اعمال شب و روز عرفه

اعمال شب عرفه: این شب، از لیالی متبرکه و شب مناجات با قاضی الحاجات است و توبه در آن شب مقبول و دعا در آن مستجاب است و کسی که آن شب را به عبادت بسر آورد، اجر صد و هفتاد سال، عبادت داشته باشد و از برای آن شب چند عمل است: 1. بخواند: اللهم یا شاهد کل نجوی الخ . 2. بخواند تسبیحات عشر را که سید در «اقبال» ذکر کرده . 3. بخواند دعای اللهم من تعبا و تهیا را که در روز عرفه و شب های جمعه نیز وارد است. 4. زیارت کند زمین کربلا را و بماند در آنجا تا روز عید تا آنکه از شر آن سال نگاه داشته شود. اعمال روز عرفه: این روز، روز عرفه و از اعیاد عظیمه است اگر چه عید نامیده نشده است و روزی است که حق تعالی، بندگان خود را به عبادت و اطاعت خویش خوانده و موائد جود و احسان خود را برای ایشان گسترانیده و وعده فرموده ایشان را بآمرزش گناهان ایشان و پوشانیدن عیب هایشان و از برای این روز اعمالی چند است: 1. روزه داشتن: روزه این روز، مستحب است؛ مگر برای کسی که به جهت ضعف، نتواند اعمال این روز را انجام دهد، که در این صورت، مکروه است. 2. غسل روز عرفه. 3. دو رکعت نماز بعد از نماز عصر: این نماز، مستحب است که در رکعت اوّل سوره حمد و اخلاص و در رکعت دوم، سوره حمد و کافرون خوانده شود. 4. زیارت امام حسین (علیه السلام): اگر کسی توفیق یابد که در این روز، در تحت قبه مقدسه آن حضرت باشد ثوابش ‍ کمتر نیست از کسی که در عرفات باشد، بلکه زیاده است. از امام صادق (علیه السّلام) نقل شده است که؛خداوند، بر زائران قبر امام حسین (علیه السّلام) تجلّی می‌کند و خواسته‌های آنان را برآورده می‌سازد و گناهانشان را می‌آمرزد، آن‌گاه بر اهل عرفات، تجلّی می‌کند. 5. چهار رکعت نماز: در این نماز، که در هر رکعت، یک مرتبه سوره حمد و پنجاه مرتبه سوره اخلاص خوانده می‌شود. 6. بعد از نماز عصر پیش از آنکه مشغول بخواندن دعاهای عرفه شود دو رکعت نماز بجا آورد در زیر آسمان و اعتراف کند نزد حق تعالی بگناهان خود تا فایز شود بثواب اهل عرفات و گناهانش آمرزیده گردد. شیخ کفعمی، بعد از این دو رکعت فرمود که دو رکعت دیگر بجا آورد: در رکعت اول «حمد» و «توحید» و در دوم «حمد» و «حجد» پس از آن، چهار رکعت دیگر بجا آورد در هر رکعت «حمد» و پنجاه مرتبه«توحید» که این چهار رکعت نماز بعینه نماز امیر المومنین (علیه السّلام) است که فضلیت بسیار دارد. 7. دعای 47 صحیفه کامله را بخواند. 8. دعای عرفه سید الشهداء را بخواند. 9. بخواند تسبیحاتی را که کفعمی نقل کرده و فرموده که ثواب آن از کثرت، احصا نمیشود و اول آن: سبحان الله قبل کل احد است . 