دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

سلوک و شعر

و کتاب‌های شعر، خداوند (جل جلاله) براى تو مهیا فرموده است، که براى کسانى که طالب معرفت آن آثار باشند کفایت می‌کند، پس در آنها نظر کن، و از معانى آنها آنچه را که به سوى خدا و رسول و آنان که مورد رضاى خدا و رسولند دعوت نماید، حفظ کن و یاد بگیر، یعنى آنچه که انسان را به مکارم اخلاق، و سبقت گرفتن به سوى خیرات، و طهارت اصول و عروق و قلوب وادار می‌نماید.
سلوک و شعر
سلوک و شعر

نگارنده: رضی‌الدین سیدبن طاووس(رحمة‌الله‌علیه)

مخاطب: پسر سید بن طاووس

موضوع: سلوک و شعر

و کتاب‌های شعر، خداوند (جل جلاله) براى تو مهیا فرموده است، که براى کسانى که طالب معرفت آن آثار باشند کفایت می‌کند، پس در آنها نظر کن، و از معانى آنها آنچه را که به سوى خدا و رسول و آنان که مورد رضاى خدا و رسولند دعوت نماید، حفظ کن و یاد بگیر، یعنى آنچه که انسان را به مکارم اخلاق، و سبقت گرفتن به سوى خیرات، و طهارت اصول و عروق و قلوب وادار می‌نماید.

و بر حذر باش از تقلید کسانى که خود را عالم دینى دانند و اشعارى سروده که در آنها به مدح و ثناى ملوک و سلاطین پرداخته‌اند؛ زیرا که آنان در خطر بلکه از هلاک ‌شده‌گانند، و اگر توبه نکرده باشند از گفتار و اشعار خود پشیمانند، و در قیامت آرزو کنند که اى کاش‌ گنگ بودیم و این اشعار را نگفته بودیم، و من از آنان که این گونه از اشعار را نوشته و حفظ نموده‌اند تعجب دارم، و حال اینکه سزاوار به مقام علمى ایشان این بود که آنها را محو و نابود و باطل نمایند.

اى فرزندم: آیا در این گونه از اشعار از خدا و رسول و خاصان او مدحى دیده مى‌شود؟

اى فرزندم: آیا نه بینى که در آنها از کسانى که خدا و رسول و خاصان او مذمت و ملامتشان نموده‌اند، و مورد سخط و غصبشان قرار داده‌اند مدح و ثنا نموده‌اند؟

آیا در این کار دورى از خداوند و هتک حرمت او جل جلاله نیست؟ آیا این کار هتک حرمت ائمه طاهرین خود که در هر حال محتاج بایشانند نخواهد بود؟

و اگر خداوند براى تو فتح این باب نماید، و طبع شعر بتو عنایت فرماید از آنچه رضاى خداوند جل جلاله و سلف اطهار تو در آنست تجاوز مکن.[1]

پیام‌ها و نکته‌ها:

1- قلم و زبان سالک برای آن کسی می‌گردد که دلش برای او می‌تپد و مشتاق لقای اوست. از گفتار خود جز به دست آوردن دل محبوب قصدی ندارد.

2- بسیارند شاعرانی که با ابیاتی چند بهشت جاودانه را وارث گشته‌اند و چه بسیار آنان که با استعداد و قوای خدادادی خشم او را برانگیخته‌اند.

گر تو فصیحی همه مناقـــــب او گوی ور تو دبیـــری همه مدایح او خوان

ور تو حکیمی و راه حکمت می‌جوئی سیرت او گیر و خوب مذهب او دان[2]

  • [1] - منبع نامه: برنامه سعادت(ترجمه کشف المحجه لثمرة المهجه)؛ سید محمد باقر شهیدى گلپایگانى‌، تهران، مرتضوی، چاپ اول‌، صص 172 – 173
  • [2] - رودکی سمرقندی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

معاد در نهج البلاغه

يکى از برنامه‏ هاى مهمى که تمامى پيامبران الهى پس از خداپرستى، مردم را به آن توجه مى دادند، اعتقاد به معاد بوده است؛ زيرا در سايه اعتقاد به معاد است که هدف از آفرينش تحقق مى يابد و اعمال و رفتار انسان ارزش و معنا پيدا مى کند. از اين رو ما مسلمانان معتقديم که خداوند بارى تعالى در روز قيامت، همه انسان‏ها را دوباره زنده خواهد کرد تا در پيشگاه او، به حساب اعمال و رفتارشان رسيدگى شود.
معاد در نهج البلاغه

معاد در نهج البلاغه

اين درس را به بحث مرگ و رستاخيز اختصاص داده ايم كه از پايه هاى اصلى ايمان و عمل است. امام علیه السلام در اين خطبه "خطبه 109" مطالب مختلفى را بيان كرده كه، بخشى از آن را كه درباره ى مرگ و قيامت است برايتان انتخاب كرده ايم در آغاز وضع انسانها به هنگام مرگ را مجسم مى كند مى گويد: 'وضعى كه به هنگام مرگ براى آنان پيش مى آيد وصف ناشدنى است'. "فغير موصوف ما نزل بهم".
No image

مبدأ و معاد در نهج البلاغه ، با نگاه تطبیقی به معنویت‌های کاذب

مبدأ و معاد یعنی اعتقاد خدا به منزله سرآغاز آفرینش و معاد یعنی اعتقاد به سرانجام انسان و عالم. مبدأ و معاد مجموعه اعتقادهای انسان را در بر می گیرد. از بدو پیدایش اسلام، پیشوایان دین، راه و رسم ارتباط با خدا را در زندگی فردی و اجتماعی انسان بیان نموده و بر سرانجام زندگی و اعمال انسان تاکید ورزیده اند. در مقابل گروه های متعدد معنویت گرا نگاهی متفاوت به این مسأله را بیان داشته اند برخی منکر مبدأ و معاد گشته اند و برخی تفسیری غلط از آن، بیان نموده اند.
بهشت چگونه مكانى است؟

بهشت چگونه مكانى است؟

پس اگر با ديده دل به آنچه از بهشت براى تو وصف شده است نگاهت را بدوزى، جان تو از آنچه از دنيا، همچون شهوت ها و خوشى ها و زيورها و منظره هاى دل انگيز و زيباى آن كه براى تو آفريده شده است بيزارى جسته و با انديشيدن در صداى برگ هاى درختانى كه در اثر وزش نسيم پديد مى آيد و ريشه هاى آن درختان در درون تپه هايى از مشك بر ساحل جوى هاى بهشت پنهان گرديده است، و نيز با انديشيدن در خوشه هاى مرواريد، و شاخه هاى تر و تازه آن، و ظاهر شدن آن ميوه ها به صورت هاى گوناگون، در پوست شكوفه هاى آن درختان، جان تو حيران و سرگردان و از خود بيخود مى گردد.
پیشگفتار

پیشگفتار

هر چند معاد، موضوع اصلى اين كتاب را تشكيل نمى دهد، ولى از لابه لاى آن مى توان به خوبى و روشنى ابعاد گوناگون آن را دريافت . از اين رو نگارنده بر آن شده است كه در اين باره تحقيقى به عمل آورد كه نتيجه اين تحقيق و بررسى چيزى است كه در برابر خوانندگان قرار گرفته ، و به نام معاد در نهج البلاغه تقديم مى گردد.
Powered by TayaCMS