دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تفاوت های بشری و حکمت و تدبیر الهی

خداوند انسان‌ها را از نظر قابلیت‌ها و استعدادها و صفات اخلاقی آنها یکسان خلق نکرده و به افراد توانایی‌ها و خلاقیت‌های متفاوت بخشیده است.
تفاوت های بشری و حکمت و تدبیر الهی
تفاوت های بشری و حکمت و تدبیر الهی
نویسنده: رحیم توانگر

خداوند انسان‌ها را از نظر قابلیت‌ها و استعدادها و صفات اخلاقی آنها یکسان خلق نکرده و به افراد توانایی‌ها و خلاقیت‌های متفاوت بخشیده است. این تفاوت‌ها باعث ایجاد رقابت در بین افراد و بهبود و پیشرفت جامعه می‌شود. البته معنای این تفاوت به معنای این است که استعدادهای گوناگون و توان‌های ذهنی و فکری متفاوت را بین افراد مختلف تقسیم نموده است.‌

اسلام این حقیقت غیر قابل انکار را می‌پذیرد که افراد بشر از حیث استعدادهای جسمی و روحی و صفات بدنی و فکری متفاوت هستند. آنان در صبر و شجاعت، همت و آرزو، ذکاوت و نوآوری، توانایی بدنی و استحکام عصبی و صدها ویژگی‌های دیگر با یکدیگر تفاوت دارند. این تفاوت‌ها از دیدگاه اسلامی نتیجه امور قهری نیست که طبقه اجتماعی شخص در اثر وضعیت اقتصادی و جبر تاریخ بر او تحمیل کرده باشد تا ادعا شود با رفع آن همه انسان‌ها را از حیث تمامی خصایص می‌توان یکسان گردانید، بلکه امری است که مجموعه عوامل ارثی طبیعی و حتی اختیاری آن را شکل می‌دهد و به منزله حقیقت غیر قابل انکار در می‌آورد. از این رو این تفاوت را نه می‌توان از بین برد و نه از بین بردن آن مفید است، زیرا این اختلافات کاروان تمدن بشری را به جلو می‌برد و امکان رشد، ترقی و تعالی را در جامعه بشری فراهم می‌آورد.‌

خداوند متعال، این تفاوت‌ها را نشانه حکمت و تدبیر خود معرفی می‌کند و «ما لکم لاترجون الله و قاراً و قد خلقکم اطوراً» شما را چه شده است که از شکوه خدا بیم ندارید و حال آنکه شما را مرحله به مرحله و متفاوت خلق کرده است.

علامه طباطبایی نیز تصریح می‌کند: حاصل معنا این است که شما را چه شده که از شکوه و عظمت خدا بیم و به آن اعتقاد ندارید، در حالی که شما را مرحله به مرحله آفرید و چون یکی از شما را از خاک خلق کرد.‌

وجود این تفاوت‌ها بر اساس و بنیاد سنت الهی ابتلاء است، آزمایشی بیش نیت «لیبلوکم فی ما اتاکم» و شما با فرآورده‌های مالی که عطیه خدا است باید مانند امانتی الهی رفتار کنید و رزق محرومان را که در دست شماست، به آنها برسانید که آنان در روزی با شما برابرند و نباید نعمت خدا را در لطفی که نسبت به شما کرده است، منکر و کافر شوید.

«افبنعمه الله یجحدون» این ایات سرگرم شدن به متاع پست دنیا و رفاه زدگی ننگین سرمایه داری را پوچ، بی ارج و زبون جلوه می‌دهد و انسان را به حال این نگون بختان کافر پیشه به ترحم می‌آورد که چگونه با دل بستن به تمتعات زودگذر، خود را از حیات جاودانه آخرت محروم ساخته اند که ویژه اهل تقوا است.‌

مسئله برتری بعضی از انسان‌ها بر بعضی دیگر و اختلاف درجات آنها را خداوند به خود نسبت می‌دهد و می‌فرماید: اوست که برخی از شما را بر برخی دیگر به درجاتی تفاوت گذاشته است. در آیه دیگری می‌فرماید: برخی را بر برخی دیگر برتری بخشیده است.

