دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

نيت، سرچشمه ارزش‌ها

No image
نيت، سرچشمه ارزش‌ها

 در همه عبادت‌ها، نيت را مي‌توان روح و قلب عبادت دانست، چرا كه هر عبادتي بايد با نيت و قصد قربة الي‌الله انجام شود؛ از اين بالاتر، نيت به قدري مهم است و نقش اساسي در تغيير و تحول دارد كه حتي اگر امور غير عبادي را با نيت صحيح الهي انجام دهيم، همان امور، عبادت خواهد شد، از اين رو پيامبر اكرم (ص) در نصايح خود به ابوذر فرمود: «اي ابوذر! بايد براي هر چيزي حتي خوابيدن و خوردن داراي نيت باشي.» نيت خوب و براي خدا، به عمل ارزش مي‌دهد، و هر قدر كه نيت خالص‌تر و جامع‌تر باشد، ارزش عمل بيشتر خواهد شد، و به عكس نيت ناصحيح و آلوده، يا ريا آلود، عمل را - گرچه ظاهري نيك داشته باشد - تباه و فاقد ارزش مي‌كند، بر همين اساس رسول اكرم (ص) فرمود: «همانا كردارها بستگي به نيت‌ها دارند.» بطور كلي همه عبادت‌ها بدون نيت باطل‌اند، و هرگاه نيت عبادت، آميخته با ريا باشد آن عبادت، باطل خواهد بود. نيت در نماز ركن اول آن است كه گرچه از روي فراموشي ترك شود، نماز باطل است. كوتاه سخن آن كه «صدق نيت» روح و قلب عبادت است، و با رفتن اين نيت، آن عبادت پيكري بي‌روح و بي‌خاصيت خواهدشد. براي اينكه به اهميت نيت از ديدگاه اسلام پي ببريم به نقل دو روايت اكتفا مي‌كنيم: 1- رسول اكرم (ص) فرمود: «يحشرالناس علي نياتهم؛ انسان‌ها در قيامت بر اساس نيت‌هاي خود محشور مي‌شوند. » 2 - امام صادق (ع) فرمود: «دوزخيان از اين رو جاودانه در دوزخند، كه نيت داشتند اگر در دنيا جاودان بمانند هميشه نافرماني خداكنند، و بهشتيان از اين رو در بهشت جاودان باشند كه نيت داشتند اگر در دنيا باقي بمانند هميشه اطاعت خدا كنند، پس اين دسته و آن دسته به خاطر نيت خود، جاوداني شدند.» به اين ترتيب نيت عامل سرنوشت‌سازدر زندگي انسان است، از اين رو سالم‌سازي نيت، اهميت بسيار دارد، زيرا همان‌گونه كه زمين شوره زار با زمين آماده و حاصل خيز يكسان نيست، همچنين آن كس كه داراي نيت پاك است با آن كس كه نيت آلوده دارد، هرگز يكسان نيستند. بنابراين بايد سعي و تلاش نمود تا پس از شناخت عوامل پاك‌سازي و بهسازي نيت، و عوامل آلاينده و ناپاك‌كننده آن، كارهايي را انجام داد كه موجب پاك‌سازي نيت مي‌شوند، و از اموري كه نيت را آلوده مي‌سازند به‌شدت پرهيز كرد. چرا كه به فرموده اميرمومنان علي (ع) « نيت پايه عمل است، و اعمال، ميوه‌هاي نيت‌ها هستند. » عوامل سالم‌سازي نيت، امور مختلف است، مانند عبادت‌ها، مناجات با خدا، خوردن غذاي پاك، وراثت، محيط، همنشين، تعليم و تربيت و... در راس اين امور، عبادت‌ها، نقش بسزايي در سالم‌سازي نيت دارند، چرا كه شرط نخستين و اساسي عبادت، اخلاص است، اگر در عبادت، اخلاص نباشد، باطل و بي‌محتوا و بي‌روح است، از اين رو در همه عبادت‌ها شرط است كه با نيت خالص و پاك، و دور از هر گونه ريا و شائبه ريا و خودنمايي، انجام شوند. در ميان عبادت‌ها، هيچ كدام مانند روزه، آميخته با نيت نيست، نيت در روزه، همانند رشته تسبيح است.

مقاله

جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

پیشرفت علمی (Scientific progress)

کار نظریه پیشرفت علمی فقط این نیست که به تشریح و توصیف نمونه‌ها و الگوهایی بپردازد که علم به واقع از آنها پیروی کرده است، بلکه باید ارزش‌ها یا اهدافی را مشخص سازد که بتوانیم آنها را به عنوان شاخص‌هایی برای تعیین "علم خوب" به کار گیریم. علاوه بر این، به سبب همین پیشرفت علمی است که جامعه‌ی علمی به کار خویش افتخار می‌ورزد و خود را نمونه‌ی بی‌رقیب عقلانیت نهادینه شده می‌داند.
تقلید معقول با شعور شهروندی تعارضی ندارد-قسمت اول

تقلید معقول با شعور شهروندی تعارضی ندارد-قسمت اول

پرسش‌های بنیادین انسان درباره جهان هستی و چگونگی تفسیر آن، تاریخی به درازای اندیشه بشری دارد.
رابطه اخلاق و سیاست در نظریه ارسطو

رابطه اخلاق و سیاست در نظریه ارسطو

سیاست و اخلاق از جمله موضوعاتی است که فصل خاصی از تاملات فکری و پژوهشهای فلسفی ارسطو را به خود اختصاص داده است.
سیاست اخلاقی و اخلاق سیاسی

سیاست اخلاقی و اخلاق سیاسی

در اندیشه امام علی (ع)، «دولت» به معنای نهاد دارنده و اِعمال کننده قدرت برای تحقق غایت نهایی است و معاصی ای چون سلطه و برتری جویی در آن راه ندارد.
No image

فلسفه تاریخ نزد متفکران ایران و اسلام

از جمله دانش‌هایی که در پرتو ظهور اسلام نمو یافت و واجد شکوفایی افزون شد، دانش تاریخ و به تبع آن فن تاریخ نگاری بود. آنچه روشن است مورخان مسلمان که البته بیشترین آنان ایرانی بودند با وجود بهره گرفتن از فرهنگ‌های مختلف، در تاریخ نگاری به گونه‌ای بنیانگذار و پیشتاز بوده‌اند. اما براستی مسلمانان در تاریخ چه دیدند که چنین بدان روی آوردند؟
Powered by TayaCMS