دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

مقایسه دیوان دائمی با دیوان بین المللی دادگستری

No image
مقایسه دیوان دائمی با دیوان بین المللی دادگستری

ديوان بين المللي دادگستري، دیوان دائمی دادگستری

نویسنده : محمد مهدی حکیمی

این دیوان (دیوان بین المللی دادگستری ) در سال 1946 پس از انحلال دیوان دائمی دادگستری به وجود آمد و جانشین آن شد. و از نظر تشکیلاتی شباهت های زیادی بین آن دو وجود دارد، لذا به طور مختصر به بررسی دیوان دائمی بین المللی و نیز بیان چگونگی تشکیل و انحلال آن می پردازیم.

الف ـ موارد شباهت

1- هر دو دیوان پس از جنگ های جهانی و به منظور حل مسالمت آمیز اختلافات بین المللی به وجود آمده اند .

2- طبیعت کار هر دو دیوان قضایی است و با داوری فرق دارند.

3- وظایف عمده هر دو یکسان است ( حل اختلافات بین دولتها و دادن رأی مشورتی در رابطه با سازمانهای بین المللی ).

4- حل اختلاف در مرافعات فقط برای دولت ها است و مبنای صلاحیت آنها، تراضی دو طرف اختلاف است.

5- آراء مشورتی را به تقاضای سازمان های بین المللی می دهند و دولت ها از حق تقاضای رأی مشورتی محروم شده اند.

6- فقط به اختلافات رسیدگی می کنند و فقط درباره مسائل حقوقی رأی مشورتی می دهند.

7- هر دو دیوان در صورت اعتراض و اختلاف نسبت به صلاحیت آنها، خود تصمیم قاطع می گیرند. [1]

8- اساسنامه دیوان بین المللی دادگستری از اساسنامه دیوان دائمی دادگستری بین المللی اقتباس شده و تقریباً شبیه یکدیگرند. [2]

9- از نظر سازمانی اختلاف اساسی اندکی میان دو دیوان وجود دارد.

10- مقر هر دو دیوان در شهر لاهه هلند ( کاخ صلح ) است.

ب ـ موارد افتراق:

1ـ بر طبق ماده 92 منشور ملل متحد، دیوان بین المللی دادگستری رکن قضایی اصلی ملل متحد است، ولی دیوان دائمی بین المللی، رکن مستقلی بود که از ارکان جامعه ملل محسوب نمی شد.

ماده 92 منشور ملل متحد مقرر می‌دارد:« دیوان بین المللی دادگستری رکن قضایی اصلی ملل متحد خواهد بود. دیوان مزبور برطبق اساسنامه پیوست که بر مبنای اساسنامه دیوان دائمی دادگستری بین المللی تنظیم شده و جزء لاینفک این منشور است انجام وظیفه می کند »[3].

2ـ اساسنامه دیوان بین المللی دادگستری جزء لاینفک منشورملل متحد است، اما اساسنامه دیوان دائمی بین المللی دادگستری سند مستقلی بود .

3ـ به موجب ماده 93 منشور : « کلیه اعضای ملل متحد به خودی خود از جمله قبول کنندگان اساسنامه دیوان بین المللی دادگستری هستند و هر کشوری ( دولتی ) که عضو ملل متحد نیست می تواند با قبول شرایطی که در هر مورد بر حسب توصیه شورای امنیت توسط مجمع عمومی معین می گردد اساسنامه دیوان بین المللی دادگستری را قبول نماید . »[4]، ولی اعضای جامعه ملل به خودی خود عضو جامعه ملل نبودند، بلکه این امر با درخواست عضویت آنها و پذیرش اساسنامه دیوان ملازمه داشت .

4ـ عضویت دیوان دائمی بین المللی دادگستری، فقط برای دولت های عضو جامعه ملل و دولت هایی که در ضمیمه میثاق ذکر شده بودند ممکن بود، در حالی که عضویت دیوان بین المللی دادگستری برای تمامی دولت ها با شرایطی که در منشور ذکر شده است، ممکن می باشد.

5ـ تقاضای رأی مشورتی از دیوان دائمی بین المللی دادگستری، فقط برای مجمع و شورای جامعه ملل ممکن بود ( بند 3 ماده 14 میثاق )، ولی دیوان بین المللی دادگستری علاوه بر مجمع عمومی و شورای امنیت به تقاضای سایر ارکان ملل متحد به جز دبیرخانه یا مؤسسه های تخصصی که از طرف مجمع عمومی مأذون باشند نیز رأی مشورتی می دهد.[5]

6ـ طرز اصلاح مواد اساسنامه دیوان دائمی بین المللی دادگستری پیش بینی نشده بود، اما طبق مواد 69 و 70،اصلاح اساسنامه دیوان بین المللی دادگستری ممکن است .

7ـ اجرای احکام دیوان دائمی بستگی به حسن نیت دولت محکوم علیه یا زور و قدرت دولت محکوم له داشت، درحالی که اجرای احکام دیوان جدید در صورت امتناع و سر پیچی دولت محکوم علیه، برعهده شورای امنیت است، طبق ماده 94 منشور : « هر عضو ملل متحد متعهد است در هر دعوایی که او طرفین آن است از تصمیم دیوان تبعیت نماید. هر گاه طرف دعوایی از انجام تعهداتی که بر حسب رأی دیوان بر عهده او گذارده شده است تخلف کند طرف دیگر می تواند به شورای امنیت رجوع نماید و شورای مزبور ممکن است در صورتی که ضروری تشخیص دهد توصیه هایی نموده و یا برای اجرای رأی دیوان تصمیم به اقداماتی بگیرد . »[6]

8- فعالیت دیوان بین المللی دادگستری، دائمی بود، اما فعالیت دیوان دائمی دادگستری بین المللی فقط یک بار در سال تشکیل جلسه می داد، البته تشکیل جلسات فوق العاده در آن معمول بود.

مقاله

نویسنده محمد مهدی حکیمی
جایگاه در درختواره حقوق بین الملل عمومی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

دیدگاه نهج البلاغه درباره نماز

دیدگاه نهج البلاغه درباره نماز

درباره نماز چنين سفارش مى كند: گناهان را از گردن ها باز مى كند، همان گونه كه مهارها از گردن حيوانات باز مى شود. رسول خدا صلى الله عليه و آله نماز را به چشمه آب گرم تشبيه فرموده است كه مقابل در خانه مردى در جريان باشد و آن مرد در هر روز و شب پنج مرتبه در آن شست و شو نمايد (با اين شست و شوى مكرر چه كثافت و چركى در بدن او باقى خواهد ماند؟
روزه داری در آئینه نهج البلاغه

روزه داری در آئینه نهج البلاغه

حرس الله عباده المؤ منين بالصلوات و الزكوات، و مجاهده الصيام فى الايام المفروضات، تسكينا لا طرافهم، و تخشيعا لابصارهم، و تذليلا لنفوسهم خداوند متعال بندگان را ايمان خود را از فريبكارى هاى شيطان محفوظ و مصون مى دارد، به وسيله نمازها و زكات دادن و تحمل مشقت به وسيله روزه گرفتن در روزهاى مقرر (رمضان مبارك) و براى ايجاد آرامش در اعضاى آنان و براى خاشع نمودن چشمان و رام كردن نفس ها.
دیدگاه امام علی علیه السلام درباره روزه

دیدگاه امام علی علیه السلام درباره روزه

كم من صائم ليس له من صيامه اءلا الجوع و الظما، و كم من قائم ليس له من قيامه الا السهر و العناء، حبذا نوم الاكياس و افطارهم بسا روزه دارى كه از روزه اش جز گرسنگى و تشنگى نصيبى نيابد، و بسا شب زنده دارى كه از عبادت شبانه اش جز رنج و بى خوابى بهره اى نبرد، خوشا خواب زيركان (عارف) و روزه خوارى آنان!
دوستى و دشمنى

دوستى و دشمنى

اءصدقاوك ثلاتة و اءعداوك ثلاثة، فاءصدقاوك: صديقك، و صديق صديقك، و عدو عدوك. و اءعداوك: عدوك، و عدو صديقك، و صديق عدوك دوستان تو سه دسته اند و دشمنانت نيز سه دسته اند، اما دوستانت عبارت اند از: دوستت، دوست دوستت، دشمن دشمنت؛ اما دشمنانت؛ دشمن تو، دشمن دوستت و دوست دشمن تو.
No image

حج در سخنان امیر المومنین علیه السلام

الكعبة جعله سبحانه و تعالى للاسلام علما، و للعائذين حرما، فرض ‍ حقه، و اءوجب حجه، و كتب عليكم و فادته فقال سبحانه: و لله على الناس ‍ حج البيت من استطاع اليه سبيلا، و من كفر فاءن الله غنى عن العالمين خداوند سبحان كعبه را نشانى براى اسلام و حرم امنى براى پناه آورندگان به آن قرار داد. حج و اداى حق آن را واجب گرداند و همه را به زيارت آن فراخواند و فرمود: بر هر كسى كه بتواند، زيارت (كعبه واجب ) است و آن كس كه كفر ورزد، خداوند از همه جهانيان بى نياز است.
Powered by TayaCMS