جرعه های معرفت - شرح حدیث معصومین (ع) در کلام رهبر انقلاب

جرعه های معرفت - شرح حدیث معصومین (ع) در کلام رهبر انقلاب

حقوق حیوان در اسلام

روزنامه کیهان

تاریخ انتشار: یکشنبه 13 اسفند ماه 1396

فى الكافي، عن الصِادق (علیه‌السلام) : للدّابهًْ علي صاحبهِا ستةُّ حقوِق لايحَمِّلَها فوقَ طاقَتهَا و لايتَخَّذُ ظَهرَها مجلساً يتَحدَّثُ عليها و يبَدَاُ بعَلَفِها اذا نزَل و لايسَمُها و لايضَربِهُا في وجههِا و يعَرضَ عليها الماء إذا مَرَّ به.[1]

[امام صادق(ع) فرمود: حيوان بر صاحبش، شش حق دارد: بيش از توانايي‌اش بر او بار نكند، پشت او را مجلسى براى سخن گفتن قرار ندهد (بلكه هنگامى كه به ديگرى مى‏رسد و مى‏خواهد با او سخن بگويد پياده شود و پس از اتمام سخن سوار شود)، در هر منزلى وارد مى‏شود، نخست علف او را آماده كند، علامت داغ در صورت او نگذارد و او را نزند، چرا كه تسبيح خدا مى‏گويد و هنگامى كه بر چشمه آب و مانند آن مى‏گذرد، او را به كنار آب برد. (تا اگر تشنه است بنوشد)]

اين ادّعای گزافه‌ای که غربی‌ها در مورد حقوق حيوانات می‌کنند، اگر مقايسه بشود با آنچه در اسلام هست، معلوم خواهد شد که چقدر تفاوت وجود دارد و اين از آن زوايايی است که ما کمتر به آن پرداختيم، کمتر گفتيم، کمتر فهميدند، کمتر در دنيا منتشر شده است. خوب است که اين حقايقِ معرفتیِ اسِلام و دستورات اسلام در همۀ اين زمينه‌ها روشن بشود. می‌فرمايند: مرکب سواری شش حق بر صاحبش دارد:

1. بيش از طاقت و تحمّل بر او بار نکنی!
2. وقتی سوار اسبت شدی، شما را از يک جايی به يک جايی رساند، مبادا زينِ اسب را محل نشيمن قرار دهی در حالی که اين حيوان زير بار باشد و شما هم بنا کنی به صحبت کردن با ديگران از همان بالا! حيوان را بيخودی خسته نکنيد! می خواهی حرف بزنی، بنشين روی زمين حرف بزن، چرا پشتِ اين حيوان نشستی؟ تا اين حدّ، با اين ظرافت.
3. وقتی که از اين اسب يا الاغ يا شتر پياده شديد، اوّل خوراک او را بدهيد بعد برويد سراغ حوائج خودتان.
4. او را داغ نزنيد! ظاهراً مراد همين است که داغش نکند. الوَسم، داغ کردن است.
5. وقتی می خواهد حيوان را بزند، به صورت حيوان نزند. در يک روايت ديگر هم بخصوص روی اين تأکيد شده: فإنهّا تسُبحِّ، او ذکر خدا می‌کند، تسبيح می کند.
6. وقتی از کنار آبی عبور می کند، آب را بر او عرضه کند. ممکن است تشنه باشد، اگر آب می‌خواهد، آب بنوشد.

اين حقوقی است که حيوانی که شما سوارش می شويد بر گردن شما دارد. شکار حيوانات بدون نياز، جزو ممنوعات است. سفرِ صيد، صيدی که برای حاجت نباشد، جزو سفرهای محرّم است که نماز در آن تمام است. اين آقايان (طرفداران حمايت از حقوق حيوانات) می روند در بيابان‌ها حيوانات را بيخودی برای گردش و تفريح و لذّت خودشان شکار می کنند، آن وقت ادّعای حمايت از حيوانات می کنند!

آن گاوبازی‌های وحشيانه‌ای که در بعضی از کشورهای اروپايی معمول است، انجام می دهند آن ‌وقت ادّعای حمايت از حيوانات می کنند! اگر کسی جرأت کند در کشورهای اروپايی يک مرغ را برای طبخ ذبح کند، غوغايی می شود که: اينها حيوانات را کشتند! خودش دارد هزار هزار در آن مسلخ می کشد، ضابطه دستشان نيست. اينجا ضابطه‌ها چقدر روشن و مشخص است.

* شرح حدیث در ابتدای درس خارج، 11/7/91 به نقل از مشرق

ـــــــــــــــــــــــــــ

[1] - الشافی، ص 792