دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

مجمع همه خيرات زندگی

اميرالمؤمنين علي(ع) فرمود: همه خيرها در سه چيز فراهم شده است: نگاه كردن؛ سکوت و سخن گفتن.
مجمع همه خيرات زندگی
مجمع همه خيرات زندگی

جرعه های معرفت - شرح حديث معصومين (ع) در كلام رهبر انقلاب

عَن الصادقِ جعفرِ بنِ محمدٍ عن اَبيهِ عَن آبائِهِ (عليهم السلام) اَنَّ اميرالمؤمنين (عليه السلام) قالْ: جُمِعَ الْخَيْرُ کُلُّهُ فِي ثَلَاثِ خِصَالٍ :النَّظَرِ وَ السُّكُوتِ وَ الْكَلَامِ، فَكُلُّ نَظَرٍ لَيْسَ فِيهِ اعْتِبَارٌ فَهُوَ سَهْوٌ وَ كُلُّ سُكُوتٍ لَيْسَ فِيهِ فِكْرَهٌ فَهُوَ غَفْلَهٌ وَ كُلُّ كَلَامٍ لَيْسَ فِيهِ ذِكْرٌ فَهُوَ لَغْوٌ فَطُوبَي لِمَنْ كَانَ نَظَرُهُ عَبَراً وَ سُكُوتُهُ فِكْراً وَ كَلَامُهُ ذِكْراً وَ بَكَي عَلَي خَطِيئَتِهِ وَ اَمِنَ النَّاسُ شَرَّهُ.(1)

اميرالمؤمنين علي(ع) فرمود: همه خيرها در سه چيز فراهم شده است: نگاه كردن؛ سکوت و سخن گفتن. پس هر نگاهي كه عبرت انگيز نباشد، خطا است؛ و هر سکوتي كه بي تفكر باشد، غفلت است؛ و هر سخني كه خدا را به ياد نياورد، بيهوده است. خوشا به حال آن كه نگاهش عبرت و سکوتش فكر و سخنش ذكر باشد و بر گناه خود بگريد و مردم از شرّش در امان باشند.

اين سه چيز را اگر بتوان تأمين کرد، همه خيرات، مستقيم و غيرمستقيم در اينها وارد و داخل هستند.

النَّظَرِ وَ السُّکُوتِ وَ الْکَلَامِ، يکي نظر و نگريستن، دوم سکوت و سوم کلام.

فَکُلُّ نَظَرٍ لَيْسَ فِيهِ اعْتِبَارٌ فَهُوَ سَهْوٌ، فرمود هر نگاه کردني که در آن عبرت گرفتن نباشد، اعتبار نباشد، اين سهو است؛ هيچ فايده اي ندارد.

وَ کُلُّ سُکُوتٍ لَيْسَ فِيهِ فِکْرَهٌ فَهُوَ غَفْلَهٌ، سکوت هم جزو کارهاي متعارف و رفتار انسان است؛ [مي فرمايد] هر سکوتي که در آن فکري نيست اين غفلت است.

وَ کُلُّ کَلَامٍ لَيْسَ فِيهِ ذِکْرٌ فهُوَ لَغْوٌ، مي فرمايد هر کلامي که در آن ذکر نيست، ياد نيست، توجه نيست - حالا يا به طور مطلق يا توجه الی الله - اين کلام لغو است.

فَطُوبَي لِمَنْ کَانَ نَظَرُهُ عِبَراً وَ سُکُوتُهُ فِکْراً وَ کَلَامُهُ ذِکْراً [پس خوشا به حال کسي که نگاهش مايه عبرت است و سکوتش مايه انديشه و سخن گفتنش يادآوري و ذکر است]، آن وقت انساني که اين سه خصوصيت را دارد؛ وَ بَکَي عَلَي خَطِيئَتِهِ، بر گناهان و خطاهاي خود بگريد؛ يعني اين [گريه کردن] نتيجه همين توجهات است.

هنگامي که ما ساکتيم فکر مي کنيم، وقتي حرف مي زنيم تذکر در آن است، وقتي نگاه مي کنيم با سنجش [همراه است]، آن وقت يکي از چيزهايي که مورد نگاه ما است، خود ما و رفتارهاي خودمان است، خطاهاي خودمان را پيدا مي کنيم. مشکل ماها اين است که اشتباهات و خطاهاي خودمان را نمي فهميم و نمي بينيم. وقتي فهميديم آن وقت عظمت کار را مشاهده مي کنيم و اگر اهل دل باشيم بر خطاهاي خودمان گريه مي کنيم.

وَ اَمِنَ النَّاسُ شَرَّه، [و مردم از شرّ او در امان باشند].

۱) الامالي شيخ صدوق، ص ۸۰.

شرح حديث در ابتدای درس خارج، 26/2/94.

*پايگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار رهبر معظم انقلاب

روزنامه كيهان، شماره 21730 به تاريخ 2/7/96، صفحه 6 (معارف)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

نحوه تشکیل جو زمین از دیدگاه مولا علی (ع) در نهج البلاغه

و آبهای ساکن را به مواج سرکش برگردانید تا آنجا که آبها روی هم قرار گرفتند و چون قله های بلند کوهها بالا آمدند امواج تند کف های برآمده از آبها را در هوای باز و فضای گسترده بالا بردند تا جایی که از آن هفت آسمان پدید آمد.آسمان پایین را چون موج مهار شده و آسمان بالا را مانند سقف استوار قرار داد.
مباني فكري، انساني و اجتماعي در نهج البلاغه

مباني فكري، انساني و اجتماعي در نهج البلاغه

به عكس در جوامعي كه انسجام و هستي آنها را بايد پيوند دروني، بدون ارتباط با مبداء و مركز خارجي، تامين و تضمين كند، اولويت با نظام است . تازه آن نظام است كه جا و مكان و موقعيت فرد و جمع را در چهارچوب خود و در قلمرو خود مشخص مي كند . نظام حاكم بر فرد و جمع است و كيفيت و نوع حاكميت نظام بر فرد و بر جمع است كه سرنوشت مساله سابق الذكر، يعني اصالت فرد يا اصالت جمع را مشخص مي كند .
انسان شناسی

انسان شناسی

آنگاه از روحی که آفرید در آن دمید تا به صورت انسانی زنده درآمد، دارای نیروی اندیشه، که وی را به تلاش اندازد، و دارای افکاری که در دیگر موجودات، تصرّف نماید. به انسان اعضاء و جوار حی بخشید، که در خدمت او باشند، و ابزاری عطا فرمود، که آنها را در زندگی بکار گیرد،
انسان شناسی از منظر نهج البلاغه

انسان شناسی از منظر نهج البلاغه

نهج البلاغه یک شاهکار ادبی در تعلیمات اسلامی است که در آن توجه به عزّت و کرامت انسان و سلامت عقل و روان از اهمیت بسزایی برخوردار است. سخنان حکمت آمیز این کتاب که با عقل و اندیشه آدمی سروکار دارند حقایق بسیار متعالی و معانی بسیار ژرفی را در مورد شناخت خدا، انسان، و جهان با فصاحت و بلاغت تمام بیان می کنند و آگاهی های ارزشمندی را در هریک از این زمینه ها ارائه می دهند. خطابه ها احساسات راکد انسان را در جهت ستیز با فساد و تباهی و بی عدالتی بر میانگیزند، و موعظه ها انسان را از خواب غفلت بیدار و خطراتی را که می توانند دل و روان آدمی را ضعیف و بیمار کنند یادآور می شوند.
Powered by TayaCMS