دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تسریع در امور آری ؛ شتابزدگی نه

یکی از مباحث قابل توجه در موضوع اخلاق مدیریت، بحث شتابزدگی یا عجله است.
No image
تسریع در امور آری ؛ شتابزدگی نه
نویسنده: مصطفی یاسینی

پیرامون اخلاق اداری

یکی از مباحث قابل توجه در موضوع اخلاق مدیریت، بحث شتابزدگی یا عجله است. این صفت مذموم اخلاقی، اگر چه برای همه اقشار در بخشهای مختلف زندگی فردی و اجتماعی، آثار سوء فراوان دارد، لکن در مدیریتها و رهبریها، منشا خطرات و زشتیهای بیشتری خواهد بود. بخش قابل توجهی از مشکلات و نابسامانیهایی که در حوزه مدیریتها رخ می‌نماید، ناشی از همین خلق است. امام علی(ع) در فرمان خویش به مالک اشتر می‌فرمایند: «ایاک و العجله بالامور قبل اوانها؛ ای مالک بپرهیز از شتابزدگی در کارها پیش از آنکه زمانش فرا رسد»(نهج البلاغه، نامه 53).

در معنای لغوی «عجله» چنین بیان شده است: «خواستن چیزی و در جستجوی امری برآمدن، پیش از آنکه وقت آن فرا برسد»، یعنی قبل از آنکه شرایط، لوازم و مقدمات کافی برای انجام امری فراهم گردد، کسی وارد آن کار بشود و اقدام نماید. شتابزدگی اقسام متعددی دارد. یکی از اقسام شتابزدگی، قضاوتهای شتابزده یا تلقی و برداشتهای عجولانه است. بدین معنی که قضاوت نمودن در مورد یک حادثه، یا رسیدن به یک برداشت و تلقی در مورد یک جریان، متوقف بر دستیابی به پاره‌ای قراین، شواهد، مدارک و اسناد است و اینها همه به منزله مقدمات پیدایش آن قضاوت و برداشت هستند. اگر کسی بدون ملاحظه آن مقدمات و یا غفلت از پاره ای از آنها به قضاوت یا برداشت قاطعی برسد، می‌گوییم، گرفتار قضاوت عجولانه و برداشت شتابزده شده است. قسم دوم از اقسام شتابزدگی، تصمیم شتابزده است. وقتی تصمیمی را شتابزده می‌خوانیم که مقدمات کافی برای تصمیم گیری فراهم نیامده باشد. قسم سوم، اقدامات شتابزده است که همانند دو قسم قبلی قابل توضیح است. به نظر می‌آید که یک ترتیب منطقی میان اقسام سه‌گانه شتابزدگی وجود داشته باشد یعنی تلقی‌ها و برداشتهای شتابزده زمینه تصمیم‌گیریهای شتابزده را فراهم می‌آورد و تصمیمات عجولانه زمینه ساز اقدامات شتابزده می‌باشند. شتابزدگی در قرآن کریم و روایات معصومین‌(ع) به شدت مورد تقبیح و نکوهش قرار گرفته است. در روایتی از رسول خدا(ص) آمده است: «تانی و آرامش از خداست و شتابزدگی از شیطان است»(بحارالانوار، ج77، ص147). در برخی از روایات، شتابزدگی موجب ندامت و پشیمانی معرفی شده است. حضرت علی(ع) می‌فرماید: «از شتابزدگی بپرهیزید که پشیمانی به بار می‌آورد»(همان، ج71، ص338) از امام صادق(ع) نیز روایت شده است: «سلامت و آسایش با تانی و آرامش است و با عجله ندامت و پشیمانی است»(غررالحکم، ص406). پارهای از روایات نیز، فرد عجول و شتابزده را در نیل به مطلوب خویش ناکام معرفی می‌نماید. امیرالمومنین(ع) می‌فرماید: «شتابزدگی را واگذارید زیرا شتابکار خواسته‌اش به دست نیاید و پایان کارش پسندیده نباشد»(همان، ص406) نیز فرمودند: «شتابزدگی انسان را از رسیدن باز می‌دارد»(همان، ص32).

