هزینه های نوسازی آپارتمان برعهده کیست؟

یکی از مشکلاتی که گاه رابطه صمیمانه ساکنان آپارتمان‌ها را بر هم می‌زند، اختلاف مالکان واحد‌های یک ساختمان بر سر نوسازی آن است. حتماً شما هم در گوشه و کنار شهر، ساختمان‌هایی را دیده‌اید که از ظاهرشان پیداست ده‌ها سال از عمرشان می‌گذرد. حتی برخی از این ساختمان‌ها، به قدری فرسوده شده‌اند که هر لحظه ممکن است روی سر ساکنان‌شان خراب شوند. در این گونه موارد، معمولاً آن‌چه مانع نوسازی ساختمان و مرمت آن شده، اختلاف مالکان بر سر هزینه‌های مربوط به نوسازی است. اگر شما هم از آن دسته خوانندگان هستید که با همسایگان تان، برای نوسازی ساختمان به مشکل برخورده‌اید، باید بدانید که راهکار قانونی حل این مشکل، مراجعه به شورای حل اختلاف است؛ به این ترتیب که فرد خواهان نوسازی ساختمان، باید دادخواست خود مبنی بر «تمایل به نوسازی» را به شورای حل اختلاف ارائه دهد. به گزارش خبرگزاری میزان، شورای حل اختلاف نیز، بعد از بررسی، موضوع را برای رسیدگی تخصصی، به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع می‌دهد. به این ترتیب، پای کارشناسان به دعوای نوسازی باز می‌شود.

تشخیص فرسودگی ساختمان با کارشناس است

تشخیص فرسودگی‌های ساختمان، با سه نفر کارشناسی است که شورای حل اختلاف تعیین می ‌کند. این کارشناسان هستند که تشخیص می‌دهند آیا عمر مفید ساختمان به پایان رسیده یا به هر دلیل دیگری ساختمان دچار فرسودگی کلی شده است. به عبارت دیگر، اگر کارشناسان تشخیص دهند که ادامه زندگی در ساختمان، خطر یا ضرر مالی و جانی به همراه دارد، با بازسازی آن موافقت می‌کنند. البته گاهی میان کارشناسان نیز بر سر نوسازی، اختلاف نظر ایجاد می‌شود.

در این مواقع، قاضی رأی را بر اساس نظر اکثریت کارشناسان صادر می‌کند؛ بنابراین، به نظر می‌رسد اگر مالکان یک ساختمان بر سر تجدید بنای آن دچار اختلاف شده‌اند، بهتر است هر چه زودتر بحث و جدل را کنار بگذارند و در صورت توافق نکردن بر سر انجام دادن یا انجام ندادن نوسازی، کار را به کارشناسان رسمی دادگستری بسپارند؛ چرا که مسلماً، این نوع بحث و جدل‌های بی سرانجام، جز ایجاد کدورت میان همسایگان، نتیجه دیگری در پی ندارد.

مالکان می‌توانند کارشناسان را انتخاب کنند

نکته مهم دیگری که باید به آن اشاره کنیم این است که مطابق قانون، مالکان می‌توانند کارشناسان را انتخاب کنند. اگر هم مالکان ساختمان برای انتخاب کارشناس تفاهم نداشته باشند، وزارت مسکن و شهرسازی، با درخواست مدیر یا هیئت ‌مدیره، خود به انتخاب کارشناس می‌پردازد و به این ترتیب، به همه دعوا‌ها پایان می‌دهد. به خاطر داشته باشید که مدیر ساختمان نیز، می‌تواند نماینده همه ساکنان برای اجرای طرح نوسازی باشد بنابراین، سعی کنید فردی لایق و امین را برای مدیریت ساختمان تان انتخاب کنید.

حکم دادگاه؛ پایان بحث‌ها

قانونی که اجازه تجدید بنای فرسوده را به موافقان می‌دهد، «قانون تملک آپارتمان‌ها» ست. مطابق ماده ۱۳ این قانون، «در صورتی که به تشخیص سه نفر از کارشناسان رسمی دادگستری، عمر مفید ساختمان به پایان رسیده یا به هر دلیل دیگری ساختمان دچار فرسودگی کلی شده باشد و بیم خطر یا ضرر مالی و جانی برود و اقلیت مالکان قسمت‌های اختصاصی، در تجدید بنای آن موافق نباشند، آن دسته از مالکان که قصد بازسازی مجموعه را دارند، می‌توانند بر اساس حکم دادگاه، با تأمین مسکن استیجاری مناسب برای مالک یا مالکانی که از همکاری خودداری می‌ورزند، برای تجدید بنای مجموعه اقدام کنند.»

حقوق مخالفان نوسازی

ساکنان مخالف نوسازی هم باید بدانند که قانون، حق آن‌ها را نادیده نگرفته است. در واقع، حتی اگر کارشناسان رسمی دادگستری، حق را به موافقان تجدید بنا بدهند و رأی نوسازی ساختمان، از سوی قاضی صادر شود، باز هم قانون برای مخالفان نوسازی حق و حقوقی قائل است و موافقان هم نمی‌توانند بدون تأمین مسکن یا محل زندگی برای ساکنان مخالف، نوسازی آپارتمان را آغاز کنند؛ بنابراین، موافقان برای شروع نوسازی باید مسکنی متناسب با شأن همسایه‌های مخالف تهیه کنند و بعد از نقل مکان آن‌ها به خانه جدید، دست به کار نوسازی ساختمان شوند. با این حکم، قانون پیشاپیش به یک بهانه مخالفان پاسخ داده است، زیرا بعضی از مخالفان، نداشتن پول کافی برای اجاره مسکن تا پایان نوسازی را، دلیل مخالفت شان اعلام می‌کنند. به این ترتیب، قانون علاوه بر توجه به حقوق آنان، این بهانه را نیز از دست‌شان گرفته است.

از طرف دیگر، مخالفان تجدید بنا هم نباید دل‌شان را به این امکان خوش کنند، چون همیشه وضع به همین منوال نیست و بعد از این که عملیات بازسازی به پایان برسد و سهم هر یک از واحد‌ها (هم موافقان و هم مخالفان) و هزینه‌های بازسازی مشخص شود، سهم مالکان مخالف و مبلغی که برای اجاره مسکن برای آن‌ها پرداخت شده است، از آن‌ها پس گرفته می‌شود. اگر هم این افراد توانایی پرداخت بدهی‌شان را نداشته باشند، راهکاری قانونی موجود است: در چنین مواردی، ساکنان طلبکار می‌توانند حکم توقیف اموال بدهکار را بگیرند.

توقیف اموال؛ ضمانت اجرای پرداخت بدهی

برای پرداخت شدن بدهی و در صورت دریافت حکم توقیف اموال، همان ملکی که نوسازی شده است، توقیف می‌شود تا ساکنان طلبکار بتوانند طلب خود را وصول کنند. گاهی پس از انجام تمام اقدام‌های قانونی و تدابیری که قانون اندیشیده است، باز هم بعضی مخالفان تجدید بنا، آپارتمان خود را ترک نمی‌کنند و بر نظر خود اصرار نابه جا می‌ورزند. در این جا، قانون از قوه قهریه استفاده می‌کند و این اختیار را به مدیر ساختمان می‌دهد که با مالک متخلف برخورد کند. در این مواقع، با درخواست مدیر یا مدیران ساختمان، رئیس دادگستری یا رئیس مجتمع قضایی محل، دستور تخلیه آپارتمان این فرد را صادر می‌کند.

گروه اندیشه

روزنامه خراسان

تاریخ: 13 مهر ماه 1396