عزاداری؛ اندیشه و احساس، شور وشعور

جوهره انسانیت و فطرت دینی را باید در همت و غیرت و فهم عاشورایی دید و بدان رسید. آنان که مقام و منزلت این شجره طیبه را درک کردند از تمام قید و بند دنیا رها شدند و چشم و قلبشان جز در راه حسین‌(ع) راهی نیافت که راه حسین نیز حیات و ممات در راه خدا و عزت بخشیدن به جایگاه دین وانسانیت تا مرز فداکاری و با تمام وجود در صحنه بودن است. درصدر اسلام از جمله کسانی که تاریخ را متوجه خود کرد و در تاریخ جاودانه ماند و به عنوان یک انسان ممتاز و الگو در تمام عرصه‌های فرهنگی ،اجتماعی‌، سیاسی، نظامی، مدیریتی‌، اخلاص و عاطفی خون خویش را نثار کرد حضرت حسین (ع) بود. که همانا شهادت حسین(ع) در دلهای مومنین حرارتی ایجاد کرده است که هرگز سرد نخواهد شد. رسول خدا(ص) فرمود: «ای فاطمه ! به درستی که زنان امت من بر زنان اهل بیت من و مردان بر مردان اهل بیت من گریه خواهند کرد.» هرسال نسل اندر نسل او را تجدید کرده و آن را زنده نگه می‌دارند، برجملگی ارادتمندان آن حضرت اظهر من الشمس است که حسین(ع) به جهان اسلام حیات بخشید. حال ما به وظایف خویش چگونه همت می‌گماریم، در خدمت اسلام هستیم یا در خدمت دنیا؟ بدیهی است آنان که حسین(ع) را یافتند وجودشان در خدمت اسلام خواهد بود و این مادرانی که از طفولیت در مجالس عزاداران حسینی حضور یافتند چگونه زیستن و آنچه را که در این مجالس آموخته بودند به ما آموختند. پس وظیفه ما نیز مبرم است که برگرفته از پیام حسین(ع) باشد تا اینکه سعادت دنیا و آخرت را دارا شویم و اینکه عزاداری ما برمبنای عقل باشد نه فقط بر اساس احساس. بر معیار شعور باشد نه فقط برپایه شور.

با علم و ایمان در مجالس عزاداری حسین(ع) باید حضور یافت، حضوری که در آن جهان بینی الهی حاصل شود و ما را امر به معروف و نهی ازمنکر کند که حفظ قداست دهه محرم بر گرفته از تعظیم شعایر اسلامی است. امام رضا(ع) فرمودند:« در جاهلیت حرمت این ماه، نگاه داشته می‌شد، در آن نمی‌جنگیدند، اما در همین ماه خون‌های ما را ریختند و حرمت ما را شکستند و فرزندانمان را اسیر کردند. خیمه‌ها را آتش زدند، غارت نمودند و حرمت پیامبر(ص) را درباره ذریه‌اش رعایت نکردند.» لذا این سخن گوهر بار حضرت امام رضا(ع) وظیفه ارادتمندان و عزاداران را دو چندان می‌کند. به عبارت دیگر این عزاداری ایجاب می‌کند حرمت خون حسین را نگه داریم و درس سازندگی را از تاریخ عاشورا فرا بگیریم و رنگ جاذبه و دافعه ایجاد کنیم. امام رضا(ع) به ریان بن شبیب فرمود:« اگر تو را خوشحال می‌کند که در درجات والای بهشت همراه ما باشی‌، پس در اندوه ما غمگین باش و در شادی ما خوشحال باش» فلسفه قیام امام حسین(ع) تالیف قلوب با رنگ قرآن و عترت و پیروی از نبوت و ولایت در راستای اعتلای کلمه توحید است و این فرهنگ جاوید زمانی همچنان خواهد درخشید که خاموشی و انفعال در راه آن امکان‌پذیر نبوده و عمل به رهنمود‌های ائمه اطهار(ع) لحاظ شود، که امام صادق(ع) به فضیل فرمود: «آیا با هم می‌نشینید و روایات ما رابیان می‌کنید؟» عرض داشت: آری،فرمود: «این جلسه‌ها را دوست می‌دارم، پس امر ما را زنده نگه دارید، خداوند رحمت کند کسی را که امر ما را احیا می‌کند.» در همین محور، امام رضا (ع) فرمود: «خدا رحمت کند بنده‌ای را که امر ما را زنده کند.» به آن حضرت عرض شد چگونه امر شما را زنده کنیم؟ فرمود : «علوم ما را فرا بگیرید و به مردم تعلیم دهید، اگر مردم محاسن کلام ما را بدانند، حتما از ما تبعیت می‌کنند.» پس عزاداری امام حسین(ع) درس تعلیم وتعلم است که آنچه انسان را تربیت می‌کند باید تحصیل نمود و آرمان اسلام را تحقق بخشید . محرم ماه بیداری از غفلت و جهالت است و ماه پیوستن به کاروان امام حسین(ع). پذیرش این کاروان، علم و آگاهی و ایمان و تقوی می‌طلبد. وظایف مهم دیگر پیروان حسین(ع)، هیئت‌ها و جلسه‌ها و عزاداری‌ها، تبیین قرآن و همان معارفی است که امام حسین(ع) فدای آن شد.

