دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اعتدال

No image
اعتدال

كلمات كليدي : اعتدال، علم عروض، بيت، وزن، معتدل

نویسنده : (تليخص)هیئت تحریریه سایت پژوه

این مقاله به صورت تلخیص ارائه شده است و نسخه کامل آن به زودی ارائه می گردد. اصطلاحی است در علم عروض که در لغت به معنی «میانه‌روی و برابری در وزن» می‌باشد.

اعتدال به چند صورت تعریف شده است:

1- اعتدال آن است که عروضِ بیت (= جزو آخر مصراع اوّل) با ضرب آن (=جزو آخر مصراع دوم) از لحاظ وزن یکسان باشد. مثلاً اگر عروض بیت‌ «مستفعلن» باشد، ضرب آن نیز «مستفعلن» آید و اگر عروض «مفعولن» باشد، ضرب نیز «مفعولن» آید.

2- اعتدال آن است که اجزای صدر بیت (=مصراع اوّل) با اجزای عَجُزِ آن (= مصراع دوم) از لحاظ وزن (نوع زِحافات و علل) برابر باشد.

3- اعتدال آن است که وزن همۀ اجزای بیت یکسان باشد؛ مثلاً اگر یک جزء بر وزن «مستفعلن» آید، وزن همۀ دیگر اجزای بیت نیز «مستفعلن» باشد، و اگر یک جزء بر وزن «مفعولن» آید، همۀ دیگر اجزای بیت هم بر وزن «مفعولن»‌باشد.

4- اعتدال آن است که اجزای بیت از لحاظ وزن کاملاً با اجزای اصل دایرۀ آن بحر برابر باشد. بیتی را که دارای صفت اعتدال باشد «معتدل» می‌گویند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

گلشن ابرار بانوان جلد اول

گلشن ابرار بانوان جلد اول

مجموعه گلشن ابرار خلاصه ای از زندگی و شرح حال علمای اسلام است که اثری است که در چندین جلد توسط جمعی از پژوهشگرن حوزۀ علمیۀ قم زیرنظر پژوهشکدۀ باقرالعلوم (علیه السّلام) تألیف شده است.
گلشن ابرار آذربایجان ʃ جلدی)

گلشن ابرار آذربایجان (3 جلدی)

مجموعه گلشن ابرار خلاصه ای از زندگی و شرح حال علمای اسلام است که اثری است که در چندین جلد توسط جمعی از پژوهشگرن حوزۀ علمیۀ قم زیرنظر پژوهشکدۀ باقرالعلوم (علیه السّلام) تألیف شده است.
گلشن ابرار جلد دهم

گلشن ابرار جلد دهم

مجموعه گلشن ابرار خلاصه ای از زندگی و شرح حال علمای اسلام است که اثری است که در چندین جلد توسط جمعی از پژوهشگرن حوزۀ علمیۀ قم زیرنظر پژوهشکدۀ باقرالعلوم (علیه السّلام) تألیف شده است.
کتاب گلشن ابرار آذربایجان جلد 3

کتاب گلشن ابرار آذربایجان جلد 3

در مجموعه 3 جلدی گلشن ابرار آذربایجان، شرح حال 300 تن از عالمان شیعه برخاسته از بلاد آذربایجان آورده شده و اثر مذکور تنها مختص عالمان دوران معاصر منطقۀ آذربایجان نیست و از علمای سده های سابق آذربایجان نیز شخصیت های شیعی برجسته ای معرفی گشته اند.
کتاب گلشن ابرار آذربایجان جلد 2

کتاب گلشن ابرار آذربایجان جلد 2

در مجموعه 3 جلدی گلشن ابرار آذربایجان، شرح حال 300 تن از عالمان شیعه برخاسته از بلاد آذربایجان آورده شده و اثر مذکور تنها مختص عالمان دوران معاصر منطقۀ آذربایجان نیست و از علمای سده های سابق آذربایجان نیز شخصیت های شیعی برجسته ای معرفی گشته اند.
Powered by TayaCMS