دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

روح الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت

نخستین نشست «اندیشه‌های راهبردی» که در حضور مقام معظم رهبری تشکیل شد نتایج متعددی داشت که شاید یکی از مهمترین آنها تبیین دقیق ماهیت الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی از سوی مقام معظم رهبری بود.
روح الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت
روح الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت
نویسنده: محمد رضا متانت

نخستین نشست «اندیشه‌های راهبردی» که در حضور مقام معظم رهبری تشکیل شد نتایج متعددی داشت که شاید یکی از مهمترین آنها تبیین دقیق ماهیت الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی از سوی مقام معظم رهبری بود.رهبر انقلاب در این جلسه در تبیین ساحت‌های الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی چهار عرصه فکر، علم، زندگی و معنویت را مهمترین بخش ها و عرصه های پیشرفت تبیین کردند. رهبر انقلاب در خصوص پیشرفت در عرصه تفکر مهمترین اقدام را افزایش دانش و تبدیل اندیشه ورزی به یک حقیقت واضح در جامعه بر مبنای تاکیدات قرآنی بر تعقل و تفکر دانستند و لازمه چنین مهمی را برنامه ریزی در این ساحت و استفاده مطلوب از آموزش و پرورش و رسانه‌ها تبیین کردند. در حقیقت باید گفت افزایش سطح علم و دانش در جامعه یکی از مهمترین مولفه های پیشرفت محسوب می‌گردد چرا که اساسا عقلانیت موجب توسعه و شکوفایی است. البته چنین عقلانیتی در تمامی ساحت ها باید مورد بررسی قرار گیرد که شاید مهمترین بخش آن افزایش جایگاه اندیشه ورزی در سبک زندگی افراد جامعه باشد . در حقیقت برای دستیابی به توسعه اسلامی در سطح جامعه می‌بایست مولفه اندیشه ورزی به درون زندگی شهروندان رسوخ کند و از این طریق راه برای دستیابی به یک پیشرفت حقیقی باز گردد. البته در خصوص نحوه ترویج عقلانیت مداری مبتنی بر دین اسلام در جامعه نیز رهبر انقلاب رسانه‌ها و همچنین دستگاه های متولی آموزش و پروش را موظفان اصلی دانسته اند. رهبر انقلاب دومین عرصه از الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی را پیشرفت در عرصه علم دانسته‌اند که در حقیقت این فاکتور خود بسته به ایجاد گفتمان عقلانیت مداری در سطح جامعه است. به عبارت بهتر افزایش سطح علم در جامعه منوط به افزایش سطح عقلایی جامعه و جایگاه اندیشه ورزی دارد . به نحوی که هر چه سطح اندیشه ورزی در جامعه افزایش یابد تولید علم نیز افزایش می‌یابد. به اذعان بسیاری از صاحب نظران میزان دستیابی یک جامعه به علم و دانش روز یکی از شاخص های اساسی توسعه و پیشرفت در جهان امروز است چرا که در اختیار داشتن دانش و علم و فناوری به خودی خود موجب افزایش رفاه و پیشرفت در زندگی مردم می‌شود. رهبر انقلاب نیز سومین ساحت الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت را پیشرفت در عرصه زندگی دانسته اند که این پیشرفت مصادیقی مانند گسترش و افزایش امنیت، عدالت، رفاه، استقلال، عزت، آزادی و تعاون را شامل می‌شود. در حقیقت یکی از اصلی‌ترین بخش‌های الگوی اسلامی- ایرانی دستیابی به جامعه ای با شاخص‌های مطلوب در عرصه مادی زندگی است که این مهم با دستیابی به دو فاکتور گسترش اندیشه ورزی در سطح جامعه و افزایش تولید علوم فناوری به دست می‌آید.با این حال رهبر معظم انقلاب آخرین بخش از الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی را دستیابی پیشرفت در عرصه معنویت دانسته اند و جایگاه این عرصه را از همه مهمتر دانسته و از آن با نام روح همه عرصه‌های پیشرفت یاد کرده‌اند. ایشان دستیابی به معنویت را با دستیابی به سایر پیشرفت‌ها در زمینه‌های دیگر در تناقض ندیدند که این امر خود بیانگر ماهیت الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت است. لذا در نهایت باید گفت رهبر معظم انقلاب در این فرمایشات به خوبی حدود و ثغور مبانی الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی را مشخص کردند. ایشان چهار عرصه فکر، علم، زندگی و معنویت رابه عنوان سرفصل های اساسی در مراحل دستیابی به الگوی پیشرفت قلمداد کردند. در حقیقت باید گفت این چهار ساحت بن مایه های الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی را مشخص کرده است و اگر صاحب نظران این چهار ساحت را به عنوان ارکان الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی قلمداد کنند به خوبی می‌توان جزئیات این الگو را به تدریج پایه ریزی کرد. توجه به ساحت های فکر ، علم، زندگی و معنویت که هر کدام به بخش‌های متعددی تقسیم می‌شوند باید به عنوان راهکار‌های اساسی در تدوین این الگو به حساب آیند. با این حال یک نکته اساسی در این الگو وجود دارد و آن آغازی واحد و انتهایی واحد است . اساسا در ابتدا پیشرفت اسلامی- ایرانی با اندیشه ورزی آغاز می‌شود که این مهم ریشه در آموزه‌های قرآن و سنت پیامبر (ص) دارد و در نهایت نیز به آرمانشهری مهدوی دست می‌یابد که هدف آن افزایش شناخت و آگاهی نسبت به ذات احدیت است. با این حال رهبر انقلاب به خوبی در رهنمودهای اخیرشان مشخص کرده‌اند که توسعه مادی نیز اساسا منافاتی با دستیابی به کمال بشری ندارد بلکه رسیدن به کمال حقیقی از طریق دستیابی به یک زندگی آباد میسر است که این مهم در حقیقت در راستای همان حدیث نبوی الدنیا مزرعه الآخره است که می‌توان از آن با نام روح الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت نام برد.