بیان مصائب و مراثی حضرت ابی عبدالله(ع) یعنی ارائه الگویی به مردم، برای کیفیت بخشیدن به حرکت در راه هدف‌های بزرگ. هیچ شکی نیست که جملگی به امام حسین(ع) عرض محبت داشته و داریم اما این محبت زمانی چهره واقعی پیدا می‌کند که اطاعت و متابعت در آن یافت شود که محبت بدون عمل و مبارزه با نفس اماره بی راهه رفتن است. بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران ابراز داشت: « مجالس عزا باید باشد واهل منبر باید این شهادت امام حسین(ع) را زنده نگه دارند و ملت باید با همه قدرت این شعایر اسلامی را خصوصا این( مجالس) را زنده نگه دارند. با زنده نگه داشتن او اسلام زنده می‌شود. ماه محرم و صفر است که اسلام را نگه داشته است. فداکاری سید الشهدا(ع) است که اسلام را برای ما زنده نگه داشته است. زنده نگه داشتن عاشورا، با همان وضع سنتی خودش از طرف روحانیون‌، از طرف خطبا با همان وضع سابق و از طرف توده‌های مردم با همان ترتیب سابق که دستجات معظم و منظم عزاداری به عنوان عزاداری راه می‌افتاد. باید بدانید که اگر بخواهید نهضت شما محفوظ بماند، باید این سنت‌ها را حفظ کنید و اینکه این عزاداری پیام سازندگی داشته باشد». وجدان اعتقادی وعملی عزادار نیز ایجاب می‌کند عمل صالح و سخت کوشی در عبادت را به واسطه تکیه برحب اهل بیت(ع) و تسلیم بودن در برابر اوامر ایشان را به واسطه تکیه بر عبادت رها نکنید زیرا هیچ کدام از آنها بدون دیگری قبول نخواهد شد. امید است عزاداری در این ایام با آگاهی وشناخت معرفت و سازندگی احیا شود که تمام اعمال با اخلاص بودن آن به ثمرخواهد رسید. در راه خدا و برای خدا، که امام حسن عسکری (ع) فرمود: « از خدا بپرهیزید و زینت ما باشید، نه مایه ننگ ما، با رفتار خود همه محبت‌ها را به سوی ما جلب کنید و با رفتار مناسب خود هر نسبت ناروایی را از ما دور کنید». باتوجه به اینکه بهترین مکان برای حفظ شعایر اسلامی و اجتماعات و قبولی طاعات و عبادات و دعا مسجد است ایجاب می‌کند که با استفاده از این فرصت مناسب فرهنگ عاشورا در مساجد احیا شود و از مقام شامخ و ممتاز امام حسین(ع) سخن گفته و عزاداری گردد، که همانا سخن گفتن از حسین (ع) سخن گفتن از نبوت و ولایت است و فرهنگ دینی نشات گرفته از فرهنگ حسین(ع) است. و در نهایت باید گفت هر عملی را خداوند فقط از متقیان قبول می‌کند.