دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

کلام اهل حدیث

No image
کلام اهل حدیث

حنابله واهل حدیث (راه تعبّد وتسلیم) درباره کسب معارف می‌گویند:

«مسائل الهی همه آسمانی است وخبر آسمانی را منحصراً از خود آسمان باید شنید. ما دربارۀ خداوند و صفات ثبوتیه وسلبیّۀ او واینکه چه صفتی را می‌توان به او نسبت داد وچه صفتی را نتوان به او نسبت داد چیزی نمی‌دانیم ونمی‌توانیم بفهمیم خداوند خواب وبیداری دارد یا نه؟ حرکت وانتقال دارد یا نه؟ امثال این‌ها مجهولاتی است برای بشر وجز از راه خبر آسمانی نباید عقیده‌ای در این گونه مسائل اتّخاذ کرد، چون وچرایی در این گونه مسائل از نظر اسلامی بدعت وحرام است»

اما با مراجعه به سیرۀ رسول اکرم (ص) واهل بیت (ع) می‌یابیم که هیچ گاه چنین روشی نداشته وآن را نمی‌پسندیدند وسؤال در پیرامون اصلی‌ترین مسائل الهی را بر علت وحرام نمی‌دانستند بلکه با کمال خونسردی آن را پاسخ می‌دادند وحتی مردم را ترغیب وتشویق به سؤال وفهم مسائل دینشان می‌کردند.

ثانیاً: عقل که خدای آسمان در سرشت این موجود زمینی به نام انسان نهاده یک عنصر آسمانی است نه زمینی. بنابراین مانعی ندارد که پاره‌ای از حقایق آسمانی با این نیروی آسمانی قابل تحقیق باشد.

اینکه در دین اسلام، تقلید در اصول دین جایز نیست ومنحصراً از راه تحقیق واستدلال باید تحصیل شود دلیل بارزی است بر اینکه اسلام مسائل آسمانی را در حدود اصول دین برای عقل انسان قابل تحقیق می‌داند.

مطالب و مسائلی که از منبع وحی القاء می‌شود دو گونه است: برخی از آنها یک سلسله دستورالعمل‌هاست که باید بر آنها عمل شود تا نتیجه‌ای که از آنها در نظر است حاصل گردد. در این گونه مسائل درک ومعرفت، تأثیر زیادی ندارد. هدف ومنظور در این مسائل عمل است نه معرفت. تعبد وتسلیم مربوط به این گونه مسائل است.

برخی دیگر یک سلسله مسائل نظری واعتقادی است مربوط به خداوند وصفات ثبوتیه وسلبیّه او که یک سلسله مسائل نظری است. اگر این مسائل برای عقل بشر قابل فهم ودرک نیست در طرح اینها چه سودی است؟ مثل این که معلمی بر سر کلاس اول ابتدائی مسائل در حدّ دورۀ دانشگاه را طرح کند واز کودکان درخواست کند که آنچه من می‌گویم گرچه شما نمی‌فهمید ولی بپذیرید.

همچنین در خود قرآن به سبک استدلالی وبرهانی به برخی مطالب استدلال شده است از قبیل:

« لَوْ کَانَ فِیهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا » (انبیاء/22)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

پیشرفت علمی (Scientific progress)

کار نظریه پیشرفت علمی فقط این نیست که به تشریح و توصیف نمونه‌ها و الگوهایی بپردازد که علم به واقع از آنها پیروی کرده است، بلکه باید ارزش‌ها یا اهدافی را مشخص سازد که بتوانیم آنها را به عنوان شاخص‌هایی برای تعیین "علم خوب" به کار گیریم. علاوه بر این، به سبب همین پیشرفت علمی است که جامعه‌ی علمی به کار خویش افتخار می‌ورزد و خود را نمونه‌ی بی‌رقیب عقلانیت نهادینه شده می‌داند.
ابن سینا؛ نابغه مشرق زمین

ابن سینا؛ نابغه مشرق زمین

ابوعلی سینا معروف به شیخ الرئیس، یکی از بزرگترین و معروفترین فیلسوفان جهان اسلام می‌باشد که تاثیر وافری بر فلسفه و نظریات فلسفی نهاده است.
No image

از ممکن الوجود تا واجب الوجود

برهان صدیقین نخستین بار بر اساس آیات قرآن کریم و توسط ابوعلی سینا فیلسوف و دانشمند مسلمان ارائه شد.
ابن عربی و مخالفت عرفانی با قاعده الواحد

ابن عربی و مخالفت عرفانی با قاعده الواحد

آنچه مسلم است آنکه ابن عربی از جمله عارفان بزرگ مسلمان است. عرفان ابن عربی وحدت وجودی است.
تقریر علامه طباطبایی شاهکاری در مسئله برهان صدیقین

تقریر علامه طباطبایی شاهکاری در مسئله برهان صدیقین

گرچه علامه طباطبایی تقریر خود از برهان صدیقین را مبتنی بر کتاب اسفار ملاصدرا بیان می‌کند، اما به اذعان بسیاری از متفکران برهان علامه کاملترین و بهترین برهان نسبت به پیشینیان خود است.
Powered by TayaCMS