دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

دنيا هيچ‌وقت بر وفق مرادم نيست

No image
دنيا هيچ‌وقت بر وفق مرادم نيست

دنيا هيچ‌وقت بر وفق مرادم نيست

يكي از آرزوهاي بشري رسيدن به يك زندگي آرام و بدون دغدغه است و اين در حالي است كه اين خواست و آرزو با هدف و فلسفه آفرينش دنياي خاكي ناسازگار است چرا كه اين دنيا، دنياي سوختن و ساختن است؛ سوختن زشتي‌ها و به پا داشتن نيكي‌ها. به عبارت كلي آرامش هيچ فصل مشتركي با دنيا ندارد و آنان كه به زعم خودشان آرامشي دارند، آرامششان از نوع قبل از طوفان است. قرآن كريم مي‌فرمايد: لقدْ خلقْنا الْإِنْسان فِي كبدٍ «همانا انسان را در رنج و سختي آفرينش داديم» كلمه كبد به معناى رنج و خستگى است. اين رنج و سختي هميشه ناپسند نيست، روزگار دشمن آدمي نيست كه با روي آوري مشكلاتش دهان به مذمتش باز كنيم. در كلام حضرت علي عليه السلام به يكي از حكمت‌هاي آن اشاره شده كه در ادامه بدان مي‌پردازيم.

آرامش و عيب‌های پنهان

حضرت علي عليه السلام در حكمت 51 نهج البلاغه چنين مي‌فرمايند: عيب تو آنگاه كه روزگار با تو هماهنگ باشد پنهان است. هيچ يك از ما نمي‌تواند ادعا كند كه انساني كامل و بدون كوچك‌ترين عيب و نقصي است. هر يك از انسان‌ها از كم و كاستي‌هايي رنج مي‌برند كه يا از آن آگاه بوده يا هيچ گونه اطلاعي از آن ندارند، در اين حال فراز و فرودهاي زندگي مي‌تواند كمك شاياني در شناخت انسان نسبت به توانايي‌ها يا كاستي‌هايش داشته باشد. از همين روست كه حضرت مي‌فرمايند تا زماني كه روزگار با تو هماهنگ باشد عيب تو پنهان است. چرا كه تا زماني كه در شرايط سخت قرار نگرفته‌اي نمي‌تواني ادعا كني چند مرده حلاجي. براي مثال شايد تصور شما از خودتان اين باشد كه انسان بسيار صبور و بردباري هستيد و اين باور تا زماني كه روزگار به كام است ذهنيت و عقيده شماست اما زماني كه خداي ناكرده مشكلات يكي پس از ديگري به شما روي آورد اينجاست كه مي‌توانيد ادعا كنيد صبور هستيد يا خير، اگر به خدا گله و شكايت كردي يا دلتنگ و افسرده و نااميد شدي بدان صبر در تو معنايي ندارد.

 فلسفه ابتلا
 
اميرالمومنين عليه السلام در يكي از نامه‌هاي خود كه به عثمان بن حنيف فرماندار خويش در بصره نوشته‌اند اين قانون بيولوژيك را گوشزد مي‌كنند كه: در ناز و نعمت زيستن و از سختي‌ها دوري گزيدن، موجب ضعف و ناتواني مي‌شود و برعكس زندگي كردن در شرايط دشوار و سخت آدمي را چابك و نيرومند مي‌سازد و جوهر هستي او را آبديده و توانا مي‌گرداند. شرايط ناهموار و تغذيه ساده از نيروي انسان نمي‌كاهد. درختان بياباني كه از مراقبت و رسيدگي مرتب باغبان محروم هستند چوب‌هاي محكمتر و با دوام بیشتري دارند و برعكس درختان باغستان كه دائما مراقبت شده‌اند و باغبان به آنها رسيدگي كرده است نازك پوست‌تر و بي‌دوام ترند. (نهج‌البلاغه/ نامه 45) بر اساس فرموده حضرت علي عليه السلام يكي از حكمت‌هاي بلا، تربيت و پرورش انسان است. اين خصوصيت مربوط به موجودات زنده بالاخص انسان است كه سختي‌ها و گرفتاري‌ها مقدمه كمال‌ها و پيشرفت‌هاي اوست. اين يك قانون كلي و سنت دائمي پروردگار است كه براي شكوفا كردن استعدادهاي نهفته و به فعليت رساندن آنها و در نتيجه پرورش بندگان، آنان را مي‌آزمايد يعني همان‌گونه كه فولاد را براي استحكام بيشتر در كوره مي‌گدازند تا آبديده شود، آدمي را نيز در كوره حوادث سخت، پرورش مي‌دهند تا مقاوم و آبديده شود، رسول خدا (صلي‌ا... عليه و آله) فرموده: مومن چون زرع تازه و لطيف است كه بادهاى چنين و چنان او را پرورش دهند و همچنين مومن را دردها و بيماري‌ها پرورش دهند، و نمونه منافق چون عصاى آهنينِ راستى است كه آسيبى بدان نرسد تا مرگش فرا رسد و آن را يك باره خُرد كند. (أصول الكافي / ترجمه كمره‌اى/ ج‌5 /93)

