دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

استثناء

No image
استثناء

كلمات كليدي : استثناء، علم بدیع، مدح شبیه به ذم، استثنای منقطع

استثناء در علم بدیع آن است که چیزی را به منظور تأکید و افزودن زیبایی سخن از یک حکم کلّی جدا کنند، و عامل تأکید و زیادتِ حُسن، معمولاً آن است که میانِ مستثنی و مستثنی‌منه سنخیت و مناسبتی وجود نداشته باشد. مانند:

کس از فتنه در پارس دیگر نشان

نبیند مگــــر قـــــامتِ مَه‌وشـــان

(سعدی)

که فتنۀ قامتِ مه‌وشان از جنس فتنه و آشوب مملکتی نیست و میان آن‌ها سنخیت وجود ندارد، امّا از حکم کلّی فتنه مستثنی شده است.

برخی این صنعت را با صنعت «مدح شبیه به ذم» یا «تأکید المَدح بِما یشبِهُ الذَّم» یکی دانسته‌اند، و برخی از معاصران به تقلید از علم نحو، این صنعت را «استثنای مُنْقَطِع» نام داده‌اند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

کتاب موسوعه آیات الاحکام جلد اول

کتاب موسوعه آیات الاحکام جلد اول

محتوای جلد اول مسائل مربوط به مطهرات, نجاست,وضو,غسل و تیمم می باشد که با رویکرد استدلال به آیات شریف قرآن در کلیه مسائل و تطبیق با فقه مذاهب اهل سنت تدوین و ارائه گردیده است.
کتاب مفتاح مجمع البیان

کتاب مفتاح مجمع البیان

کتاب «مفتاح مجمع البیان» تألیف جمعی از پژوهشگران است، که چهار فهرست از قرآن کریم را براساس کتاب «مجمع البیان فی تفسیر القرآن» ارائه می دهد.
کتاب پاسخ به سوالات و شبهات قرآنی ʁ): ناسازگای در قرآن، توهم یا واقعیت؟!

کتاب پاسخ به سوالات و شبهات قرآنی (1): ناسازگای در قرآن، توهم یا واقعیت؟!

کتاب ناسازگاری در قرآن توهم و یا واقعیت، به نقد بخشی از شبهات مطرح شده از سوی دشمنان اسلام درباره این معجزه الهی، پرداخته است.

پر بازدیدترین ها

کتاب پاسخ به سوالات و شبهات قرآنی ʁ): ناسازگای در قرآن، توهم یا واقعیت؟!

کتاب پاسخ به سوالات و شبهات قرآنی (1): ناسازگای در قرآن، توهم یا واقعیت؟!

کتاب ناسازگاری در قرآن توهم و یا واقعیت، به نقد بخشی از شبهات مطرح شده از سوی دشمنان اسلام درباره این معجزه الهی، پرداخته است.
کتاب مفتاح مجمع البیان

کتاب مفتاح مجمع البیان

کتاب «مفتاح مجمع البیان» تألیف جمعی از پژوهشگران است، که چهار فهرست از قرآن کریم را براساس کتاب «مجمع البیان فی تفسیر القرآن» ارائه می دهد.
کتاب موسوعه آیات الاحکام جلد اول

کتاب موسوعه آیات الاحکام جلد اول

محتوای جلد اول مسائل مربوط به مطهرات, نجاست,وضو,غسل و تیمم می باشد که با رویکرد استدلال به آیات شریف قرآن در کلیه مسائل و تطبیق با فقه مذاهب اهل سنت تدوین و ارائه گردیده است.
Powered by TayaCMS