دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

استثناء

No image
استثناء

كلمات كليدي : استثناء، علم بدیع، مدح شبیه به ذم، استثنای منقطع

استثناء در علم بدیع آن است که چیزی را به منظور تأکید و افزودن زیبایی سخن از یک حکم کلّی جدا کنند، و عامل تأکید و زیادتِ حُسن، معمولاً آن است که میانِ مستثنی و مستثنی‌منه سنخیت و مناسبتی وجود نداشته باشد. مانند:

کس از فتنه در پارس دیگر نشان

نبیند مگــــر قـــــامتِ مَه‌وشـــان

(سعدی)

که فتنۀ قامتِ مه‌وشان از جنس فتنه و آشوب مملکتی نیست و میان آن‌ها سنخیت وجود ندارد، امّا از حکم کلّی فتنه مستثنی شده است.

برخی این صنعت را با صنعت «مدح شبیه به ذم» یا «تأکید المَدح بِما یشبِهُ الذَّم» یکی دانسته‌اند، و برخی از معاصران به تقلید از علم نحو، این صنعت را «استثنای مُنْقَطِع» نام داده‌اند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

احترام به والدین

در این بخش موضوع "احترام به والدین" مطرح شده است.
No image

آثار شوم بد خلقی و غضب

در این بخش "آثار شوم بد خلقی و غضب" مطرح شده است.
No image

سوء ظن به خدا

در این بخش موضوع "سوء ظن به خدا" مطرح شده است.
No image

ضرورت دوری از دنیا پرستی

در این بخش به موضوع "ضرورت دوری از دنیا پرستی " پرداخته شده است.
No image

عواقب شهوت رانی

در این بخش "عواقب شهوت رانی" مطرح شده است.
Powered by TayaCMS