این نسبت کاشف از اختلاف قابلیت‌ها و استعدادهای خدادادی و ذاتی در انسان‌ها است و به حکم عدالت به مصداق «ویوت کل ذی فضله» هر صاحب امتیازی را به اندازه امتیازش بهره می‌رساند؛ باالطبع از نظر اقتصادی بین آنها تفاوت روی می‌دهد و تساوی در این زمینه که برخی با استعدادهای برتر و تلاشی فزونتر بیشتر کار و ابتکار نشان می‌دهند و اعمال خرد کنند و با انها فاقد برابر باشند، ظلمی فاحش است.‌

مقاله

نویسنده رحیم توانگر

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

سینمای پناهنده ; به بهانه اکران فیلم سینمایی تگزاس

سینمای پناهنده ; به بهانه اکران فیلم سینمایی تگزاس

نمایش فیلم تگزاس در روزهای اخیر نشان می دهد که مسعود اطیابی تغییر بزرگی در رویه فیلمسازی خود داده است. او که پیش از این با فیلمی درباره حوادث هشتاد و هشت نشان داده بود که در فکر پرداختن به مسائل جدی و حرکت در راستای سینمای اجتماعی است، حالا با تگزاس به جریان فیلم های پرفروشی پیوسته که اتفاقا بر خلاف فیلم قبلی اش دچار موانع ممیزی و عدم مجوز اکران نشده و با توجه به فضای سینمای ایران، سود قابل توجه‌ی را به جیب تهیه کننده واریز می کند.
مصادره و ماجرای غم انگیز زن در سینما

مصادره و ماجرای غم انگیز زن در سینما

هنوز و بعد از گذشت حدود سه ماه از جشنواره فیلم فجر(سی و ششم) و دیدن فیلم سینمایی مصادره ، طعم تلخ تماشای آن هم زمان با اکران های نوروزی و فروش بالای این فیلم ذایقه ام را می آزارد. مصادره را شاید بتوان اروتیک ترین فیلم سینمای ایران پس از انقلاب برشمرد. این فیلم به شدت بیمار است و گویا به جز شوخی های سخیف جنسی حتی با دستمایه کردن یک کودک یا نوجوان راهی برای خندان و شادکردن مخاطبانش ندارد.
گل دادن درخت پیر ; نگاهی به فیلم خجالت نکش

گل دادن درخت پیر ; نگاهی به فیلم خجالت نکش

خجالت نکش، یک فیلم مفرح است. فرحبخشی این فیلم نه از شوخی ها و تکه کلام ها، بلکه به جهت دنیای درونی فیلم است. دنیایی که در آن کودکی متولد می شود و پیری و گذر سن، مانعی برای زایش نیست. در روستای کوچک و کم جمعیت مهمت اباد، 231 نفر زندگی می کنند و این فیلم به ما می گوید که این جمعیت چگونه به اندازه یک نفر بیشتر می شود.
خوک های آوازه خوان ; نگاهی به فیلم خوک

خوک های آوازه خوان ; نگاهی به فیلم خوک

اگر تلاش فیلم خوک در این است که یک کمدی متفاوت در سینمای ایران باشد، باید گفت که در این کار موفق شده است. این فیلم توجهی به شوخی ها کلامی و متدوال در سینمای طنز ندارد. تا حد زیادی می کوشد که از مزیت های واقعیت استفاده کند و در مناسبات انسانی و روابط فردی آدم ها دخل و تصرفی نکند و همزمان از سوی دیگر پیروزمندانه از میدان واقعیت بیرون بیاید بدون آنکه هیچ باج و امتیازی به آنچه که ما واقعیت صدایش می کنیم داده باشد؛ خوک خود را در واقعیت محدود نمی کند.
فیلشاه، آغاز راهی جریان‌ساز در انیمیشن بومی

فیلشاه، آغاز راهی جریان‌ساز در انیمیشن بومی

صحبت از انیمیشنی سینمایی است که در فرم، تکنیک و ارائه مفاهیم به استاندارهای جهانی نزدیک شده و سعی دارد به‌دور از شعار و کلیشه به یک مقطع تاریخی با رگه‌های دینی بپردازد و آغازکننده راهی جریان‌ساز برای صنعت سینمایی انیمیشن در ایران باشد.
Powered by TayaCMS