راهکار مبارزه عملي با بخل

جرعه هاي معرفت - شرح حديث معصومين (ع) در کلام رهبر انقلاب

في الکافي و التهذيب عن الصادق(ع) کان في وصيه ‌ النبي (ص) لعليّ (ع): و السادسه: الاخذ بسنتي في صلاتي و صومي و صدقتي. أما الصلاه فالخمسون رکعه و أما الصيام فثلاثه ايام في الشهر، اول و وسط و آخر. الخميس في اوله و الاربعاء في وسطه و الخميس في آخره و أما الصدقه فجهدک حتي تقول قد أسرفت و لم‌تسرف.[1]

در کتاب کافي و تهذيب از امام صادق(ع) نقل شده است که پيامبر در وصيت خود به اميرالمؤمنين (ع) فرمودند: «ششم، گرفتن طريقه من است در نماز و روزه و صدقه‌ ام: اما نماز پنجاه رکعت، اما روزه پس سه روز در ماه: پنجشنبه در اول و چهارشنبه در وسط و پنجشنبه در آخر آن، و اما صدقه بقدر طاقت خود تا آنکه گويى اسراف کردم و حال آنکه اسراف نکردي.»

ششمين وصيت از وصاياي نبيّ مکرم (ص) به اميرالمؤمنين (ع) اين است که: طبق سنت من در اين سه چيز عمل کنيد! احدي و خمسون، نمازهاي نوافل و فرائض پنجاه و يک رکعت است در شبانه‌روز، به حضرت اميرالمؤمنين (ع) توصيه مي‌کنند که حتماً نوافل بخواني! نوافل، حفاظ‌هاي فرائضند، آنچه براي انسان در فريضه لازم است که همان حضور قلب و توجه به خداي متعال و تقرّب الي الله است، اگر کمبودي در آنها پيدا شد، نوافل آن را جبران مي‌کنند. روزه هم در ماه سه روزِ پنجشنبه اول، پنجشنبه آخر و چهارشنبه وسط است.

صدقه را هم به هر اندازه مي‌تواني، تا آنجايي که انسان به حسب ميل و رغبتي که به اموال خود دارد، مي‌گويد: زيادي دادم! در حالي که نه، زيادي نداده است. نمي‌فرمايد: بايد اسراف کنيد! چون در صدقه، حتما زياده‌روي، ممدوح و مطلوب نيست: «لا تجعل يدک مغلوله الي عنقک و لاتبسطها کل البسط.» اينطور نيست که انسان هر چه دارد، در راه خدا بايد بدهد و خودش را، خانواده‌اش را، دچار احتياج بکند. اين، مراد نيست، بلکه مراد اين است که بالاخره بقدر وُسع ات، بقدر جُهِدت صدقه را بده، هرچه مي‌تواني! يکي از مؤثرترين علاج‌هاي شحّ قلبيِ انسان، دادنِ صدقه است. انسان به مال علاقه دارد، وقتي توانست بر اين علاقه خود فائق بيايد، بخشي از اين پول را در راه خدا بدهد، اين مبارز? عملي است، با اين حالت شحّي که فرمود: «و من يوق شحّ نفسه فاولئک هم المفلحون.» ترکيبي از حالت حرص و بخل، شحّ است، هم? ما کم و بيش ابتلا داريم! همينطور انسان دلش مي‌خواهد بدست بياورد، بدست بياورد، بگيرد. اين بيماري خطرناک را صدقه‌دادن، انفاق در راه خدا علاج مي‌کند.

________________________

[1] - الشافي، ص 829.

* شرح حديث در ابتداي درس خارج ، 15/12/91 به نقل از مشرق

روزنامه کيهان

تاريخ انتشار: سه شنبه 28 آذر ماه