10. بخواند دعاهای عرفه را که وارد شده از حضرت رسول و علی بن الحسین و حضرت صادق و کاظم (علیهم السلام) و سید در «اقبال» ذکر فرموده . بالجمله کسی که توفیق یابد و امروز در عرفات باشد ادعیه و اعمال بسیار دارد و بهترین اعمال در این روز، دعا است و در تمام ایام سال این روز شریف بجهت دعا امتیازی دارد، لاجرم دعاهای بسیار برای این روز، وارد شده و بسیاری از آنها را علامه مجلسی در«زادالمعاد» نقل فرموده و دعا از برای برادران مؤ من از زنده و مرده بسیار باید کرد و روایت وارده در حال عبدالله بن جندب (رحمه الله) در موقف عرفات و دعای او برای برادران مؤ من خود، مشهور است و رجاء و اثق از برادران دینی آنکه این مجرم رو سیاه را در حال حیات و ممات از دعا فراموش نکنند. عمل «ام داود» در این روز، بجا آوردن نیکو است و احادیث در باب روزه این روز مختلف است و اکثر علما جمع کرده اند ما بین احادیث باینکه اگر در ماه اشتباه نباشد و روزه او را از دعا کردن ضعیف نگرداند، سنت است والا مکروه است. یعنی ثوابش کمتر است و سید از برای این روزه، دوازده رکعت نماز نقل کرده به «حمد» و «آیة الکرسی» و «توحید» و بعد از سلام دعای مختصری چنانچه در «اقبال» است و از برای آخر روز عرفه این دعا را نقل کرده : یا رب ان ذنوبی لا تضرک و ان مغفرتک لی لا تنقصک فاعطنی مالا ینقصک و اغفرلی مالا تضرک. در عشیه عرفه بخواند: اللهم لا تحرمنی خیر ما عندک لشر ماعندی فان انت لم ترحمنی بتعبی و نصبی فلا تحرمنی اجر المصاب علی مصیبه. وقایع مهم روز عرفه گفته شده که در این روز، توبه آدم قبول شده و حضرت ابراهیم و حضرت عیسی متولد شده اند و «توریة » بر حضرت داود نازل شده . در این روز، سنه 60، شهید شد مسلم بن عقیل و هانی ابن عروه (رحمة الله علیهما). در این روز، اصحاب رسولخدا (صلی الله علیه و آله و سلم) مامور شدند که درهای خانه های خود را که بمسجد آنحضرت باز می شد ببندند، مگر حضرت امیرالمؤ منین (علیه السلام). در این روز، سنه 538، فخر خوارزم، ابوالقاسم محمد بن عمر معتزلی معروف به زمخشری در زمخشر که یکی از قراء خوارزم است وفات کرد و او را "جارالله" گویند به جهت آن که چندی مجاورت مکه را اختیار کرده بود. گویند در یکی از اسفار او ببلاد خوارزم، به سبب سرما، یک پای او قطع شده بود، پس با چوب راه می رفت و مصنفات او بسیار است مانند کشاف، فائق، اساس البلاغة، ربیع الابرار، انموزج و غیره و اشعار خوب می گفته و از اشعار او است که در"کشاف" در تفسیر سوره بقره ذکر کرده و هم وصیت نموده که بر لوح قبرش بنویسند: یا من یری مدالبعوض جناحها فی ظلمه اللیل البهیم الا لیل و یری مناط عروقها فی نحرها والمخ فی تلک العظام النحل اغفر لعبد تاب عن فرطاته ما کان منه فی الزمان الاول در ثلث اول شب این روز، سنه 689، وفات یافت، شیخ جلیل فقیه ،یحیی بن احمد بن یحیی حلی پسر عم صاحب جامع الشرایع و نزهه الناظر و از برای اوست حکایتی با محقق هنگام ورود محقق طوسی به حله در سلطنت هلاکوخان. و نیز در شب گذشته بعد از مغرب - سنه 1246 - وفات یافت بسبب طاعون کبیر که در عراق عرب ظاهر شده بود، سید اجل صاحب مقامات عالیه و کرامات باهره، سید محمد باقر قزوینی پسر خواهر علامه بحرالعلوم شیخ اجل محدث نوری در خاتمه مستدرک ببرخی از مقامات او اشاره کرده است. منابع: 1-فیض العلام فی وقایع الایام، شیخ عباس قمی 2-کامل الزیارات، ابن قولویه 3-مفاتیح الجنان، شیخ عباس قمی