غرب زدگی و عقب افتادگی شرق

غرب زدگي، عقب افتادگي، حس حقارت

یعقوب نعمتی وروجنی‏

امروزه بعضی از مردم مشرق زمین، یک «حس حقارت» در برابر کشورهای غربی در خود دارند و به دنبال این حس، چشم امید خود را به دروازه‌های کشورهای غرب دوخته‌اند و مردمان این سرزمین‌ها را، دارای فرهنگ غنی و تمدن برتر می‌دانند و با دستکم گرفتن فرهنگ هزار ساله، ارزشها و آداب و رسوم دیرینه سرزمین خویش، تمدن غرب را پیشتاز فرهنگ و اخلاق غنی می‌دانند.‌

غرب، با ایجاد این نقطه ضعف روانی در مردم شرق، پس مانده کالاها، اجناس، داروها و حتی لباس‌های کهنه خود را به شرق می‌فرستد. علاوه بر این کثافات و زشتی‌های فرهنگ خویش، که همان فیلم‌های مستهجن، مواد مخدر، مدهای بی ارزش، مصرف گرایی بی فایده و... را به این کشورها وارد می‌کند و فضای پاک و فرهنگ دیرینه سرزمین‌های شرقی را آلوده ساخته است.‌

مسئله اصلی این است که مردمی که چشم امید و تقلید خود را به ممالک دیگر دوخته است، دیگر تلاش و خیزشی برای توسعه و غنی سازی فرهنگ خود نخواهد کرد و آماده پذیرش واردات فنی، پزشکی و انواع مدهای زشت و مضحک از دیگر کشورها خواهد بود. در حالی که ما از پوشیدن لباس‌های محلی و رعایت آداب و رسوم محلی خویش خجالت می‌کشیم از درآوردن ظاهر و شمایل خود در قالب مدهای اروپایی و آمریکایی احساس برتری و مدرن بودن می‌نماییم. در حالی که هیچ دلیلی وجود ندارد که آن لباس‌ها و مدها را بهتر از لباس‌های محلی خود بدانیم.‌

ما آثار باستانی و تاریخی زیادی در کشورمان داریم، حتی به این آثار نیز توجهی نمی‌کنیم و آنها را نماد کهنگی و مغایر نوآوری می‌دانیم. زمانی توجه مردم شرقی به آثار و بناهای تاریخی خود جلب می‌شود که به امضا و تائید غربی‌ها و سازمان‌های فرهنگی و باستانی آنها در بیاید. زمانی که مثلاً فلان بازار تاریخی کشورمان توسط یونسکو ثبت و تائید گشت، نظر ما به ارزش و اعتبار این بناها جلب می‌گردد، در صورتی که تمامی آثار، بناها و آداب و رسوم تاریخی سرزمین مان با ارزش و در خور ستایش و توجه می‌باشد.‌

حتی در نامگذاری کودکان خود، انتخاب اسم بزرگان و پیشروان علمی و فلسفی این مرز و بوم را برای فرزندانمان، افتخار نمی دانیم ولی از انتخاب یک اسم خارجی بی معنی و متعلق به یک فرد بی سرو پا، استقبال می‌کنیم. حتی در زمینه مذهبی و دینی نیز زمانی که مسائل الهی و معنوی ما را کشیشان مسیحی تائید کنند در نظر ما مهم می‌نماید.‌اینکه این دیدگاه و اندیشه اشتباه از کجا به سرزمین‌های شرقی رخنه و نفوذ کرده است جای بحث و موشکافی دقیقی است و باید روند تاریخی این قضایا از شروع جنگ‌های صلیبی، وقوع انقلاب صنعتی و رنسانس در غرب و پیشینه تاریخی حکومت‌های شاهنشاهی و سلطنتی در شرق مورد بررسی گردد.‌برای پایان دادن به این نوع حس عقب ماندگی و برتر انگاری تمدن غرب، برخی دیدگاهها بیانگر این اندیشه است که ما باید تمامی تلاش خود را برای صنعتی کردن و توسعه اقتصادی کشور نماییم، تا با کشورهای صنعتی غرب همردیف شویم. در حالی که آنها در یک گوشه متوقف نشده‌اند که ما بدویم و به آنها برسیم. ابتدائاً ما باید استقلال روحی و فکری ملی را در خود زنده کرده و روح غرب زدگی را نابود کنیم و تمام تلاش خود را برای به کارگیری سرمایه‌های ملی و ذخایر علمی شرق، با همتی مضاعف و با رعایت صرفه جویی نماییم. در این راستا مهم ترین کار این است که نسل جدید و جوان را با افتخارات تاریخی و فرهنگ غنی و دیرینه سرزمین خود آشنا نماییم.‌