تدریس آیت الله عبدالکریم موسوی اردبیلی

تدریس

وى در طول اقامت در قم به تدریس سطوح عالى حوزه اشتغال داشته است و کتب مکاسب و رسایل و کفایه را بارها تدریس کرد.

هجرت مجدد به قم

آیت الله موسوى اردبیلى که در دوران حیات حضرت امام(قدس سره) بارها تقاضاى کناره گیرى از مسئولیتها و پرداختن به اشتغالات علمى را کرده ولى پاسخ منفى شنیده بود، بعد از رحلت امام و در شهریور سال 1368ش به قم هجرت کرد و به عنوان یکى از مراجع معظم تقلید مطرح شد و اشتغالات جدیدى را به شرح زیر آغاز کرد:

1 ـ تدریس و بحث و تحقیق

وى از ابتداى اقامت مجدد در شهر مقدس قم، تدریس خارج فقه و اصول را آغاز کرد و تا کنون یک دوره خارج اصول را به اتمام رسانیده و نیز یک دوره فقه جزایى اسلام شامل قضا، حدود، قصاص، دیات، شهادات و... را تدریس کرد، و آنها را به رشته تحریر درآورده است.

تا کنون فقه القضاء، فقه الحدود و التعزیرات، فقه الدیات، فقه القصاص وى منتشر شده و کتاب فقه الشهادات آماده طبع است و در ایام تعطیلى حوزه علمیه قم، اقدام به تدریس فقهى کتاب شرکت و مباحث اجتهاد و تقلید و بیمه کردند که از آن میان کتاب فقه الشرکة و کتاب التأمین در یک جلد به طبع رسیده است. پس از به پایان بردن مباحث مهم کیفرى، تدریس مباحث حقوقى و مدنى اسلام را در دستور کار خویش قرار داده اند که به جهت اهمیّت مضاربه و ابتلاى شدید جامعه به آن، آن را در اولویت قرار داد و تدریس آن را به پایان رساند و هم اکنون مشغول تدریس کتاب بیع است.^[33]

2- تأسیس و اداره دانشگاه مفیداو از دورانى که در قم مشغول تحصیل بود، مانند هر طلبه دردآشنا به کاستى هاى نظام آموزشى حوزه مى اندیشید و آرزو داشت که این نواقص برطرف شود. یکى از مهم ترین کاستى هاى حوزه این است که برنامه درسى آن همان برنامه درسى سابق است و تغییر اساسى در آن ایجاد نشده است، لذا احکام مسایل جدید که در اثر تحولات جوامع زندگى انسانها به وجود آمده است، در این کتابها یافت نمى شود و یا بحث کافى در مورد آنها نشده است. مسایل مهم دانش، حقوق به ویژه حقوق بین الملل همچون احکام مرزها، صلاحیتها، دریاها و مناطق تحت حاکمیت کشورها، مقاوله نامه ها و میثاقهاى بین المللى، تابعیتها، همچنین مسایل اقتصادى از قبیل بانک، بانکدارى بدون ربا، بیمه، پول و... و نیز مسائل حکومتى و سیاسى و بحث و بررسى فقهى پیرامون نهادهاى اجتماعى جدید چون قواى سه گانه و هم چنین علومى مانند جامعه شناسى، فلسفه، کلام جدید، علوم سیاسى و... به شکل آکادمیک و امروزین آنها، در حوزه ها مورد بحث و بررسى کامل قرار نگرفته و به رغم نیاز شدید جوامع اسلامى به آنها، هنوز هم خلأهاى فراوانى در این زمینه به چشم مى خورد. از طرف دیگر طبیعى است که اداره حکومت اسلامى نیازمند متخصصان متعهدى است که علاوه بر آشنایى کامل با علوم حوزوى، با علوم جدید نیز آشنایى کامل داشته و از توانایى کافى جهت پاسخگویى به مسایل جدید و بیان دیدگاه اسلام در مسایل مطروحه برخوردار باشند. براى حل این مشکلات و نواقص و رفع آنها، هنگامى که ایشان تصمیم به اقامت دوباره در قم گرفت، اقدام به تأسیس مؤسسه اى به نام دانشگاه علوم انسانى (دارالعلم مفید) کرد. هدف از تأسیس این دانشگاه این است که علوم مورد نظر اسلام، یعنى علوم انسانى تدریس شود و نظرات اسلام نیز در ردیف نظرات سایر مکاتب مورد بحث و بررسى قرار گیرد. در حال حاضر رشته هاى حقوق، اقتصاد، فلسفه، علوم سیاسى و علوم قرآن در این مؤسسه در سطح کارشناسى و کارشناسى ارشد تدریس مى گردد و در نظر است مقطع دکترى نیز ایجاد شود. و افزون بر آن بر تعداد رشته هاى تحصیلى نیز اضافه گردد. اینک نزدیک به 600 دانشجو در این دانشگاه مطابق مقررات آموزش عالى کشور به تحصیل اشتغال دارند و همزمان به طور مستقل به تحصیل و پژوهشهاى عالى حوزوى مى پردازند.^[34]

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه