دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

رابطه علم و عمل

علم و دانش بشری زمانی برای جامعه و مردم سودمند و مفید است که با عمل و اجرا همراه گردد یعنی عالم به علم و دانسته‌های خود عمل کرده و آن را با اشتیاق به دیگران نیز بیاموزد.
رابطه علم و عمل
رابطه علم و عمل
نویسنده: کمال محمدیان

علم و دانش بشری زمانی برای جامعه و مردم سودمند و مفید است که با عمل و اجرا همراه گردد یعنی عالم به علم و دانسته‌های خود عمل کرده و آن را با اشتیاق به دیگران نیز بیاموزد. و علوم دینی نیز زمانی که در جامعه اجرا و عملی شود نتایج و اثرات شایسته و بهینه خود را نشان خواهد داد. لذا علم با عمل سودمند است. علم با عمل دو صفت و دو فضیلت جدا ناشدنی است و هر دو وابسته به یکدیگرند حضرت علی(ع) می‌فرماید:

العلم مقرونٌ بالعمل فمن علم عمل

یعنی علم با عمل همسر و همراه است.

پس کسی که دانست عمل کرد. بنابراین اگر عمل نکرد دانا نیست اگر چه سواد داشته باشد. حضرت پیغمبر اکرم(ص) بدترین مردم را این طور معرفی می‌کند: انّ شرّ النّاس عندالله یوم القیامه عالمٌ لاینتفع بعلمه

به درستی که بدترین مردم پیش خداوند در روز قیامت عالمی است که از علمش بهره نگرفته و نتیجه ای نداده است

چرا که مردمی که ندانسته‌اند و عملی را ناگاهانه و از روی نادانی انجام داده‌اند با کسانی که آگاهانه و از روی علم آن کار را کرده‌اند برابر و یکسان نیستند. و حضرت علی(ع) می‌فرماید:

اوضع اعلم ما وقف علی اللّسان وارفعه ما ظهر فی الجوارح والارکان

پست ترین دانش، دانشی است که فقط در زبان جا گرفته باشد، و برترین علم، علمی است که در همه اندام هویدا باشد.

یعنی علم باید ثمر داشته باشد.‌حضرت امام باقر(ع) می‌فرماید:

عالمٌ ینتفع یعلمه افضل من سبعین الف عابدٍ

یعنی عالمی که از علمش بهره می‌گیرد برتر و بالاتر است از هفتاد هزار عابد

در این جا اولاً باید به ارزش عابد که در روایات و احادیث مورد تمجید و ستایش توجه کرد و ثانیاً با عنایت به این کلام که عاری از مبالغه است می‌توان به مقام عالم مفید پی برد. و به طور قطع چنین عالمی دارای تمام صفت حسنه و کمالات انسانی است. علم را همراه با ایمان و ادب و جوانمردی کسب کرده و با افاده و استفاده بهترین بهره را می‌گیرد. حضرت علی(ع) می‌فرماید:

«العلم حیاتٌ والایمان نجاهٌ»

به هر حال ارزش هر کس به مقدار علم اوست. حضرت صادق(ع) فرمود:

«اکثر النّاس قیمهً اکثر هم علماً»

بیشترین ارزش مردم به بیشتر داشتن علم است

بنابراین وظایف و تکالیف عالم از دیگر مردم سنگین تر و پاداش و اجر معنوی اش بیشتر است.

پیغمبر اکرم(ص) فرمود:

«لیس منّی الّا عالمٌ او متعلّمٌ»

یعنی از من نیست مگر اینکه یا عالم باشد و یا محصل

بنابراین مردم در طول زندگی خویش همواره در پی کسب و یادگیری علوم باشند و پس از آن دانسته‌ها و دانش خود را به دیگران بیاموزند.‌در واقع از بعضی از آیات قرآنی استنباط می‌شود که بهشت جایگاه دو گروه از مردم است: مومنان و عالمان. از آیات 6 تا 8 سوره بینه استفاده می‌شود که «شرّ البریه» بدترین مخلوقات کسانی هستند که راه کفر و ضلالت و لجاج و عناد را پیش گیرند و بهترین مخلوقات «خیر البریه» آنان هستند که دارای ایمان و عمل صالح باشند و بهشت جای کسانی است که خدا از آنها راضی است و آنها هم از خدا راضی اند و از خدا می‌ترسند «ذالک لمن خشی ربّه». قوص صعودی و نزولی انسان تا چه حد است و چون در آیه 28 سوره فاطر آمده است: انّما یخشی الله من عباده العلماء. تنها دانشمندان از خدا می‌ترسند، چنین نتیجه گرفته می‌شود که بهشت در واقع حق مسلم دانشمندان و آگاهان است. حضرت امام سجاد(ع) فرموده‌اند: دانش را بجویید اگر چه خونتان در راه آن ریخته شود و بر گرداب‌های مرگبار سفر کنید.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

نحوه تشکیل جو زمین از دیدگاه مولا علی (ع) در نهج البلاغه

و آبهای ساکن را به مواج سرکش برگردانید تا آنجا که آبها روی هم قرار گرفتند و چون قله های بلند کوهها بالا آمدند امواج تند کف های برآمده از آبها را در هوای باز و فضای گسترده بالا بردند تا جایی که از آن هفت آسمان پدید آمد.آسمان پایین را چون موج مهار شده و آسمان بالا را مانند سقف استوار قرار داد.
مباني فكري، انساني و اجتماعي در نهج البلاغه

مباني فكري، انساني و اجتماعي در نهج البلاغه

به عكس در جوامعي كه انسجام و هستي آنها را بايد پيوند دروني، بدون ارتباط با مبداء و مركز خارجي، تامين و تضمين كند، اولويت با نظام است . تازه آن نظام است كه جا و مكان و موقعيت فرد و جمع را در چهارچوب خود و در قلمرو خود مشخص مي كند . نظام حاكم بر فرد و جمع است و كيفيت و نوع حاكميت نظام بر فرد و بر جمع است كه سرنوشت مساله سابق الذكر، يعني اصالت فرد يا اصالت جمع را مشخص مي كند .
انسان شناسی

انسان شناسی

آنگاه از روحی که آفرید در آن دمید تا به صورت انسانی زنده درآمد، دارای نیروی اندیشه، که وی را به تلاش اندازد، و دارای افکاری که در دیگر موجودات، تصرّف نماید. به انسان اعضاء و جوار حی بخشید، که در خدمت او باشند، و ابزاری عطا فرمود، که آنها را در زندگی بکار گیرد،
انسان شناسی از منظر نهج البلاغه

انسان شناسی از منظر نهج البلاغه

نهج البلاغه یک شاهکار ادبی در تعلیمات اسلامی است که در آن توجه به عزّت و کرامت انسان و سلامت عقل و روان از اهمیت بسزایی برخوردار است. سخنان حکمت آمیز این کتاب که با عقل و اندیشه آدمی سروکار دارند حقایق بسیار متعالی و معانی بسیار ژرفی را در مورد شناخت خدا، انسان، و جهان با فصاحت و بلاغت تمام بیان می کنند و آگاهی های ارزشمندی را در هریک از این زمینه ها ارائه می دهند. خطابه ها احساسات راکد انسان را در جهت ستیز با فساد و تباهی و بی عدالتی بر میانگیزند، و موعظه ها انسان را از خواب غفلت بیدار و خطراتی را که می توانند دل و روان آدمی را ضعیف و بیمار کنند یادآور می شوند.
Powered by TayaCMS