مقاله

نویسنده محمد رضا متانت

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

نحوه تشکیل جو زمین از دیدگاه مولا علی (ع) در نهج البلاغه

و آبهای ساکن را به مواج سرکش برگردانید تا آنجا که آبها روی هم قرار گرفتند و چون قله های بلند کوهها بالا آمدند امواج تند کف های برآمده از آبها را در هوای باز و فضای گسترده بالا بردند تا جایی که از آن هفت آسمان پدید آمد.آسمان پایین را چون موج مهار شده و آسمان بالا را مانند سقف استوار قرار داد.
مباني فكري، انساني و اجتماعي در نهج البلاغه

مباني فكري، انساني و اجتماعي در نهج البلاغه

به عكس در جوامعي كه انسجام و هستي آنها را بايد پيوند دروني، بدون ارتباط با مبداء و مركز خارجي، تامين و تضمين كند، اولويت با نظام است . تازه آن نظام است كه جا و مكان و موقعيت فرد و جمع را در چهارچوب خود و در قلمرو خود مشخص مي كند . نظام حاكم بر فرد و جمع است و كيفيت و نوع حاكميت نظام بر فرد و بر جمع است كه سرنوشت مساله سابق الذكر، يعني اصالت فرد يا اصالت جمع را مشخص مي كند .
انسان شناسی

انسان شناسی

آنگاه از روحی که آفرید در آن دمید تا به صورت انسانی زنده درآمد، دارای نیروی اندیشه، که وی را به تلاش اندازد، و دارای افکاری که در دیگر موجودات، تصرّف نماید. به انسان اعضاء و جوار حی بخشید، که در خدمت او باشند، و ابزاری عطا فرمود، که آنها را در زندگی بکار گیرد،
انسان شناسی از منظر نهج البلاغه

انسان شناسی از منظر نهج البلاغه

نهج البلاغه یک شاهکار ادبی در تعلیمات اسلامی است که در آن توجه به عزّت و کرامت انسان و سلامت عقل و روان از اهمیت بسزایی برخوردار است. سخنان حکمت آمیز این کتاب که با عقل و اندیشه آدمی سروکار دارند حقایق بسیار متعالی و معانی بسیار ژرفی را در مورد شناخت خدا، انسان، و جهان با فصاحت و بلاغت تمام بیان می کنند و آگاهی های ارزشمندی را در هریک از این زمینه ها ارائه می دهند. خطابه ها احساسات راکد انسان را در جهت ستیز با فساد و تباهی و بی عدالتی بر میانگیزند، و موعظه ها انسان را از خواب غفلت بیدار و خطراتی را که می توانند دل و روان آدمی را ضعیف و بیمار کنند یادآور می شوند.
Powered by TayaCMS