رهایی از عادات بد

براي رهايي از رفتارها و عادات نامطلوب راه‌هاي فراواني وجود دارد كه مي‌توان به تغيير دادن محيط، قاطعيت و اعتماد به نفس و جايگزين كردن رفتارهاي مناسب اشاره كرد. «عادت» نرم و خزنده ايجاد مي‌شود، اگر مدتي قطع شود ترك آن راحت‌تر است. يك واكنش نامطلوب مثل انفجار خشم را اگر كمي فاصله بيفتد، بهتر مي‌توان بازبيني كرد. براي همين است كه مي‌گويند هنگام عصبانيت تا ده بشماريد. اگر به وسوسه‌ها توجه نكنيد راحت‌تر برطرف مي‌شوند. نگراني‌ها و فكرها را مي‌توان به تأخير انداخت يا متوقف كرد. البته گاهي سركوب وسواس آن را شعله‌ور مي‌كند. براي پرورش يك رفتار جديد، گاهي بايد رفتار قديمي را تضعيف كنيم، مخصوصاً اگر رفتار قدرتمندي باشد، براي بيشتر درس خواندن بايد تماشاي تلويزيون كمتر باشد. براي تغذيه سالم بايد مصرف گوشت قرمز كمتر شود. گاهي مي‌شود يك عادت قديمي را فوراً ترك كرد، اما بايد روش اين كار را بدانيم. ترك عادت‌هاي خودكار و ناخودآگاه سبب مي‌شود به آن توجه كنيم و فرصتي براي ترك آن بيابيم.نتيجتاً مي‌توانيم عادت مطلوبي را براي جايگزيني هم پيدا كنيم. براي ترك رفتار نامطلوب راهكارهايي را مي‌توان ارائه كرد.

برنامه‌ريزی كنيد

عمده اين قسمت صرف تدوين قانون و تقويت آن مي‌شود. مثلاً بين دو لقمه كمي صبر كنيد، قاشق و چنگال را زمين بگذاريد و غذا را مزه‌مزه كنيد. اين توقف عادت سريع غذا خوردن و بلعيدن بي‌وقفه را از بين مي‌برد. در طي هر وعده غذا سه وقت پنج دقيقه‌اي استراحت كنيد. اين استراحت كوتاه به شما فرصت مي‌دهد ببينيد كه سير شده‌ايد يا نه. درباره رفتارهاي وسواسي، عصبانيت، حرف‌هاي زشت و خيلي از رفتارهاي نامطلوب ديگر علائم اوليه را كشف و راهي براي جلوگيري پيدا كنيد. به نتيجه فكر كنيد، حواستان را پرت كنيد و به چيز ديگري فكر كنيد. وقتي كه دچار فكرهاي بي‌خود و ناراحت‌كننده هستيد از «توقف فكر» استفاده نماييد. يكي از رايج‌ترين روش‌ها براي برخورد با وسوسه‌ها و افكار ناخواسته پرت كردن حواس است. بايد به چيز ديگري فكر كنيد. اين روش را بارها و بارها تكرار كنيد و اگر جواب نداد باز به چيز ديگري فكر كنيد. اين روش فكر نامطلوب را بيرون مي‌ريزد.

روند پرت كردن حواس

تلاش كنيد در موقعيتي كه رفتار نامطلوب رخ مي‌دهد گير نيفتيد. آنقدر تمرين كنيد كه زمان و چگونگي پرت كردن حواس را خوب ياد بگيريد. كسي كه وسواس دارد بايد افكار جايگزين پيدا كند. البته اين افراد غالباً از يك فكر مزاحم سراغ فكر مزاحم ديگر مي‌روند پس بهتر است به يك مورد جالب مثل دعا فكر كنيد. براي تمرين تصور كنيد كه فكر مزاحم شروع شده و سپس فوراً به موضوع جالب فكر كنيد. اگر افسرده هستيد تفريح كنيد، با آدم‌هاي شاد بگرديد، در كارهاي مفرح شركت كنيد، براي آينده برنامه‌ريزي و ورزش كنيد. چندين بار آزمايش كنيد، به محض پيدا كردن فرصت شروع كنيد و نتايج را بررسي نماييد. منتظر نتايج فوري نباشيد. فكر بهتر كردن روش باشيد و تا وقتي راه بهتري پيدا نكرده‌ايد ادامه دهيد. شما به زمان نياز داريد و به خود فرصت دهيد. در نتيجه مي‌توان گفت كه براي رهايي از رفتار نامطلوب راه‌هاي فراواني وجود دارد. مثلاً تغيير دادن محيط، قاطعيت و اعتماد به نفس و رفتارهاي جايگزين مناسب؛ سركوب كردن موقتي فكر، مشكل را حل نمي‌كند چون اگر عود كند قوي‌تر خواهد بود.