البته باید توجه داشت که عجله و شتابزدگی غیر از تسریع در امور است. در برخی از احادیث انسان به تعجیل در کار خیر فرا خوانده شده است. بدیهی است وقتی که مقدمات لازم در انجام کار فراهم آمده و بررسی‌ها در جوانب گوناگون آن صورت پذیرفته باشد، دیگر تاخیر جایز نیست و باید در انجام آن تسریع نمود. پس، پیام احادیث تسریع در فعل خیر این است که هر گاه مقدمات لازم برای انجام امری فراهم آمده است دیگر تاخیر و کاهلی نارواست. بنابراین همه مدیران و مسئولان، در عین پرهیز از شتابزدگی لازم است در صورتی که مقدمات حل مشکلات مردم فراهم است، نسبت به رفع مشکل آنها تسریع نمایند و از تاخیر و امروز و فردا کردن بپرهیزند، چه اینکه تاخیر و سستی در کارها، با وجود شرایط و مقدمات آن، به فرموده حضرت علی(ع) موجب تضییع حقوق است: «هر که در کارها سستی نماید، حقوق را ضایع می‌کند»(نهج البلاغه، حکمت 231).

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

مديريت موفق زمان

هر انساني در طول روز فقط 24ساعت يا 1440دقيقه يا86400ثانيه فرصت دارد تا به كار هاي خود برسد چطور مي شود يك فرد در اين مدت يك كشور را اداه كند ووقت هم اضافه مي اورد در حالي كه برخي ديگر در همين زمان قادر به ساده ترين كارها هم نيستن... مديريت زمان وقت گير است ايا بهتر نيست به جاي خواندن كتاب و شركت در دوره هاي مديريت زمان وقتمان را صرف كارهاي ديگر كنيم؟جواب اين سوال در قصه ي مرد هيزم شكن است مردي مسئول قطع 500درخت بود اما اره اي كند داشت مردم به او گفتند تو بايد اره ات را تيز كني هيزم شكن پاسخ داد=ان قدر كار دارم كه وقت براي تيز كردن اره ندارم
No image

مديريت زمان

زمان با ارزش ترين منبعي است كه در اختيار داريم . در بعضي از زبانها وقت وزمان متداول ترين كلماتي است كه به كار مي روند. وقت بسيار با ارزش تر از پول است ما مي توانيم زندگي خودرا به مدت زماني كه در دنيا به ما اختصاص داده شده است توصيف كنيم.
No image

نقشه های ذهنی مدیران

مدیریت زمان- تهیه کننده: امین قبادی- مدیریت زمان زمانی شخصی گفته است :اگر اول ندانید به کجا می روید؛ سزاوارید که در آخر از نا کجا آباد سر در بیاورید.اهداف، انرژی های ما را متمرکز و یکی میکند.افراد از کوه ها صعود می کنند چرا که میخواهند در آنجا باشند.آنها چالشهایشان را با غلبه کردن به نمایش می گذارند. بنابراین، اهداف بر انگیزنده هستند.
No image

21 روش عالی جهت انجام بیشترین کار در کمترین زمان

شما هیچوقت برای انجام تمام کارهایی که باید انجام بدهید فرصت کافی ندارید . شما به معنای واقعی کلمه در انبوه کارها ، مسئولیتهای فردی، پروژه ها، روزنامه ها ، مجله های زیادی که باید بخوانید وکتابهایی که روی هم انبار شده اند تایک روز به سراغ آنها بروید غرق شده اید. اماواقعیت اینست که هیچوقت نمی توانید عقب افتادگی خود راجبران کنید واز کارهایتان جلوبیفتید...
Powered by TayaCMS