استحاله فرهنگی انقلابیون

كلمات كليدي : فرهنگ، انقلابيون، استحاله

نویسنده :علی مهدوی

آسیب‌ ‌‌ شناسی انقلاب اسلامی‌

«لایتخذ المومنون الکافرین اولیاء من دون المومنین و من یفعل ذلک فلیس من الله فی شیء الاان تتقوا منهم تقاه و یحذرکم الله نفسه و الی الله المصیر؛ مومنان نباید کافران را به جای مومنان به دوستی بگیرند و هر کس چنین کند او را با خدا هیچ رابطه ای نیست مگر اینکه از آنها به نوعی تقیه کند و خداوند شما را از عذاب خود می‌ترساند و بازگشت شما به سوی خداست»(آل عمران: 28).

خداوند در این آیه درس سیاسی و اجتماعی مهمی به مسلمانان می‌دهد و آن اینکه بیگانگان را هرگز دوست و یاور و ولی و سرپرست خود برنگزینید. البته این مفهوم در آیات متعددی از قرآن آمده است مانند: آل عمران: 118، نساء:89، نساء: 144، مائده: 51، توبه 23، ممتحنه:1. این آیات جامعه اسلامی را از پذیرش تهاجم فرهنگی دشمن و الگوگیری از آنان برحذر می‌دارد و یک خط مشی مستقل سیاسی را برای مسلمانان ترسیم می‌کند.

مرحوم استاد شهید مطهری(ره) در بیان آفات نهضت، یکی از آفاتی را که بررسی می‌کند، تغییر جهت اندیشه ها و انحراف مسیر نیت هاست که آفتی معنوی و به اصطلاح امروزیها، استحاله فرهنگی انقلابیون است.

ایشان می‌فرمایند: «نهضت خدایی باید برای خدا آغاز یابد و برای خدا ادامه یابد و هیچ خاطره و اندیشه غیرخدایی در آن راه نیابد تا عنایت و نصرت الهی شاملش گردد و گرنه باد غیرت الهی به صدر خار پریشان دلش می‌نماید. آنکه نهضت خدایی آغاز می‌نماید باید جز به خدا نیندیشد، توکلش بر ذات مقدس او باشد و دائما حضور ذهنی داشته باشد که در حال بازگشتن به اوست.

قرآن از زبان شعیب پیغمبر نقل می‌کند: »ان ارید الا الاصلاح ما استطعت و ما توفیقی الا بالله علیه توکلت و الیه انیب(هود:88) هنگامی که گروهی از مجاهدین اسلام نبردی را پشت سر گذاشته و به مدینه برگشتند رسول خدا (ص) به آنان فرمود: آفرین بر گروهی که جهاد کوچکتر را انجام داده و جهاد بزرگترشان هنوز باقی است. گفتند یا رسول الله، جهاد بزرگ تر چیست؟ فرمود: جهاد با هوای نفس«(بحارالانوار، ج19، ص 182).

پاک نگه داشتن اندیشه و نیت در مراحل نفی و انکار که همه سرگرمیها درگیری با دشمن بیرونی است آسان تر است، همین که نهضت به ثمر رسید و نوبت سازندگی و اثبات که ضمنا پای تقسیم غنائم هم در میان است برسد، حفظ اخلاص بسی مشکل تر است. قرآن کریم در سوره مائده که آخرین سوره یا از آخرین سوره‌های قرآن است و بالاخره در دو سه ماه آخر عمر رسول خدا نازل شده است و زمان زمانی است که مشرکین یکسره به زانو درآمده‌اند و خطری از ناحیه آنها اسلام را تهدید نمی‌کند و در همین وقت در غدیر خم تکلیف امامت روشن و امامت و خلافت علی‌(ع) به امر خدا اعلام می‌شود، یک اعلام خطر از ناحیه خدا به همه مسلمانان می‌نماید و آن اینکه تاکنون از دشمن می‌ترسیدید که ریشه شما را برکند، اکنون نگرانی از آن ناحیه منتفی است، اکنون نگرانی از ناحیه من است، از این پس از کافران و دشمنان خارجی نترسید، از من بترسید که در کمین شما هستم: «الیوم یئس الذین کفروا من دینکم فلاتخشوهم و اخشون» یعنی چه؟ یعنی جامعه اسلامی از این پس از درون خود تهدید می‌شود که راه انحراف از مسیر خدایی اخلاص پیش گیرد و خدا را فراموش کند. سنت لایتغیر خداست که هر ملتی که از درون و از جنبه اخلاقی تغییر کند و عوض شود خداوند سرنوشت آنها را تغییر دهد: «ان الله لایغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم(رعد:11)؛ خداوند وضع و سرنوشت مردمی را عوض نمی کند مادامی که آنها خود را و آنچه به اندیشه ها و رفتارهای خودشان مربوط است تغییر ندهند»(نهضتهای اسلامی در صدساله اخیر، ص 101-103).