حکمت‌های ماندگار

شکیبا سادات جوهری

سخن‌چینی

پيامبر اعظم (ص) فرمود: 1. سخن چين داخل بهشت نمي‌شود. 2. به درستي كه سخن چيني، غيبت كردن و دروغگويي، موجب عذاب قبر‌است. 3. كسي كه ميان مردم خبر چيني مي‌كند، در سراي آخرت، راه نجاتي از عذاب الهي ندارد. 4. آيا شما را به بدترين انسان‌ها آگاه سازم؟ گفتند: بلي اي رسول خدا. فرمود: كساني كه در ميان مردم سخن چيني مي‌كنند و ميان دوستان تقرقه مي‌اندازند [و روابط صميمانه آنها را به روابط خصمانه و كينه‌توزانه تبديل مي‌كنند]. امام علي (ع) فرمود: 1. كسي كه از ديگران پيش تو سخن چيني مي‌كند، از تو نيز نزد ديگران سخن چيني خواهد كرد. 2. سخن چين، تيري سهمگين و كشنده است. 3. سخن چين، پل ارتباطي و واسطه شر و بدي است، زيرا موجب دشمني مي‌شود. 4. خبيث‌ترين شما، كساني هستند كه ميان افراد سخن چيني مي‌كنند و ميان دوستان جدايي مي‌اندازند و به اشخاص پاك دامن، ننگ و عيبي نسبت مي‌دهند. امام باقر (ع) فرمود: بهشت بر افراد فتنه گري كه پيش اين و آن مي‌روند و خبر چيني مي‌كنند، حرام است. امام صادق (ع) فرمود: خبرچين، بدترين و خبيث‌ترين فردي است كه روي زمين راه مي‌رود.

غيبت‌

پيامبر اعظم (ص) فرمود: 1. از غيبت كردن بپرهيزيد. به درستي كه اين خوي زشت، نان و خورش سگ‌هاي دوزخ است. 2. بهشت بر غيبت‌كنندگان حرام است. 3. تأثير غيبت در دين مسلمان سريع‌تر است از تأثير غذا در بدن انسان. 4. غيبت كردن، در جسم مؤمن، زودتر از بيماري خوره در گوشت او اثر مي‌گذارد. 5. غيبت مسلمانان را نكنيد؛ زيرا هر كس از برادر مسلمانش غيبت كند، در روز قيامت زبانش به پشت گردنش بسته مي‌شود كه جز عفو خداي عزوجل يا گذشت و بخشش غيبت شده، هيچ چيز آن را نمي‌گشايد. 6. اگر يكي از شما از گوشت مردار بخورد تا سير شود، بهتر از آن است كه گوشت برادر مسلمان خود را بخورد. 7. گوش‌هاي خود را از شنيدن غيبت در امان داريد؛ زيرا گوينده و شنونده غيبت هر دو در اين گناه شريك هستند. امام علي (ع) فرمود: 1. از پستي و فرومايگي باطن آدمي، غيبت كردن است. 2. غيبت كردن، بهار پست فطرتان است. 3. غيبت كردن، از نشانه‌هاي شخص منافق و دورو است. 4. غيبت كردن، خوراك سگ‌هاي دوزخ است. 5. منفورترين مردم نزد خداوند، غيبت‌كنندگانند. امام زين العابدين (ع) فرمود: هر موجودي خوراكي دارد و خوراك مردم سگ خوي، غيبت كردن است. امام صادق(ع) فرمود: 1. غيبت كردن، نيكي‌ها را نابود مي‌سازد، همان‌گونه كه آتش، هيزم خشك را مي‌بلعد و مي‌سوزاند. 2. ملعون است ملعون، كسي كه از برادر مسلمانش غيبت كند.

عيب جویی‌

پيامبر اعظم (ص) فرمود: هر كه عيبي از مسلماني بپوشاند، خداوند در دنيا و آخرت، عيب‌هاي او را مي‌پوشاند. امام علي (ع) فرمود: 1. هر كس به عيب‌هاي خود بنگرد هرگز از كسي عيب جويي نمي‌كند. 2. هر كس به عيب خويش بنگرد، سرگرم عيب جويي از ديگران نمي‌شود. 3. بيناترين مردم كسي است كه عيب خود را ببيند و ريشه گناه را از وجود خويش بركند. 4. آگاهي انسان از عيب‌هاي خود، سودمندترين دانش است. 5. هر كس در پي عيب‌هاي مردم باشد، خداوند، عيب‌هاي او را آشكار مي‌كند. 6. در پي عيب‌هاي مردم مباش؛ زيرا خودت آنقدر عيب داري كه اگر به آنها توجه كني، تو را از عيب جويي ديگران باز مي‌دارد. 7. هر كس مي‌خواهد در جست‌وجوي عيب‌هاي مردم باشد، بايد نخست از خودش آغاز كند. 8.) عيب جو، شخصي زشت خو، ناشايست و بيمار است. 9. دشمن‌ترين مردم، عيب جويان هستند. 10. جست‌وجو كردن عيب‌هاي مردم، از بزرگ‌ترين گناهان و ويژگي‌هاي ناپسند است. 11. عيب‌جويي، از زشت‌ترين عيب‌ها و بدترين گناهان است.

تهمت‌

پبامبر اعظم (ص) فرمود: هر كس به مرد و زن مؤمني تهمت بزند يا درباره آنها چيزي بگويد كه در ايشان نباشد، خداوند در روز قيامت، او را بر تلي از آتش قرار مي‌دهد. امام علي (ع) فرمود: 1. تهمت زدن به كسي كه پاك و بي‌گناه باشد، از تحمل آسمان‌ها سنگين‌تر است. 2. هر كس در جاهاي بد پا بگذارد، متهم مي‌شود. 3. از جاهاي تهمت‌انگيز و مجالسي كه گمان بد به آن برده مي‌شود، بپرهيز؛ زيرا هم نشين بد، موجب فريب و انحراف هم نشين خود مي‌شود. امام باقر (ع) فرمود: 1. چيزي را كه نمي‌داني، به كسي نسبت مده. 2. بهتان زدن بر شخص بي‌گناه، سنگين‌تر از تحمل كوه‌هاي محكم و استوار است.