دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

منقّله

No image
منقّله

منقله، جراحت، قصاص، ديه، عاقله.

نویسنده : زکریا جهانگیری

یکی از جراحاتی که در کتب معتبر فقهی و بند هفتم ماده 480 قانون مجازات اسلامی مورد بررسی قرار گرفته منقّله است.

منقّله به صیغه اسم فاعل با تشدید قاف از باب تفعیل از واژه نقل گرفته شده است به معنی سنگ ریزه می‌باشد: زخمی که از آن استخوانهای زیر و کوچکی بیرون می‌آید اما در اصطلاح؛ تعریفی که در جواهر الکلام ارائه شده؛ «هی التی تحوج الی نقل العظم من موضعه الی غیره باعتبار حصول الهشم فیه» یعنی منقله آن جراحتی است که درمانش جز با جابجا کردن استخوان ممکن نیست به جهت شکستگی استخوان. و در بند 7 ماده 480 آمده، منقّله: جراحتی که درمان آن جز با جابجا کردن استخوان میسر نباشد.

ملاک در صدق جراحت منقّله تحقق نقل و جابجا شدن استخوان می‌باشد. هر چند جنایت باعث پاره شدن پوست نشود زیرا این زخم همواره مستلزم پاره شدن پوست نمی‌باشد.

کیفر منقّله:

برابر بند هفتم ماده 480 قانون مجازات اسلامی، دیه جراحت منقّله، پانزده شتر می‌باشد.

لازم به ذکر است که در پرداخت این مقدار دیه تفاوتی ندارد که مجنی علیه و جانی، زن باشند یا مرد به جهت اینکه دیه زن تا ثلث دیه اعضاء، برابر دیه مرد است. و در زیادی از ثلث، به نصف برمی‌گردد. و دیه جراحت منقله یک سوم دیه کامله نیست.

- آیا قصاص را می‌توان در منقّله تصور کرد یا تنها دیه واجب خواهد شد؟

فقهاء‌با استناد به آیه 45 سوره مائده «والجروح قصاص» هر زخمی قصاص دارد، در جراحات ناشی از عمد جانی، قصاص را پذیرفته‌اند، البته چنانچه در استیفای قصاص، بیم مرگ جانی یا خوف ضرر بیش از میزان استحقاق بزهکار باشد، و یا اجرای آن به شکل دقیق و یکسان با جراحت ایجاد شده مقدور نباشد، قصاص ساقط و دیه واجب می‌گردد. بنابراین در جراحت منقله قصاص ممکن نیست و تنها پرداخت دیه متعین می‌گردد به جهت تعذّر قصاص غالباً.

نکته: آیا مجنی علیه می‌تواند به مقدار موضحه در جراحت منقّله، قصاص بکند و دیه مازاد را بگیرد؟

برخی از فقهاء در کتب معتبرشان به این معتقد شده‌اند و نگاشته‌اند که مجنی علیه علاوه بر قصاص به مقدار موضحه، دیه مازاد یعنی 10 شتر را می‌گیرد. و برخی دیگر خلاف این را قائل شده‌اند.

مهلت پرداخت دیه؟

طبق تبصره 2 ماده 302 قانون مجازات، اگر جراحتها بطور عمد واقع بشود ظرف یکسال باید پرداخت گردد. واگر بطور شبه عمد باشد ظرف دو سال و اگر خطاء محض باشد ظرف سه سال پرداخت می‌گردد.

مسئول پرداخت دیه

مسئول پرداخت دیه جراحت منقّله، در صورتی که بطور عمد و شبه عمد واقع بشود بر عهده خود جانی خواهد بود و در خطای محض دیه جراحت منقله بر عهده عاقله می‌باشد ماده 306. و مطابق تبصره ماده مذکور جنایتهای عمد و شبه عمد نابالغ و دیوانه به منزله خطای محض و به عهده عاقله می‌باشد.

مقاله

نویسنده زکریا جهانگیری
جایگاه در درختواره حقوق جزای اختصاصی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

نحوه تشکیل جو زمین از دیدگاه مولا علی (ع) در نهج البلاغه

و آبهای ساکن را به مواج سرکش برگردانید تا آنجا که آبها روی هم قرار گرفتند و چون قله های بلند کوهها بالا آمدند امواج تند کف های برآمده از آبها را در هوای باز و فضای گسترده بالا بردند تا جایی که از آن هفت آسمان پدید آمد.آسمان پایین را چون موج مهار شده و آسمان بالا را مانند سقف استوار قرار داد.
مباني فكري، انساني و اجتماعي در نهج البلاغه

مباني فكري، انساني و اجتماعي در نهج البلاغه

به عكس در جوامعي كه انسجام و هستي آنها را بايد پيوند دروني، بدون ارتباط با مبداء و مركز خارجي، تامين و تضمين كند، اولويت با نظام است . تازه آن نظام است كه جا و مكان و موقعيت فرد و جمع را در چهارچوب خود و در قلمرو خود مشخص مي كند . نظام حاكم بر فرد و جمع است و كيفيت و نوع حاكميت نظام بر فرد و بر جمع است كه سرنوشت مساله سابق الذكر، يعني اصالت فرد يا اصالت جمع را مشخص مي كند .
انسان شناسی

انسان شناسی

آنگاه از روحی که آفرید در آن دمید تا به صورت انسانی زنده درآمد، دارای نیروی اندیشه، که وی را به تلاش اندازد، و دارای افکاری که در دیگر موجودات، تصرّف نماید. به انسان اعضاء و جوار حی بخشید، که در خدمت او باشند، و ابزاری عطا فرمود، که آنها را در زندگی بکار گیرد،
انسان شناسی از منظر نهج البلاغه

انسان شناسی از منظر نهج البلاغه

نهج البلاغه یک شاهکار ادبی در تعلیمات اسلامی است که در آن توجه به عزّت و کرامت انسان و سلامت عقل و روان از اهمیت بسزایی برخوردار است. سخنان حکمت آمیز این کتاب که با عقل و اندیشه آدمی سروکار دارند حقایق بسیار متعالی و معانی بسیار ژرفی را در مورد شناخت خدا، انسان، و جهان با فصاحت و بلاغت تمام بیان می کنند و آگاهی های ارزشمندی را در هریک از این زمینه ها ارائه می دهند. خطابه ها احساسات راکد انسان را در جهت ستیز با فساد و تباهی و بی عدالتی بر میانگیزند، و موعظه ها انسان را از خواب غفلت بیدار و خطراتی را که می توانند دل و روان آدمی را ضعیف و بیمار کنند یادآور می شوند.
Powered by TayaCMS