دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تجربیات

No image
تجربیات

كلمات كليدي : تجربيات، مشاهده، تجربه

نویسنده : مهدي افضلي

تجربیات قضایایی است که در پی تکرر مشاهده، در نفس انسان نسبت به چیزی حالتی پیدا می‌شود که بر اثر آن حکمی صادر می‌کند. از باب نمونه هرگاه ببیند که‌ آهن بر اثر حرارت انبساط پیدا می‌کند و این مشاهده بارها تکرار شود، سرانجام تردید نمی‌کند که هر آهنی بر اثر حرارت منبسط می‌شود. غالب منطق‌دانان پشتوانه صدق این نوع قضایا را که مبتنی بر تجربه است، در حقیقت دو تا قیاسی می‌دانند که در ضمن این حکم وجود دارد. یکی از این‌ قیاس‌ها، یک قیاس استثنایی است که در آن اتفاقی بودن وقوع این پدیده (در مثال ما انبساط آهن بر اثر حرارت) نفی می‌شود.

1.اگر حصول انبساط در پی حرارت اتفاقی و بدون علت باشد، همیشگی نخواهد بود.

2. لکن انبساط آهن در پی حرارت همیشگی است.

3.حصول انبساط در پی حرارت اتفاقی و گاه‌گاهی نیست، بلکه به خاطر حرارت است. آنگاه نتیجه این قیاس را صغری برای یک قیاس اقترانی قرار می‌دهد:

1.تحقق انبساط جسم در پی حرارت معلول حرارت است.

2. هر معلولی تخلفش از علت محال است.

3. تخلف تحقق انبساط جسم از حرارت ممتنع است.

به همین دلیل باید توجه داشت که بدون قیاس خفی، از صرف مشاهدات مکرر این تجربه حاصل نمی‌شود. البته باید توجه داشت که هرچند احکام تجربی کلی است، ولی کلی مطلق نیست، بلکه منوط به همان شرایطی است که تجربه در آن تحقق یافته است و چه بسا اگر شرایط متفاوت شود، این حکم کلی صدق نکند.

مقاله

نویسنده مهدي افضلي

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

تقسیم اوقات روزانه

تقسیم اوقات روزانه

معرفی اجمالی: مرحوم سید ابولقاسم دهکردی، از اعاظم علما و فقهای اصفهان بود. مادر وی دختر ملا محمد ابراهیم دهکردی، که مانند سیٌد محمد باقر، پدر خودش هر دو از علمای دهکرد بودند .شجره نامه این عالم بزرگ به امام زین العابدین(ع) می‌رسد.
روش تحصیل کمالات در زندگی

روش تحصیل کمالات در زندگی

علامۀ بزرگوار، و متکلّم زبردست، جامع معقول و منقول، حسن بن یوسف بن علی بن مطّهر حلّی، معروف به «علامۀ حلّی»، در سال 648ش، دیده به جهان گشود.
بی‌رغبتی نسبت به دنیا و زینت‌های آن

بی‌رغبتی نسبت به دنیا و زینت‌های آن

آقا محمد بید‌آبادی فرزند آقا محمد رفیع است. پدرش اصالتاً از مازندران بوده که به اصفهان کوچ کرده است و در محلّۀ بیدآباد ساکن و به بید‌آبادی مشهور گردیده است.
دوری از ریاست طلبی

دوری از ریاست طلبی

آقا محمد بید‌آبادی فرزند آقا محمد رفیع است. پدرش اصالتاً از مازندران بوده که به اصفهان کوچ کرده است و در محلّۀ بیدآباد ساکن و به بید‌آبادی مشهور گردیده است.
No image

کیفیت زیارت

Powered by TayaCMS