سرچشمه های بداخلاقی

1) توقّع زياد: وقتى انسانى پرتوقع بود بالطبع با مواردى مواجه مىشود كه مخالف انتظار اوست و لذا از كوره در مى رود و عصبانى مىشود، امّا اگر سطح توقّعات و انتظاراتش را حتّى از خانواده و نزديكانش كم كند، عصبانى نمى شود و سبب مى شود در مقابل جريانهايى كه پيش مى آيد آمادگى داشته باشد و بگويد غير منتظره نبوده و هر چيزى امكان دارد

2) كبر و غرور: افراد متكبّر، طبعاً مى خواهند بالاتر از همه باشند و چون مردم فطرتاً با چنين افرادى ناسازگارند و به آنان اعتنايى نمى كنند و اين افراد نيز وقتى مى بينند كارها مطابق خواسته آنها انجام نشده است، عصبانى و بداخلاق مى شوند.

3) عدم گذشت: بعضى كم گذشت هستند و لذا دچار عصبانيّت مى شوند، امّا بايد كوشيد كار خلاف را ناديده گرفت و گذشت كرد، چون اگر انسان آن را فراموش كند، اخلاقش هم خوب مى‌شود و بالعكس اگر فراموش نكرد هر وقت به ذهنش مى آيد ناراحت و سرانجام بداخلاق مى شود.

4) كم ظرفيّتى: افراد كم ظرفيّت يا بى‌ظرفيّت نمى‌توانند مسائل را تحمّل كنند و به قول معروف: با مَويزى شيرين مى‌شود و با غوره اى ترش يعنى، نسيمى در خانه او طوفان است.

رهایی از دلتنگی‌ها

می‌دانم دلتنگ هستید... می‌دانم سخت است برایتان...می‌دانم که لحظه لحظه‌هایتان را پر درد می‌کند و قلب‌های پر محبت و مهرتان را به تپشی تندتر وا می‌دارد. یاد خدا تأثیر به سزایی در روان آدمی‌دارد و دل‎ها در پرتو آن آرام می‎گیرد. خداوند متعال می‎فرماید:«أَلاَ بِذِكْرِ اللّهِ تَطْمَئِن الْقُلُوبُ» [رعد، 28.] آگاه باش، دل‎ها با یاد خدا آرام می‎گیرد. یكی از نام‎های قرآن ذكر است. تلاوت و حفظ قرآن نوعی ذكر خداوند است كه انسان در پرتو آن از هجوم بسیاری از فشارهای روانی و اضطرابات درونی مصون می‎ماند. هر وقت خیلی دلتنگ می‌شوی، قرآن بخوان. تلاوت و حفظ قرآن نوعی ذكر خداوند است. انسان در پرتو نور قرآن از بسیاری از نگرانی‌ها و اضطرابات مصون می‌ماند و احساس اطمینان و آرامش بیشتری می‌كند.خداوند در قرآن خطاب به پیامبر (ص) می‌فرماید: كافران گفتند: چرا این قرآن به یكباره بر او نازل نمی‌شود؟ برای آن است كه دل تو را بدان نیرو دهیم آن را به آهستگی و ترتیب فرو می‌خوانیم. (فرقان 23).خواندن قرآن و مداومت بر آن به تدریج موجب استحكام قلب و روح می‌شود. وقتی كه قلب انسان ثابت و محكم شد، هیچ غم و ناراحتی نمی‌تواند آرامش آن را بر هم بزند. كسانی كه توفیق انس با قرآن را پیدا می‌كنند، جز به قرآن دل نمی‌بندند و به وسیله آن به آرامش می‌رسند. پیامبر (ص) در این باره می‌فرماید: «مثل قرآن مثل كیسه سربسته پر از مشك است. اگر آن را باز كنی، بوی مشك فضا را معطر می‌سازد و اگر به حال خود رها سازی، سود نمی‌بخشد. قرآن نیز، چنانچه به تلاوتش روی آوری، فضا را از عطر خود آكنده می‌سازد و روان را نشاط می‌بخشد؛ و اگر تلاوت نكنی، در سینه ات پنهان می‌ماند.»(كنز العمال، ح 2323) قرآن با الگودهی به انسان از جهات مختلف، راهنمای گرانبها و بهترین پشتوانه برای او می‌باشد. عمل به دستورات قرآن، انسان را در جهت كسب معرفت كمال و نیل به سعادت و ایجاد آرامش هدایت می‌كند. قرآن خواندن دلها را آرام می‌کند، تپش قلب‌ها را تعدیل می‌کند، قلب را نورانی و با صفا می‌کند. آنقدر قرآن بخوان و مصحف شریف را باز کن و دل به او بسپار که انیست شود و با او انس پیدا کنی. هر جا می‌روی احساس کنی که باید قرآنم را با خودم ببرم. بدون او احساس آرامش نمی‌کنم. می‌خواهم کنارم باشد تا هر لحظه ای که وقت داشتم، قرآن را باز کنم. می‌دانی اگر اینگونه قرآن را انیس خود کنی، دیگر دلتنگی، انرژی‌هایت را نمی‌گیرد و اشک‌هایت را سرازیر نمی‌کند. امیرالمؤمنین(ع) می‌دانست که ما اینگونه بی تاب و دلتنگ می‌شویم و ما را با کلام نورانی‌اش نوازش داد که با تلاوت قرآن، انس پیدا کن... و چقدر دلنشین می‌شود وقتی مولایمان، ما را درک کند و اینگونه نوازشمان بدهد... امام على(ع): هر كس به تلاوت قرآن اُنس گیرد، از جدایى دوستان، احساس تنهایى نمى كند.