دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

در محضر عالم

فضیلت و برتری عالم بر عابد مانند برتری من بر سائر پیامبران است.
در محضر عالم
در محضر عالم

در محضر عالم

قال رسول الله (ص): «فَضلُ العالمِ علی العابدِ کفَضلی علی سائرِ الأنبیاءِ»(حسن بن أبی الحسن دیلمی ، أعلام الدین ، ص 81)

شخصی خدمت پیامبر اکرم رسید و سؤال کرد: یا رسول الله! اگر جنازه کسی در میان باشد و باید آن را تشییع و دفن کرد و مجلس علمی هم هست ولی ممکن نیست که در هر دو شرکت کنیم، به طوری که در هر کدام از آندو که شرکت کنیم دیگری را از دست می‌دهیم، شما کدام یک را بیشتر دوست داری تا من در آن شرکت کنم؟

پیامبر فرمودند: اگر افراد دیگری هستند که جنازه را تشییع و دفن کنند، در مجلس علم شرکت کن؛ چرا که شرکت در یک مجلس علم، از حضور در هزار تشییع جنازه و از هزار عیادت بیمار و از هزار شب عبادت و از هزار روز روزه و از هزار درهم صدقه و از هزار حج غیر واجب و از هزار جهاد غیر واجب بهتر است. اینها کجا و حضور در محضر عالم کجا ؟ مگر نمی‌دانی به وسیله علم، خداوند اطاعت می‌شود و به واسطه علم، عبادت خداوند صورت می‌گیرد. خیر دنیا و آخرت با علم توأم است. همانگونه که شر دنیا و آخرت با جهل همراه است.[1]

حضرت امام باقر (ع) می‌فرمایند:

«أنّ طَیرَ السّماءِ و دَوابَّ البحرِ و حیتانِه، لیَستغفرونَ لطُلاّبِ العلمِ إلی یومِ القیامة»[2]

همانا پرندگان آسمان و جنبندگان دریا و ماهی‌ها، برای دانش پژوهان و طالبان علم تا روز قیامت طلب آمرزش و استغفار می‌کنند.

البته روشن است که علم و دانشی خوب است که همراه با عمل باشد. در روایات، عالم بی‌عمل که به علم خود عمل نمی‌کند، مورد نکوهش قرار گرفته است. حضرت علی (ع) می‌فرمایند:

« أشدُّ النُّاسِ نَدماً عندَ الموتِ العلماءُ غیرُ العاملین »[3]

نادم‌ترین و پشیمان‌ترین مردم در لحظه مرگ، علماء و دانشمندانی هستند که به علم و دانش خود عمل نمی‌کردند.

امام صادق (ع) می‌فرمایند:

«مَن تَعَلََّمَ العلمَ و عَمِلَ بِه و عَلَّمَ لله دُعِیَ فی ملکوتِ السّموات عظیماً، فقیل: تَعَلَّمَ لله وعَمِلَ لله وعَلَّمَ لله »[4]

کسی که علم را فرا گیرد و به آن عمل کند و به خاطر خدا به دیگران یاد دهد، در ملکوت آسمان‌ها بزرگ شمرده می‌شود و در مورد او گفته می‌شود: به خاطر خدا، علم و دانش را آموخت و برای خدا، به آن عمل نمود و به خاطر خدا، به دیگران یاد داد.

    پی نوشت:
  • [1] - مطهری ، مرتضی ، داستان راستان ، انتشارات صدرا ، چاپ سی و پنجم ، 1383هش ، جلد دوم ، ص235
  • [2] - طبرسی ، ابوالفضل علی بن حسن ، مشکاه الانوار ، انتشارات کتابخانه حیدریه نجف ، چاپ دوّم ، 1385هق ، ص138
  • [3] - آمدی ، عبد الواحد بن محمد ، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، مصطفی درایتی و حسین درایتی، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ دوم، 1378هش ، حدیث 173
  • [4] - کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم ، ج1 ص35

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

پیشرفت علمی (Scientific progress)

