دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

راهکارهای رهایی از غفلت

پرسش: غفلت که یکی از مهم ترین موانع هدایت و تکامل انسان به حساب می‌آید، با چه راهکارهایی می‌توان از آن رهایی یافت؟
راهکارهای رهایی از غفلت
راهکارهای رهایی از غفلت

پرسش: غفلت که یکی از مهم ترین موانع هدایت و تکامل انسان به حساب می‌آید، با چه راهکارهایی می‌توان از آن رهایی یافت؟

پاسخ:

یقظه و بیداری اولین گام در مسیر حرکت تکاملی انسان و سیر الی الله به حساب می‌آید. که در نقطه مقابل غفلت قرار دارد. اینکه انسان غافل چگونه از غفلت بیرون می‌آید در قرآن کریم ساز و کارهایی برای آن تعریف شده که اینک به اهم آنها در مباحث زیر می‌پردازیم: 

1- تفکر: یکی از راههایی که پیمودن آن، افق‌های تازه ای را بر انسان می‌گشاید، تفکر است. از این رو در آیات و روایات اسلامی بر مقوله تفکر تاکیدهای بسیاری شده است. در قرآن کریم نزدیک بیست بار با عبارت‌های گوناگونی به آن اشاره شده است که یکی از پیامدها و ثمرات تفکر، کنار رفتن پرده غفلت و نگاه به جهان از پنجره بیداری است. آیات متعدد قرآن بر این اهمیت و نقش تفکر دریافتن و پیمودن راه صحیح اذغان دارند از جمله:

«مسلماً در آفرینش آسمان‌ها و زمین و آمد و رفت شب وروز نشانه‌های (روشنی) برای خردمندان است؛ همانا که خدا را در حال ایستاده و نشسته و آنگاه که بر پهلو خوابیده اند یاد می‌کنند و در اسرار آفرینش آسمانها و زمین می‌اندیشند (و می‌گویند) بارالها! اینها را بیهوده نیافریدی ، منزهی تو ما را از عذاب آتش نگاهدار.» (ال عمران - آیات 191-190)

دستیابی به فلسفه خلقت جهان و انسان و سلوک عملی در مسیر قرب الهی ناشی از تفکر و تعقل انسان در دستگاه آفرینش الهی است و تمامی دستاوردهای آن در سایه تفکر و تعقل برای انسان حاصل می‌شود: این تفکر باعث بیداری و یقظه، زدوده شدن غفلت و زمینه سازی برای کسب این معارف می‌شود.

اساساً بدون رهایی از غفلت، کسب معارف و سیر در مراحل بعدی سلوک به دست نمی‌آید. امام راحل(ره) که خود از اساتید برجسته اخلاق و سیر وسلوک نظری و عملی بود در مورد این مطلب که «قدم اول در سلوک، یقظه است» می‌گوید:

«شما هنوز بیدار نشده اید، هنوز قدم اول را بر نداشته اید، قدم اول در سلوک یقظه است چشم‌ها باز ودل‌ها در خواب فرورفته است. اگر دل‌ها خواب آلوده و قلب‌ها براثر گناه سیاه وزنگ زده نمی بود، این طور آسوده خاطر و بی تفاوت، اعمال و اقوال نادرست، ادامه پیدا نمی کرد.»(جهاد اکبر ص 77)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

دیدگاه نهج البلاغه درباره نماز

دیدگاه نهج البلاغه درباره نماز

درباره نماز چنين سفارش مى كند: گناهان را از گردن ها باز مى كند، همان گونه كه مهارها از گردن حيوانات باز مى شود. رسول خدا صلى الله عليه و آله نماز را به چشمه آب گرم تشبيه فرموده است كه مقابل در خانه مردى در جريان باشد و آن مرد در هر روز و شب پنج مرتبه در آن شست و شو نمايد (با اين شست و شوى مكرر چه كثافت و چركى در بدن او باقى خواهد ماند؟
روزه داری در آئینه نهج البلاغه

روزه داری در آئینه نهج البلاغه

حرس الله عباده المؤ منين بالصلوات و الزكوات، و مجاهده الصيام فى الايام المفروضات، تسكينا لا طرافهم، و تخشيعا لابصارهم، و تذليلا لنفوسهم خداوند متعال بندگان را ايمان خود را از فريبكارى هاى شيطان محفوظ و مصون مى دارد، به وسيله نمازها و زكات دادن و تحمل مشقت به وسيله روزه گرفتن در روزهاى مقرر (رمضان مبارك) و براى ايجاد آرامش در اعضاى آنان و براى خاشع نمودن چشمان و رام كردن نفس ها.
دیدگاه امام علی علیه السلام درباره روزه

دیدگاه امام علی علیه السلام درباره روزه

كم من صائم ليس له من صيامه اءلا الجوع و الظما، و كم من قائم ليس له من قيامه الا السهر و العناء، حبذا نوم الاكياس و افطارهم بسا روزه دارى كه از روزه اش جز گرسنگى و تشنگى نصيبى نيابد، و بسا شب زنده دارى كه از عبادت شبانه اش جز رنج و بى خوابى بهره اى نبرد، خوشا خواب زيركان (عارف) و روزه خوارى آنان!
دوستى و دشمنى

دوستى و دشمنى

اءصدقاوك ثلاتة و اءعداوك ثلاثة، فاءصدقاوك: صديقك، و صديق صديقك، و عدو عدوك. و اءعداوك: عدوك، و عدو صديقك، و صديق عدوك دوستان تو سه دسته اند و دشمنانت نيز سه دسته اند، اما دوستانت عبارت اند از: دوستت، دوست دوستت، دشمن دشمنت؛ اما دشمنانت؛ دشمن تو، دشمن دوستت و دوست دشمن تو.
No image

حج در سخنان امیر المومنین علیه السلام

الكعبة جعله سبحانه و تعالى للاسلام علما، و للعائذين حرما، فرض ‍ حقه، و اءوجب حجه، و كتب عليكم و فادته فقال سبحانه: و لله على الناس ‍ حج البيت من استطاع اليه سبيلا، و من كفر فاءن الله غنى عن العالمين خداوند سبحان كعبه را نشانى براى اسلام و حرم امنى براى پناه آورندگان به آن قرار داد. حج و اداى حق آن را واجب گرداند و همه را به زيارت آن فراخواند و فرمود: بر هر كسى كه بتواند، زيارت (كعبه واجب ) است و آن كس كه كفر ورزد، خداوند از همه جهانيان بى نياز است.
Powered by TayaCMS