خط قرمزی كه شكستنی نيست

فاطمه محمدی

تا به حال به چراغ‌هاي راهنمايي و رانندگي دقت كرده‌ايد؟ اصلا متوجه هستيم كه چه نقش مهمي‌ را در زندگي ما ايفا مي‌كنند؟ چقدر عامل نظم و امنيت در عبور و مرور ما هستند؟ هر چند ماندن پشت چراغ قرمز را اصلا خوش نمي‌داريم اما خوب مي‌دانيم كه گذر كردن از آن چه عواقب خطرناكي براي خود ما و بقيه افراد ايجاد مي‌كند. اين چراغ قرمزها فقط در خيابان‌ها كاربرد ندارد. اگر دقت كنيم در هر زمينه‌اي از زندگي اين چراغ‌ها وجود دارند و بسته به جايگاهاشان رد شدن از آنها هم اثرات مختلفي در پي دارد. برای مثال يك وقت مادرمان براي تربيت ما يك سري نبايدها وضع مي‌كند و بعضي از آنها را با تأكيد بيشتري نهي مي‌كند و براي هشدار ما به رعايت آنها گاه ما را تهديد مي‌كند. گاه مدير، معلم و استاد، دوست و... برايمان بايد و نبايدي مشخص مي‌كنند كه ناديده گرفتن آنها يعني به جان خريدن جرايم سنگين و از دست دادن فرصت‌های فراوان... يك وقت علامت هشدار و خط قرمز از طرف يك قدرت مطلق است كه هيچ اما و اگري را نمي‌پذيرد و دقيقا آنچه كه جريمه ماست اعمال خواهد شد، مي‌دانيد اين موقعيت كي پيش مي‌آيد؟وقتي كه ما بي‌مهابا خط قرمز دستورات روشن خداوند متعال را ناديده مي‌گيريم و گمان مي‌كنيم كه كسي حواسش نبود و به راحتي جسته‌ايم. خداوند متعال حي و حاضر است و ناظر تمام اعمال ماست، خوب است همه ما به يك نكته توجه داشته باشيم كه خداوند مهربان و توبه‌پذير ما يك سري خط قرمز دارد كه اگر آنها را رد كنيم ديگر هيچ توبه‌اي درستش نمي‌كند و هيچ شفاعتي پذيرفته نمي‌شود، آن هم وقتي است كه موضوع مربوط به مردم و حقوق آنها باشد. خداوند مهربان توبه‌كنندگان را دوست دارد و هميشه در توبه را باز گذاشته است اما مي‌فرمايد حق ديگران را بايد بدهي... اگر ندهي واي به حال تو... حقوق مردم به قدري براي خداوند متعال محترم است كه در قرآن كريم صراحتاً هشدار مي‌دهد «واي به حال شما»؛در قرآن كريم واژه «ويل» 27بار به كار برده شده است. اين كلمه نفريني است از طرف خداوند كه حكايت از بدبختى و عذاب دارد. مثل وقتي كه خداوند متعال مي‌فرمايد: «ويلٌ لِلْمطفِّفين» (المطففين، 1)؛ واى بر كم‌فروشان.

كم‌فروشان چه كسانی هستند؟!

كم‌فروشان كاسباني هستند كه كم مي‌گذارند با سوءاستفاده از مردم و گران‌فروشي و كم‌فروشي در مال مردم دست مي‌برند، چقدر خوب است كه برخی كاسبان جمله «اين مكان مجهز به دوربين مدار بسته مي‌باشد» را خطاب به خودشان هم مي‌نوشتند كه وقتي جيب مردم را خالي مي‌كني يادت باشد در مقابل دوربين مدار بسته محكمه الهي قرار داري... يا به راننده‌اي كه به بهانه نداشتن پول خرد زيادتر از آنچه حقش است برمي‌دارد، يا خطاب به آن كارمندي كه مردم را معطل مي‌كند و با تلفن بيت‌المال به امورات شخصي خودش مي‌رسد. خطاب به آن مسئولاني كه مي‌بينند كالاي بي‌كيفيت با قيمت نجومي ‌به مردم عرضه مي‌شود و نه تنها سكوت مي‌كنند كه با جانبداري از اين كم‌فروشي حمايت هم مي‌كنند. اين هشدار خداوند متعال خطاب به همه ماست در هر جايگاهي كه هستيم، به دانشجو كه از امكانات دولتي استفاده مي‌كند و درس نمي‌خواند، به استاد كه به هر نحوي از ساعت كلاس كم مي‌كند يا درسي بدون فايده و بدون مطالعه ارائه مي‌دهد، به كارگر و كارفرمايي كه هر كدام در حق ديگري كوتاهي مي‌كند، به عالمي‌كه علمش را نشر نمي‌دهد به توانگري كه انفاق نمي‌كند.

هشدار خداوند را جدی بگيريم

وقتي خدواند بزرگ و مهربان مي‌فرمايد «واي بر شما» بايد حساب كار دستمان بيايد... امام علي‌(ع) از قول خداي متعال مي‌فرمايد: خداوند از حقوق بندگان نمي‌گذرد. خداوند مي‌فرمايد: قسم به عزت و جلالم ستم هيچ ظالمي‌ از من (بدون حساب) نخواهد گذشت؛ هر چند دستي (ناحق) به دستي خورده يا تماس حاصل كرده باشد (محاسن، ج 1، ص 68).

نتيجه

حقوق مردم براي خداوند متعال بسيار محترم است و كسي كه به اين حق تعدي كند براي او عذابي دردناك خواهد بود. حضرت علي‌(ع) در اين زمينه مي‌فرمايد: «جعل‌ا... سبْحانه حقوق عِبادِهِ مقدِّمه لِحقوقِهِ [علي حقوقِهِ] فمنْ قام به حقوقِ عِبادِ‌ا... كان ذلِك مودِّياً إِلي الْقِيامِ به حقوقِ‌ا...» (غررالحكم، ص 480)؛ خداوند حقوق بندگانش را مقدم بر حقوق خود قرار داده و كسي كه حقوق بندگانش را رعايت كند حقوق الهي را نيز رعايت خواهد كرد.