فقه و علوم عقلی

فقه و علوم عقلی

27 آبان 1386, 0:0

اگر علوم عقلى گاه مرتبط به مقام شناخت و معرفت انسان، شناخت‌شناسی، گاه مربوط به منطق شناخت و عرضه معرفت، منطق و گاه مربوط به اصول جهان‌بینی، جهان‌بینى فلسفى و دینى و گاه مربوط به حقایق هستى در تمامى مراتب تشکیل وجود، فلسفه وجود و گاه مربوط به تبیین دینى از واقعیات مقدس وجودات کلام...

فقه و علوم عقلی سمانه فردمنش اگر علوم عقلى گاه مرتبط به مقام شناخت و معرفت انسان، شناخت‌شناسی، گاه مربوط به منطق شناخت و عرضه معرفت، منطق و گاه مربوط به اصول جهان‌بینی، جهان‌بینى فلسفى و دینى و گاه مربوط به حقایق هستى در تمامى مراتب تشکیل وجود، فلسفه وجود و گاه مربوط به تبیین دینى از واقعیات مقدس وجودات کلام و بالاخره گاه مربوط به تبیین عددى و انتزاعى حقایق هستى - ریاضیات - است پس باید ارتباط هریک را با فقه دینى به نحو مستقل مورد بررسى قرار داد زیرا که هویت علمى هریک از علوم محض فوق ارتباط خاصى را اقتضا مى‌کند ولو در نگاه کلان نیز مى‌توان به نوعى از نحوه ارتباط کلى آن علوم با فقه دینى سخن گفت. 1. اتمام اصول و قواعد معرفت‌شناسى و منطق یافت نظریه درست و صحیح به هنگام استنباط قواعد و کلام فقهى به نحو موضوعى دخالت مستقیم و یا حداقل به صورت غیر مستقیم نقش دارند چرا که همان طورى که بدون پذیرش محال بودن دور، نمى‌توان بسیارى از نظرات فقهى را همانند عدم جواز تقلید را در خود تقلید را تثبیت کرد، نیز بدون پذیرش و رعایت جهات قضایا نیز نمى‌توان اخبار معارض را تنقیح نمود. 2. اگر هدف فقه دینی، تبیین احکام دینى است و اگر قواعد حکمت حکم دینى به دینى بودن آن است پس بدون باور بر مبانى کلامى و فلسفى اساس دین، فقیه نه تنها نمى‌تواند به استنباط فقهى دست یازد بلکه برفرض توانایى نیز کوچکترین ارزش و فایده‌اى براى خود و دیگران ندارد: از این جهت: الف) دیدگاه الهى فقیه دینى شرط لازم از براى تفقه دینى اوست و چون قوام این دیدگاه الهى به پذیرش اصول و قواعد فلسفى و کلامى و فلسفه دینى و کلام دینى است پس باور بر آن اصول لازم و ضرورى است. ب) آن باورها ولو به نحو ارتکازى باشد و صرفا به نحو اجمالى دانسته شوند درفقاهت دینى فقیه و در استنباط حکم دینى نقش موثر دارند بنابراین لزومى بر شناخت و باور تفصیلى بر آن اصول و قواعد کلامى و فقهى نیست چرا که فقیه دینى مى‌تواند بدون توجه به بیانات تفصیلى آن اصول و صرفا با اصل موضوع تلقى کردن آن اصول کلامى و فلسفى به استنباط فقهى بپردازند بنابراین فقاهت دینى و به طور کلى فقه دینى متقدم برکلام و فلسفه دینى است تا آن فقه و فقاهت بتواند تبیین شده و یا کارا باشد ولو مخاطب آن اصول و قواعد کلامى و فلسفى در بینش‌هاى مقدماتى موثر در فقه نقش دارند ولى گاه خود آن اصول و قواعد به عنوان صغرى و یا کبرى استنباطات فقهى قرار مى‌گیرند و در نتیجه دریافت نتایج فقه دینى نقش مستقیم دارند در آن هنگام است که معرفت تفصیلى آن اصول و قواعد ضرورى است تا مبادا بدون شناخت از زوایاى آن اصول و قواعد در تبیین حکم دینى انحراف و یا اشتباهى صورت پذیرد. ‌3 . ریاضیات به عنوان یک علم انتزاعی،‌ تنها نقش موضوع‌شناسى در فقه دینى دارد که در طول تاریخ فقه دینى نیز در ابواب گوناگون فقه،‌ حضور چشمگیرى داشته است چنان که در باب ارث، باب وصایا، باب طهارت، باب دیه قواعد ریاضى سخت مورد استفاده واقع شده است.

