دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عمل به معلومات

آنچه می‌دانید عمل کنید، و در آنچه نمی‌دانید احتیاط کنید تا روشن شود.
عمل به معلومات
عمل به معلومات
نویسنده: آیت الله محمد تقی بهجت فومنی

آنچه می‌دانید عمل کنید، و در آنچه نمی‌دانید احتیاط کنید تا روشن شود. و اگر روشن نشد بدانید که بعض معلومات را زیر پا گذاشته‌اید، طلب موعظه از غیر عامل، محلّ اعتراض است، و قطعا مواعظی را شنیده‌اید و می‌دانید، عمل نکردید وگر نه روشن بودید.

همه می‌دانند که«رساله عملیه» را باید بنگرند و بخوانند و بفهمند، و تطبیق عمل بر آن نمایند، و حلال و حرام را با آن تشخیص بدهند؛ پس نمی‌توانند بگویند:«ما نمی‌دانیم چه بکنیم و چه نکنیم»

کسانی که به آنها عقیده دارید نظر به اعمال آنها نمایید، آنچه می‌کنند از روی اختیار بکنید، و آنچه نمی‌کنند از روی اختیار نکنید؛ و این از بهترین راههای وصول به مقاصد عالیه است«کُونُوا دُعاةً الی الله بِغَیرِ اَلسِنَتِکُم»[1] مواعظ علمیه بالاتر و موثرتر از مواعظ قولیه است.

از واضحات است که خواندن قرآن در هر روز، و ادعیه مناسبه اوقات و امکنه در تعقیبات و غیر آنها، و کثرت تردد در مساجد و مشاهد مشرفه، و زیارت علما و صلحا و همنشی با آنها، از مرضیات خدا و رسول(ص) خدا است و باید روز به روز مراقب زیادتی بصیرت و انس به عبادت و تلاوت و زیادت باشد.

و بر عکس، کثرت مجالست با اهل غفلت، مزید قساوت و تاریکی قلب و دوری  از عبادت و زیارات است؛ از این جهت است که احوال حسنه از عبادات و زیارات و تلاوتها، به سبب مجالست با ضعفا در ایمان، به سوء حال و نقصان مبدل می‌شوند، پس  مجالست با ضعیف‌الایمان – در غیر اضطرار و برای غیر هدایت آنها- سبب می‌شود که ملکات حسنه خود را از دست بدهد، بلکه اخلاق فاسده آنها را یاد بگیرد: «جالِسوا مَن یُذَکِّرُکُم الله رُؤیَتُهُ، و یَزیدُ فی عِلمِکُم مَنطِقُهُ و یُرَغِّبُکُم فی الاخِرَةِ عَمَلُهُ»[2]

از واضحات است که ترک معصیت در اعتقاد و عمل بی نیاز می‌کند از غیر آن؛ یعنی غیر محتاج است به آن، و او محتاج غیر نیست، بلکه مولد حسنات و دافع سیّات است( و مَا خَلَقتُ الجِنَّ وَ الاِنسَ اِلا لِیَعبُدُون)[3] عبودیت ترک معصیت در عقیده و عمل.

بعضی گمان می‌کنند که ما از ترک معصیت عبور کرده‌ایم !! غافلنند از اینکه معصیت، اختصاص به کبائر معروفه ندارد، بلکه اصرار بر صغائر هم کبیره است؛ مثلا نگاه تند به مطیع برای تخویف،ایذاء محرماست؛ تبسم به عاصی برای تشویق اعانت بر معصیت است.

محاسن اخلاق شرعیّه و مفاسد اخلاق شرعیّه در کتب و رسائل عملیّه متبیّن شده‌اند

دوری از علما و صلحا سبب می‌شود که سارقین دین، فرصت را غنیمت بشمارند و ایمان و اهلش را بخرند به ثمنهای بخس و غیر مبارک، همه اینها مجربّ و دیده شده است.

از خدا می‌خواهیم که عیدی ما را در اعیاد شریفه اسلام و ایمان، موافقیت به «عزم راسخ ثابت دائم بر ترک معصیت» قرار بدهد که مفتاح سعادت دنیویّه و اُخرویّه است، تا اینکه ملکه بشود ترک معصیت؛ و معصیت برای صاحب ملکه، به منزله زهر خوردن برای تشنه است یا میته خوردن برای گرسنه است.

منبع: نامه‌های عرفانی/ علی محمدی: دفتر نشر معارف 1386.ص 88، 89، 90.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

رذایل اخلاقی

No image

عيب پوشى

پوشاندن عيوب ديگران من اءشرف اءعمال الكريم، غفلته عما يعلم. از كارهاى شرافتمندانه مرد كريم آن است كه از آن چه كه مى داند خود را به غفلت مى زند (و عيب ديگران را ناديده مى پندارد).
No image

صله رحم در نهج البلاغه

غريب حقيقى رب بعيد اءقرب من قريب، و قريب اءبعد من بعيد. و الغريب من لم يكن له حبيب. بسا دورى كه از هر نزديكى نزديك تر است و بسا نزديكى كه از هر دورى از آدمى دورتر است، غريب كسى است كه دوستى نداشته باشد.
امانت دارى و رازپوشى

امانت دارى و رازپوشى

سرزنش على (ع) به اصحابش و هو يلوم اءصحابه: قد ترون عهودالله منقوضة فلا تغضبون، و اءنتم لنقض ذمم آبائكم تاءنفون. در سرزنش اصحاب خود مى فرمايد: پيمان هاى خدا را شكسته مى بينيد و به خشم نمى آييد، در حالى كه شكسته شدن پيمان هاى پدرانتان را عار مى دانيد و ناراحت مى شويد.
No image

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست.
Powered by TayaCMS