، محتوا و نتایج شان می‌پردازند. به عبارت دیگر، اینکه کدام عوامل ایدئولوژیکی ونهادی در این مسئله دخیل هستند که آیا یک موضوع پوشش خبری داده شود یا خیر و یا اینکه چگونه گزارش خبری منتقل می‌شود؟ اثرات پوشش رسانه ای و یا بحث و گفتگوی افراد درمورد یک موضوع بر روی یک فرد یا گروه چیست؟ و آیا دیدگاهها، تفکرات، و یا رفتارها به وسیله این پیام ها شکل می‌گیرند، آیا اینها در یک مکالمه، خبر، برنامه‌ای با محتوای سرگرمی، تبلیغات و یا مناظرات سیاسی ظاهرمی شوند؟ بنا به نظر تئوری پردازان ارتباطات، رسانه ها نه فقط اثر تعیین کنندگی (توانایی القای اهمیت یک موضوع به مخاطبین) دارند، بلکه اثرات یک گزارش خبری را طرح ریزی کرده و همچنین این ظرفیت را دارند که دیدگاهها و ادراکات افراد جامعه را با شیوه ای که برای ارائه گزارش خبری اتخاذ می‌کنند به طرز قابل توجهی تحت تاثیر قرار دهند.