روزنامه رسالت

جدیدترین ها در این موضوع

سینمای پناهنده ; به بهانه اکران فیلم سینمایی تگزاس

نمایش فیلم تگزاس در روزهای اخیر نشان می دهد که مسعود اطیابی تغییر بزرگی در رویه فیلمسازی خود داده است. او که پیش از این با فیلمی درباره حوادث هشتاد و هشت نشان داده بود که در فکر پرداختن به مسائل جدی و حرکت در راستای سینمای اجتماعی است، حالا با تگزاس به جریان فیلم های پرفروشی پیوسته که اتفاقا بر خلاف فیلم قبلی اش دچار موانع ممیزی و عدم مجوز اکران نشده و با توجه به فضای سینمای ایران، سود قابل توجه‌ی را به جیب تهیه کننده واریز می کند. 24 تیر 1397, 4:28

مصادره و ماجرای غم انگیز زن در سینما

هنوز و بعد از گذشت حدود سه ماه از جشنواره فیلم فجر(سی و ششم) و دیدن فیلم سینمایی مصادره ، طعم تلخ تماشای آن هم زمان با اکران های نوروزی و فروش بالای این فیلم ذایقه ام را می آزارد. مصادره را شاید بتوان اروتیک ترین فیلم سینمای ایران پس از انقلاب برشمرد. این فیلم به شدت بیمار است و گویا به جز شوخی های سخیف جنسی حتی با دستمایه کردن یک کودک یا نوجوان راهی برای خندان و شادکردن مخاطبانش ندارد. 24 تیر 1397, 4:26

گل دادن درخت پیر ; نگاهی به فیلم خجالت نکش

خجالت نکش، یک فیلم مفرح است. فرحبخشی این فیلم نه از شوخی ها و تکه کلام ها، بلکه به جهت دنیای درونی فیلم است. دنیایی که در آن کودکی متولد می شود و پیری و گذر سن، مانعی برای زایش نیست. در روستای کوچک و کم جمعیت مهمت اباد، 231 نفر زندگی می کنند و این فیلم به ما می گوید که این جمعیت چگونه به اندازه یک نفر بیشتر می شود. 24 تیر 1397, 4:25

خوک های آوازه خوان ; نگاهی به فیلم خوک

اگر تلاش فیلم خوک در این است که یک کمدی متفاوت در سینمای ایران باشد، باید گفت که در این کار موفق شده است. این فیلم توجهی به شوخی ها کلامی و متدوال در سینمای طنز ندارد. تا حد زیادی می کوشد که از مزیت های واقعیت استفاده کند و در مناسبات انسانی و روابط فردی آدم ها دخل و تصرفی نکند و همزمان از سوی دیگر پیروزمندانه از میدان واقعیت بیرون بیاید بدون آنکه هیچ باج و امتیازی به آنچه که ما واقعیت صدایش می کنیم داده باشد؛ خوک خود را در واقعیت محدود نمی کند. 24 تیر 1397, 4:24

فیلشاه، آغاز راهی جریان‌ساز در انیمیشن بومی

صحبت از انیمیشنی سینمایی است که در فرم، تکنیک و ارائه مفاهیم به استاندارهای جهانی نزدیک شده و سعی دارد به‌دور از شعار و کلیشه به یک مقطع تاریخی با رگه‌های دینی بپردازد و آغازکننده راهی جریان‌ساز برای صنعت سینمایی انیمیشن در ایران باشد. 24 تیر 1397, 4:23