دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

معطله (اهل تعطیل)

No image
معطله (اهل تعطیل)

یکی از پرسش‌های اساسی در باب اوصاف الهی این است که آیا انسان با توجه به این که خدا به هیچ چیزی شبیه و مانند نیست، توانائی شناخت صفات الهی را دارد؟ در این باره دیدگاه‌های مختلفی مطرح شده است که معطله یکی از آن هاست:

این گروه برآنند آدمی راهی به شناخت اوصاف الهی ندارد، زیرا مفاهیمی که عقل آدمی با آن سروکار دارد از موجودات محدود و محسوس پیرامون خود انتزاع می‌کند. بنابراین جایز نیست این مفاهیم را به خدا نسبت دهد، زیرا که خداوند هیچ شباهتی با مخلوقات ندارد. بنابراین ما حق نداریم که صفات و مفاهیمی که از مخلوقات گرفته شده است، به خدا نسبت دهیم. هر چند آنان به اوصاف الهی که در قرآن و سنت پیامبر اشاره شده، اعتقاد درند، ولی می‌گویند حقیقت آن معانی برای ما روشن نیست و هیچ تأملی نباید دربارۀ‌ آنها صورت بگیرد. مسلک این گروه از آن رو که به معطل ماندن توانایی عقل، حکم می‌کنند، «تعطیل» و پیروان آنها «معطّله» نامیده می‌شوند.

امروزه مسک، «اهل تعطیل»، « لا ادری‌گرایی » نامیده‌ می‌شود، پوزیتویست‌ها، حس گرایانی نظیر دیوید هیوم و کانت در محدودۀ عقل نظری را می‌توان طرفداران لاادری‌گرایی دانست.‌ آنان بر آنند که شناخت آدمی محدود به حوزۀ تجربی است و خارج از این حوزه‌ها، عقل توانایی شناخت را ندارد. بنابراین مسایل ما بعد الطبیعه از قبیل اوصاف خداوند خارج از حوزۀ شناخت آدمی است و دربارۀ ‌آن نمی‌توان اظهار نظر کرد.

نقد و بررسی:

هنگامی که اوصاف الهی از قبیل وجود، علم، قدرت و حیات و... را بر زبان جاری می‌سازیم، به طور بدیهی معنایی از آنها می‌فهمیم و آنها را از یکدیگر تمیز می‌دهیم، اگر گفته شود که ما هیچ معنایی از آنها نمی‌فهمیم، برخلاف بداهت سخن گفته‌ایم . این امر، می‌تواند دلیلی بر ردّ نظریۀ آنها باشد.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

ویژگی ها و مقامات پیامبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم)

در این متن به ویژگی ها و مقامات پیامبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) با موضوع فضایل پیامبر(صلی الله) و اهل بیت(علیه السلام) پرداخته شده است.
No image

فضائل ومناقب امام حسن علیه السلام

در این متن به فضائل ومناقب امام حسن علیه السلام با موضوع فضایل پیامبر(صلی الله) و اهل بیت(علیه السلام) پرداخته شده است.
No image

فضایل امیرالمومنین2

متن سخنرانی فضایل امیرالمومنین2 در موضوع فضایل پیامبر(صلی الله) و اهل بیت(علیه السلام) در این بخش قرار دارد.
No image

پیامبر؛ نور هدایت عوالم

در این متن به پیامبر؛ نور هدایت عوالم با موضوع فضایل پیامبر(صلی الله) و اهل بیت(علیه السلام) پرداخته شده است.
No image

فضایل امیرالمومنین علیه السلام1

در این متن به فضایل امیرالمومنین علیه السلام1 با موضوع فضایل پیامبر(صلی الله) و اهل بیت(علیه السلام) پرداخته شده است.
Powered by TayaCMS