دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

قیامت در نظرگاه ملاصدرا

No image
قیامت در نظرگاه ملاصدرا مهدى دوستان
در خصوص موضوع قیامت تفکیک مهم و تعیین کننده‌اى که در آثار ملاصدرا قابل مشاهده است تمایز میان قیامت صغرى که تعلق به امور جزئى دارد و قیامت کبرى که همان “ساعت” و “قیامت کلی” است مى‌باشد.
در واقع هر موجودى قیامتى دارد که مخصوص خود اوست و لذا این قیامت نسبت به افراد مختلف است. اشاره به این قیامت جزئى در جاى جاى مباحث معاد در آثار ملاصدرا دیده مى‌شود که به عنوان نمونه مى‌توان به تفسیر سوره اعلى صفحه 210، تفسیر سوره زلزال صفحه 224 - 231، تفسیر سوره واقعه صفحه 6 اسرار الآیات صفحه 96و پاورقى صفحه 273 جلد نهم اسفار اشاره کرد. در تبیین این معناى از قیامت دست به دامن حرکت جوهرى شده واظهار مى‌دارد که همه اشیا با حرکت جوهرى و با تبدلات به سوى غایات خود در حرکتند و لذا هر موجودى با یکى از امور زیر در نهایت به خدا رجوع مى‌کند که عبارتند از : مرگ ،‌انقلاب،‌ فنا. پس قیامت هر کدام از آنها همین گذرها و حرکات متعدد به سوى غایت خویش است. البته توجه به چند نکته در این مقام لازم است: اولا بنابر مطالب فوق نتیجه مى‌شود که موجودات، قیامت‌ها و حشر‌هاى متعددى دارند که شیخ متاله ما را به این مطلب در جلد نه کتاب اسفار اربعه توجه داده و آن را مورد تائید جناب محى‌الدین دانسته‌اند. ثانیا قیامت صغرى و جزئى نه تنها براى نفوس انسانى بلکه براى تمام موجوداتى که داراى حرکت جوهرى هستند (عالم خلق) نیز قابل اثبات خواهد بود، خواه جماد باشند یا نبات.البته ایشان در جاى دیگر به طور مطلق تمام موجودات را داراى حشرى مخصوص به خود مى‌دانند که باید در این باره بگوییم به نظر نمى‌رسد که بتوان براى عوالم فوق نفوس حرکت جوهرى و در نتیجه حشر و قیامت در نظر گرفت مخصوصا اگر نظر نهایى ملاصدرا را تعلق عقول به صقع ربوبى و عالم امر بدانیم. نکته سوم قابل توجه این است که از میان قیامت‌ها و حشرهاى متعدد، آن مرحله مهم و اساسى براى نفوس انسانى که در دین نیز به آن اشاره شده مرگ است. چرا که در این مرحله از حرکت جوهرى نفس تعلق آن به بدن دنیوى قطع شده و به فعلیت مهمى مى‌رسد و لذا به موارد بسیارى نیز اشاره شده است که روایات قیامت انسان جزئى را با مرگ آنها متحقق دانسته‌اند.

منبع : روزنامه رسالت

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

معاد در نهج البلاغه

يکى از برنامه‏ هاى مهمى که تمامى پيامبران الهى پس از خداپرستى، مردم را به آن توجه مى دادند، اعتقاد به معاد بوده است؛ زيرا در سايه اعتقاد به معاد است که هدف از آفرينش تحقق مى يابد و اعمال و رفتار انسان ارزش و معنا پيدا مى کند. از اين رو ما مسلمانان معتقديم که خداوند بارى تعالى در روز قيامت، همه انسان‏ها را دوباره زنده خواهد کرد تا در پيشگاه او، به حساب اعمال و رفتارشان رسيدگى شود.
معاد در نهج البلاغه

معاد در نهج البلاغه

اين درس را به بحث مرگ و رستاخيز اختصاص داده ايم كه از پايه هاى اصلى ايمان و عمل است. امام علیه السلام در اين خطبه "خطبه 109" مطالب مختلفى را بيان كرده كه، بخشى از آن را كه درباره ى مرگ و قيامت است برايتان انتخاب كرده ايم در آغاز وضع انسانها به هنگام مرگ را مجسم مى كند مى گويد: 'وضعى كه به هنگام مرگ براى آنان پيش مى آيد وصف ناشدنى است'. "فغير موصوف ما نزل بهم".
No image

مبدأ و معاد در نهج البلاغه ، با نگاه تطبیقی به معنویت‌های کاذب

مبدأ و معاد یعنی اعتقاد خدا به منزله سرآغاز آفرینش و معاد یعنی اعتقاد به سرانجام انسان و عالم. مبدأ و معاد مجموعه اعتقادهای انسان را در بر می گیرد. از بدو پیدایش اسلام، پیشوایان دین، راه و رسم ارتباط با خدا را در زندگی فردی و اجتماعی انسان بیان نموده و بر سرانجام زندگی و اعمال انسان تاکید ورزیده اند. در مقابل گروه های متعدد معنویت گرا نگاهی متفاوت به این مسأله را بیان داشته اند برخی منکر مبدأ و معاد گشته اند و برخی تفسیری غلط از آن، بیان نموده اند.
بهشت چگونه مكانى است؟

بهشت چگونه مكانى است؟

پس اگر با ديده دل به آنچه از بهشت براى تو وصف شده است نگاهت را بدوزى، جان تو از آنچه از دنيا، همچون شهوت ها و خوشى ها و زيورها و منظره هاى دل انگيز و زيباى آن كه براى تو آفريده شده است بيزارى جسته و با انديشيدن در صداى برگ هاى درختانى كه در اثر وزش نسيم پديد مى آيد و ريشه هاى آن درختان در درون تپه هايى از مشك بر ساحل جوى هاى بهشت پنهان گرديده است، و نيز با انديشيدن در خوشه هاى مرواريد، و شاخه هاى تر و تازه آن، و ظاهر شدن آن ميوه ها به صورت هاى گوناگون، در پوست شكوفه هاى آن درختان، جان تو حيران و سرگردان و از خود بيخود مى گردد.
پیشگفتار

پیشگفتار

هر چند معاد، موضوع اصلى اين كتاب را تشكيل نمى دهد، ولى از لابه لاى آن مى توان به خوبى و روشنى ابعاد گوناگون آن را دريافت . از اين رو نگارنده بر آن شده است كه در اين باره تحقيقى به عمل آورد كه نتيجه اين تحقيق و بررسى چيزى است كه در برابر خوانندگان قرار گرفته ، و به نام معاد در نهج البلاغه تقديم مى گردد.
Powered by TayaCMS