دقّت

نضر بن شُمیل مى گوید: نزد یونس (از ادیبان عرب) نشسته بودیم که یکى از شاگردانش نزد وى آمد و مسأله اى طرح کرد. وقتى او رفت ما در حالى که از سؤالش تعجّب کرده بودیم بر وى ایراد علمى گرفتیم. خلیل که در مجلس حاضر و تا آن زمان ساکت بود ما را مخاطب قرار داد و گفت: اگر او این ایراد را بر شما مى گرفت چه مى گفتید؟ گفتیم: چنین پاسخ مى دادیم. و دوباره خلیل چنین گفت: اگر او چنین جواب مى داد چه مى گفتید؟ گفتیم: چنان پاسخ مى دادیم. پیوسته خلیل بر ما اشکال گرفت تا از جواب عاجز ماندیم و همه محکوم شدیم. پس در فکر فرو رفتیم.

آن گاه خلیل گفت: براى پاسخ دهنده سزاوار نیست که بعد از پاسخ شروع به فکر کردن نماید و سپس اظهار داشت:

من هرگز پاسخى ندادم مگر بعد از آن که تمام جوانب و ایرادات و اعتراضاتى را که ممکن است تصوّر شود نیز ملاحظه کردم.^([29])

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه