ترجیح خواسته خدا

قال الصادق علیه السلام:

لایوثِر عبدٌ هَواىَ عَلی هواه إلّا جعلْتُ غِناهُ فى نَفسِهِ وَکفیْتُه هَمّه وَکففْتُه ضیعَتُه وَضمنْتُ السّماواتِ والأرض رِزقه وکنتُ له مِنْ وراءِ تجارةِ کلّ تاجِر

(بحار/ ج 67/ص 75)

هیچ بنده ای خواسته مرا برخواسته خود مقدم نمی دارد مگر اینکه روح بی نیازی را در او زنده کنم ،‌او را از غم و اندوه می رهانم ، کالای تجاری وزارعی او را نمی گذارم ضایع شود،‌ آسمان وزمین را مسؤل روزی او می کنم ، خودم پشتوانه همه مسائل اقتصادی او هستم.

توضیح

ترجیح خواسته خدا

امام صادق (علیه السلام) از رسول گرامی (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل می‌کند که ذات اقدس اله فرمود:

لایوثِر عبدٌ هَواىَ عَلی هواه إلّا جعلْتُ غِناهُ فى نَفسِهِ وَکفیْتُه هَمّه وَکففْتُه ضیعَتُه وَضمنْتُ السّماواتِ والأرض رِزقه وکنتُ له مِنْ وراءِ تجارةِ کلّ تاجِر[1]:

طبق این حدیث قدسی، ذات اقدس اله (جلّ جلاله) فرمود: به عزّت و عظمتم سوگند، هیچ بنده‌ای خواسته مرا بر خواسته خود مقدّم نمی‌دارد مگر این که پنج فضیلت را بهره او می‌سازم:

اول: این که روح بی‌نیازی را در او زنده می‌کنم و این، نصیب هر کسی نمی‌شود. چنانکه دیده می‌شود برخی توانگران همه سخنانشان، بوی فقر می‌دهد با این که امکانات مادّی آنان به قدری است که اگر بقیّه عمر را در گوشه‌ای بنشینند و کار نکنند نیز، نیازی ندارند، ولی با این حال در عذاب تهی‌دستی گرفتارند.

ائمّه (علیهم السلام) فرموده اند: اگر کسی مسیر صحیح اقتصاد را طی نکند، خداوند فقر را پیش دو چشم او مجسّم می‌کند[2]. او وقتی هنگام صبح از بستر برمی‌خیزد، صحنه هراسناک فقر و گدایی را پیش چشمش می‌بیند و بین محل زندگی و محل کار نیز آنچه می‌بیند منظره رعب‌آور فقر است و هنگامی که به دفتر کار، وارد می‌شود، در و دیوار مغازه‌اش تابلو گدایی است! همیشه در این فکر است که مبادا کالایی که خریده شد، ارزان شود یا او سودی نبرد یا بر صفرهای ارقام ثروتش افزوده نشود؛ ولی انسان پارسا، در همه جا صحنه زیبای توانگری را می‌بیند.

خداوندی که به این همه مار و عقرب، حیواناتِ حلال و حرام گوشتِ دریا و صحرا و کافران روزی می‌دهد، آیا انسان مؤمن را بی‌روزی می‌گذارد؟ تحصیل" هزینه زندگی و مبارزه با کسانی که حقّ دیگران را غصب می‌کنند، واجب و از دستورهای اسلامی است؛ امّا روح توانگری داشتن، یک نوع فضیلت اخلاقی و نزاهت روح است.

دوم: او را از اندوه و غم می‌رهانم.

سوم: نمی‌گذارم کالای تجاری و زراعی او ضایع شود.

چهارم: آسمان و زمین را مسئول تکفّل روزی او می‌کنم.

پنجم: خودم پشتوانه همه مسائل اقتصادی او هستم. در کنار هر تجارتی، لطف من او را همراهی می‌کند و نمی‌گذارم حیثیت او آسیب ببیند.

منبع :برگرفته از تفسیرموضوعی قرآن کریم – مبادی اخلاق در قرآن –تالیف : آیت الله جوادی آملی صص218-219

پی نوشت:
• [1] - بحار، ج 67، ص 75.
• [2] - من أصبح وأمسی والا?خرةأکبر همّه،جعل الله الغنی فی قلبه و..."(همان،ج 70،ص104).