دنيا جز ابتلا نيست

اين نظام، نظام ابتلا است، عالم دنيا عالم ابتلا است. هم آنجايي كه خداي متعال به انسان عطا مي‌كند و به حسب ظاهر، انسان نعمت‌هاي فراواني دارد در دنيا، و هم آنجايي كه نعمت از انسان گرفته مي‌شود و در تنگناي نعمت‌هاي ظاهري قرار مي‌گيرد در عالم دنيا هر دو به ابتلا گرفتار هستند، آنجايي كه ثروت فراوان به انسان مي‌دهند يك ابتلا است. آنجايي كه مي‌گيرند هم ابتلا است، به انسان سلامتي مي‌دهند ابتلا است، آنجايي كه سلامتي مي‌گيرند ابتلا و امتحان است؛ ابتلايي است كه بستر رشد انسان است، اين عالم كه عالم حركت است و ما در اين عالم سير به طرف خدا داريم و همه قواعد عالم قواعد حركت دادن ماست. همه‌چيز دنيا ابتلا است و نگاهتان بايد به دنيا نگاه ابتلا باشد. از امام صادق (عليه السلام) روايت شده، كه على بن الحسين (عليه السلام) مى‌فرمود: به راستى بد دارم براى مرد كه در دنيا به عافيت گذراند و هيچ مصيبت نبيند. (أصول الكافي/ترجمه كمره‌اى/ج‌5/ 89)

اشراق

مقاله

جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

نحوه تشکیل جو زمین از دیدگاه مولا علی (ع) در نهج البلاغه

و آبهای ساکن را به مواج سرکش برگردانید تا آنجا که آبها روی هم قرار گرفتند و چون قله های بلند کوهها بالا آمدند امواج تند کف های برآمده از آبها را در هوای باز و فضای گسترده بالا بردند تا جایی که از آن هفت آسمان پدید آمد.آسمان پایین را چون موج مهار شده و آسمان بالا را مانند سقف استوار قرار داد.
مباني فكري، انساني و اجتماعي در نهج البلاغه

مباني فكري، انساني و اجتماعي در نهج البلاغه

به عكس در جوامعي كه انسجام و هستي آنها را بايد پيوند دروني، بدون ارتباط با مبداء و مركز خارجي، تامين و تضمين كند، اولويت با نظام است . تازه آن نظام است كه جا و مكان و موقعيت فرد و جمع را در چهارچوب خود و در قلمرو خود مشخص مي كند . نظام حاكم بر فرد و جمع است و كيفيت و نوع حاكميت نظام بر فرد و بر جمع است كه سرنوشت مساله سابق الذكر، يعني اصالت فرد يا اصالت جمع را مشخص مي كند .
انسان شناسی

انسان شناسی

آنگاه از روحی که آفرید در آن دمید تا به صورت انسانی زنده درآمد، دارای نیروی اندیشه، که وی را به تلاش اندازد، و دارای افکاری که در دیگر موجودات، تصرّف نماید. به انسان اعضاء و جوار حی بخشید، که در خدمت او باشند، و ابزاری عطا فرمود، که آنها را در زندگی بکار گیرد،
انسان شناسی از منظر نهج البلاغه

انسان شناسی از منظر نهج البلاغه

نهج البلاغه یک شاهکار ادبی در تعلیمات اسلامی است که در آن توجه به عزّت و کرامت انسان و سلامت عقل و روان از اهمیت بسزایی برخوردار است. سخنان حکمت آمیز این کتاب که با عقل و اندیشه آدمی سروکار دارند حقایق بسیار متعالی و معانی بسیار ژرفی را در مورد شناخت خدا، انسان، و جهان با فصاحت و بلاغت تمام بیان می کنند و آگاهی های ارزشمندی را در هریک از این زمینه ها ارائه می دهند. خطابه ها احساسات راکد انسان را در جهت ستیز با فساد و تباهی و بی عدالتی بر میانگیزند، و موعظه ها انسان را از خواب غفلت بیدار و خطراتی را که می توانند دل و روان آدمی را ضعیف و بیمار کنند یادآور می شوند.
Powered by TayaCMS