دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

فرد با تقوا چه ويژگی‌هايی دارد؟

No image
فرد با تقوا چه ويژگی‌هايی دارد؟

 ويژگي‌هاي افراد با تقوى:

1-     صبر در برابر مشكلات، صبر بر ترك گناهان و صبر بر انجام واجبات.

2-     صداقت در گفتار و رفتار.

3-     خضوع و فروتنى در انجام دستورات، بدون غرور و خود برتربينى.

4-     انفاق از هر چه خداوند به آنان روزى كرده است.

5-     مناجات‌هاى سحرى و آمرزش‌خواهى از خداوند. در اين دو آيه که در ادامه می آید خداوند به معرفى بندگان پرهيزکار كه در آيه قبل به آن اشاره شده بود پرداخته و شش صفت ممتاز براى آنها بر مى‌شمارد. (آل عمران ـ 16) (پرهيزکاران) كسانى‌اند كه مى‌گويند: پروردگارا! به راستى كه ما ايمان آورده‌ايم، پس گناهان ما را ببخش و ما را از عذاب آتش حفظ فرما. نخستين صفت پرهيزكاران كه در آيه 16 مطرح شده اين است كه آنان با تمام دل و جان متوجه پروردگار خويش‌اند و ايمان، قلب آنها را روشن ساخته و به همين دليل در برابر اعمال خويش به‌شدت احساس مسئوليت مى‌كنند. و در ادامه در آيه 17 مي‌فرمايد: (آل عمران ـ 17) (پرهيزکاران، همان) صابران و راستگويان و فرمانبرداران فروتن و انفاق‌كنندگان و استغفار‌كنندگان در سحرها هستند.

  نكته‌ها

سحر مناسب‌ترين زمان براى دعاست. «1»در آن هنگام كه چشم هاى غافلان و بى ‌خبران در خواب است و غوغاى جهان مادى فرو نشسته و به همين دليل حالت حضور قلب و توجه خاص به ارزش هاى اصيل در قلب مردان خدا زنده مى‌شود، به پا مى‌خيزند و در پيشگاه با عظمتش سجده مى‌كنند و از گناهان خود آمرزش مى‌طلبند و محو انوار جلال كبريايى او مى‌شوند، و تمام ذرات وجودشان زمزمه توحيد سر مى‌دهد، و همان‌گونه كه با طلوع صبح، ظلمت شب برچيده مى‌شود و فيض عام پروردگار بر صفحه جهان مى‌نشيند، آنها نيز به دنبال زمزمه‌هاى عاشقانه سحرگاهان همراه با طلوع صبح، پرده‌هاى ظلمت غفلت و گناه از دل‌هايشان برچيده مى‌شود و انوار رحمت و مغفرت و معرفت الهى بر دل‌هايشان فرو مى‌نشيند. در برخى روايات آمده است: اگر كسى يك سال بطور مداوم، در قنوت نماز شب هفتاد مرتبه استغفار كند، مشمول اين آيه مى‌شود. «2»ابى بصير از امام صادق عليه السلام درباره‌ «الْمُسْتغْفِرِين بِالْأسْحارِ» پرسيد، حضرت فرمودند: رسول خدا (ص)در نماز وتر هفتاد مرتبه استغفار مى‌كرد.

 نكته

واژه سحر (بر وزن بشر) در اصل به معنى پوشيده و پنهان بودن است و چون در ساعات آخر شب پوشيدگى خاصى بر همه ‌چيز حكومت مى‌كند، نام آن سحر گذاشته شده است. لغت سِحر (بر وزن شعر) نيز از همين ماده است زيرا شخص ساحر دست به كارهايى مى‌زند كه اسرار آن از ديگران پوشيده و پنهان است. عرب به ريه و شش نيز گاهى سحر (بر وزن بشر) مى‌گويد و اين هم به خاطر پوشيده‌ بودن درون آن مى‌باشد. چرا در ميان اوقات شبانه روز تنها به وقت سحر اشاره شده است در حالى كه استغفار و بازگشت به سوى خدا در هر حال مطلوب است؟ اين براى آن است كه سحر به خاطر آرامش و سكوت و تعطيل كارهاى مادى و نشاطى كه بعد از استراحت و خواب به انسان دست مى‌دهد، آمادگى بيشترى براى توجه به خداوند به او مى‌بخشد و اين معنى را به آسانى با تجربه مى‌توان دريافت، حتى بسيارى از دانشمندان براى حل مشكلات علمى از آن وقت استفاده مى‌كردند. زيرا چراغ فكر و روح انسان در آن وقت از هر زمان پرفروغ ‌تر و درخشان ‌تر است و از آنجا كه روح عبادت و استغفار توجه و حضور دل مى‌باشد، عبادت و استغفار در چنين ساعتى از همه ساعات گرانبهاتر خواهد بود.