کار نظریه پیشرفت علمی فقط این نیست که به تشریح و توصیف نمونه‌ها و الگوهایی بپردازد که علم به واقع از آنها پیروی کرده است، بلکه باید ارزش‌ها یا اهدافی را مشخص سازد که بتوانیم آنها را به عنوان شاخص‌هایی برای تعیین "علم خوب" به کار گیریم. علاوه بر این، به سبب همین پیشرفت علمی است که جامعه‌ی علمی به کار خویش افتخار می‌ورزد و خود را نمونه‌ی بی‌رقیب عقلانیت نهادینه شده می‌داند.
تقلید معقول با شعور شهروندی تعارضی ندارد-قسمت اول

تقلید معقول با شعور شهروندی تعارضی ندارد-قسمت اول

پرسش‌های بنیادین انسان درباره جهان هستی و چگونگی تفسیر آن، تاریخی به درازای اندیشه بشری دارد.
رابطه اخلاق و سیاست در نظریه ارسطو

رابطه اخلاق و سیاست در نظریه ارسطو

سیاست و اخلاق از جمله موضوعاتی است که فصل خاصی از تاملات فکری و پژوهشهای فلسفی ارسطو را به خود اختصاص داده است.
سیاست اخلاقی و اخلاق سیاسی

سیاست اخلاقی و اخلاق سیاسی

در اندیشه امام علی (ع)، «دولت» به معنای نهاد دارنده و اِعمال کننده قدرت برای تحقق غایت نهایی است و معاصی ای چون سلطه و برتری جویی در آن راه ندارد.
No image

فلسفه تاریخ نزد متفکران ایران و اسلام

از جمله دانش‌هایی که در پرتو ظهور اسلام نمو یافت و واجد شکوفایی افزون شد، دانش تاریخ و به تبع آن فن تاریخ نگاری بود. آنچه روشن است مورخان مسلمان که البته بیشترین آنان ایرانی بودند با وجود بهره گرفتن از فرهنگ‌های مختلف، در تاریخ نگاری به گونه‌ای بنیانگذار و پیشتاز بوده‌اند. اما براستی مسلمانان در تاریخ چه دیدند که چنین بدان روی آوردند؟

پر بازدیدترین ها

فلسفه چیست؟

فلسفه چیست؟

فلسفه حوزه‌ای از دانش بشری است که به پرسش و پاسخ درباره مسائل بسیار کلی و جایگاه انسان در آن می‌پردازد؛ مثلاً این که آیا جهان و ترکیب و فرآیندهای آن به طور کامل مادی است؟
No image

پیشرفت علمی (Scientific progress)

کار نظریه پیشرفت علمی فقط این نیست که به تشریح و توصیف نمونه‌ها و الگوهایی بپردازد که علم به واقع از آنها پیروی کرده است، بلکه باید ارزش‌ها یا اهدافی را مشخص سازد که بتوانیم آنها را به عنوان شاخص‌هایی برای تعیین "علم خوب" به کار گیریم. علاوه بر این، به سبب همین پیشرفت علمی است که جامعه‌ی علمی به کار خویش افتخار می‌ورزد و خود را نمونه‌ی بی‌رقیب عقلانیت نهادینه شده می‌داند.
علم و ادراک و نحوه تشکیل آن

علم و ادراک و نحوه تشکیل آن

این مقاله با قبول موجودات جهان به عنوان موجودات عینی و واقعی و با قبول اینکه اشیا در فردیت خویش دارای تشخّص و تعیّن هستند و به عنوان اموری خارجی قلمداد می‌شوند، و همچنین با قبول اینکه آنچه ما ادراک می‌کنیم همانی است که در خارج وجود دارد، به تبیین مراحل ادراک و ایجاد علم می‌پردازد.
رابطه اخلاق و سیاست در نظریه ارسطو

رابطه اخلاق و سیاست در نظریه ارسطو

سیاست و اخلاق از جمله موضوعاتی است که فصل خاصی از تاملات فکری و پژوهشهای فلسفی ارسطو را به خود اختصاص داده است.
قرائت رادیکال دین

قرائت رادیکال دین

دین - فیلیپ گودچایلد: اقبال فلسفه اروپایی‌در سال های‌اخیر به تفکر پولس رسول با پیدایش مجموعه‌ای‌از نوشته های ‌تاریخی ‌انتقادی ‌به قلم گروهی‌ از شخصیت‌های‌ دانشگاهی ‌نظیر نیل الیوت، ریچارد هرسلی‌و ان.تی.رایت همراه بوده است:
Powered by TayaCMS