استوارگويی و مراعات حق

يكي از مهم‌ترين معيارهاي سخن پاكيزه، استوارگويي و مراعات موازين حق و انصاف است. شخصي كه سخن مي‌گويد بايد به گونه‌اي سخن گويد كه از حق و انصاف بيرون نرود و كلامي سنجيده بر زبان آورد. استواري كلام به درستي و بيانگر واقعيت و حق بودن آن است. اگر كسي با استدلال و برهان سخن گويد و كلام و سخن وي بيانگر واقعيت يا حقايق باشد و از گمانه‌زني و دروغ به دور باشد كلامي استوار گفته است. بنابراين استواري كلام و سخن را مي‌بايست در حق بودن آن جست‌وجو كرد و هر كلام باطلي سخن ناپخته و نااستوار است كه مي‌بايست از آن پرهيز كرد. قرآن در آيه 9 سوره نساء از مردمان مي‌خواهد كه تقواي الهي را در پيش گيرند و براي بيان يكي از مصاديق اين تقوا به مساله سخن استوار اشاره مي‌كند. در حقيقت از نظر قرآن كسي كه سخني باطل و دروغ مي‌گويد تقواي الهي ندارد و از خداوند نمي‌هراسد. از اين رو سخن استوار و راست گويي و بيان حق به معناي تقوا داشتن است. اگر كسي بخواهد مصداق انسان متقي را بيابد مي‌بايست به اين اصول ريز و درشت توجه داشته باشد كه يكي از آنها رعايت راست گويي در كلام و سخن است. انسان متقي همواره راستگوست و سخني دروغ و نادرست و زشت به زبان نمي‌آورد. (احزاب آيه 70) قرآن به مردم فرمان مي‌دهد كه فرزندان خويش را از خداوند بترسانند و به آنان بياموزند تا با راستگویي تقواي الهي را پيشه خويش سازند. آموزش راستگويي و سخن استوار گفتن امري است كه مي‌بايست همگان در حوزه جامعه‌پذيري بدان توجه داشته باشند. آفاتي كه از دروغگويي در فرد و جامعه پديدار مي‌شود آنچنان زياد است كه خداوند از همگان مي‌خواهد كه نه تنها خود را مديريت و كنترل كنند و از بيان سخن نادرست و نااستوار بازدارند بلكه فرزندان خويش را اينچنين آموزش دهند.