 پيام‌هاي آيه 16

1ـ متّقين، همواره در انابه و دعا هستند. «يقُولُون»

2ـ ايمان، زمينه‌ عفو الهى است. «آمنّا فاغْفِرْ لنا»

3ـ عفو، از شئون ربوبيت و لازمه‌ تربيت است. «ربّنا» «فاغْفِرْ لنا»

4ـ ترس از قهر و عذاب خداوند، از نشانه‌هاى تقواست. «قِنا عذاب النّارِ»

5ـ به كارهاى خوبتان اعتماد نكنيد. با آنكه اهل تقوا هستيد، باز هم از قهر الهى بايد ترسيد. «قِنا عذاب النّارِ».

 پيام‌هاي آيه 17

1ـ هم رسيدگى به خلق، هم عبادت خالق. «و الْمُنْفِقِين و الْمُسْتغْفِرِين بِالْأسْحارِ»

2ـ تقوا به معناى انزوا، بى‌خبرى و گوشه‌گيرى نيست، متّقى بايد جامع كمالات باشد. «الصّابِرِين و الصّادِقِين ‌و...».

مقاله

نویسنده آمنه اسفندياری
جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

معاد در نهج البلاغه

يکى از برنامه‏ هاى مهمى که تمامى پيامبران الهى پس از خداپرستى، مردم را به آن توجه مى دادند، اعتقاد به معاد بوده است؛ زيرا در سايه اعتقاد به معاد است که هدف از آفرينش تحقق مى يابد و اعمال و رفتار انسان ارزش و معنا پيدا مى کند. از اين رو ما مسلمانان معتقديم که خداوند بارى تعالى در روز قيامت، همه انسان‏ها را دوباره زنده خواهد کرد تا در پيشگاه او، به حساب اعمال و رفتارشان رسيدگى شود.
معاد در نهج البلاغه

معاد در نهج البلاغه

اين درس را به بحث مرگ و رستاخيز اختصاص داده ايم كه از پايه هاى اصلى ايمان و عمل است. امام علیه السلام در اين خطبه "خطبه 109" مطالب مختلفى را بيان كرده كه، بخشى از آن را كه درباره ى مرگ و قيامت است برايتان انتخاب كرده ايم در آغاز وضع انسانها به هنگام مرگ را مجسم مى كند مى گويد: 'وضعى كه به هنگام مرگ براى آنان پيش مى آيد وصف ناشدنى است'. "فغير موصوف ما نزل بهم".
No image

مبدأ و معاد در نهج البلاغه ، با نگاه تطبیقی به معنویت‌های کاذب

مبدأ و معاد یعنی اعتقاد خدا به منزله سرآغاز آفرینش و معاد یعنی اعتقاد به سرانجام انسان و عالم. مبدأ و معاد مجموعه اعتقادهای انسان را در بر می گیرد. از بدو پیدایش اسلام، پیشوایان دین، راه و رسم ارتباط با خدا را در زندگی فردی و اجتماعی انسان بیان نموده و بر سرانجام زندگی و اعمال انسان تاکید ورزیده اند. در مقابل گروه های متعدد معنویت گرا نگاهی متفاوت به این مسأله را بیان داشته اند برخی منکر مبدأ و معاد گشته اند و برخی تفسیری غلط از آن، بیان نموده اند.
بهشت چگونه مكانى است؟

بهشت چگونه مكانى است؟

پس اگر با ديده دل به آنچه از بهشت براى تو وصف شده است نگاهت را بدوزى، جان تو از آنچه از دنيا، همچون شهوت ها و خوشى ها و زيورها و منظره هاى دل انگيز و زيباى آن كه براى تو آفريده شده است بيزارى جسته و با انديشيدن در صداى برگ هاى درختانى كه در اثر وزش نسيم پديد مى آيد و ريشه هاى آن درختان در درون تپه هايى از مشك بر ساحل جوى هاى بهشت پنهان گرديده است، و نيز با انديشيدن در خوشه هاى مرواريد، و شاخه هاى تر و تازه آن، و ظاهر شدن آن ميوه ها به صورت هاى گوناگون، در پوست شكوفه هاى آن درختان، جان تو حيران و سرگردان و از خود بيخود مى گردد.
پیشگفتار

پیشگفتار

هر چند معاد، موضوع اصلى اين كتاب را تشكيل نمى دهد، ولى از لابه لاى آن مى توان به خوبى و روشنى ابعاد گوناگون آن را دريافت . از اين رو نگارنده بر آن شده است كه در اين باره تحقيقى به عمل آورد كه نتيجه اين تحقيق و بررسى چيزى است كه در برابر خوانندگان قرار گرفته ، و به نام معاد در نهج البلاغه تقديم مى گردد.
Powered by TayaCMS