محبوبيت، رهاورد دنيوی تقوا

داشتن تقواي الهي محور اعمال ديني است و داراي آثار دنيوي و اخروي زياد و بي‌شماري است كه از جمله مي‌توان به وجاهت، محبوبيت و منزلت اجتماعي اشاره كرد. تقوا دستور خداوند متعال به بندگان است، اما تقواي الهي گذشته از اجر اخروي، نتايج دنيوي هم دارد. يكي از دستاوردهاي تقوا وجاهت اجتماعي است. انسان باتقوا در نظر افراد خوب و بد جامعه داراي عظمت و عزت است. فرد متقي در دل مردم، آبرومند و با فضيلت است، گرچه ابراز نكنند. بر اساس قرآن مجيد در داستان زنداني شدن حضرت يوسف‌(ع)، دو نفر با ايشان وارد زندان شدند، آنگونه كه از مكالمه حضرت يوسف(ع) با آنها برمي‌آيد، این دو نفر از ايمان بي‌بهره بودند در عين حال تقواي حضرت يوسف‌(ع) توجه آنان را جلب كرد. آنها نزد حضرت يوسف‌(ع) آمدند و خواب خود را بيان كردند و از او تعبير خواستند. به اين خاطر كه يوسف در نظر آنها نيكوكار بود. به تصريح قرآن، تقواي يوسف و نيك بودن او، آنان را متوجه خود ساخت و آن مقام بزرگ يعني خزانه‌داري كه به يوسف‌(ع) واگذار شد نتيجه تقواي او بود. قرآن كريم در اين باره مي‌فرمايد: (فرعون) گفت يوسف را نزد من بياوريد تا او را از زندان آزاد و از خاصان خود گردانم. چون با يوسف ملاقات كرد و از هر دري سخن به ميان آمد، به يوسف گفت: تو امروز نزد ما امين و صاحب منزلت هستي. يوسف گفت: پس مرا به خزانه‌داري كشور منصوب كن كه من در حفظ دارايي دانا و بصيرم. ما در حقيقت يوسف‌(ع) را در زمين به اين منزلت رسانديم كه هرگونه كه بخواهد مقام انتخاب كند و هر كس را كه بخواهيم از لطف خويش بهره‌مند مي‌سازيم و پاداش هيچ نيكوكاري را ضايع نمي‌گردانيم. قرآن كريم بعد از آنكه برخورد و ملاقات‌هاي يوسف با برادرانش را كه براي خريد گندم آمده بودند، نقل مي‌كند كه گفت: من يوسفم و اين بنيامين كه از مادر هم با يوسف يكي بودند برادر من است. به تحقيق خدا بر ما منت نهاد كه البته هر كس اهل تقوا باشد و صبر پيشه كند، نيكوكار است و خدا اجر نيكان را ضايع نمي‌كند. البته اينكه انسان به پست و مقام دنيايي برسد يا نرسد خيلي مهم نيست، اما اين مهم است كه شخص در نظر ديگران كوچك نباشد و داراي منزلت باشد و اگر اهل تقوا و عمل صالح باشد، بدون ترديد از اين منزلت برخوردار خواهد بود. يكي ديگر از آثار دنيوي تقوا و عمل صالح، محبوبيت اجتماعي است كه بالاتر از وجاهت اجتماعي است. محبوبيت اجتماعي به اين معناست كه افراد جامعه يا عده‌اي از افراد جامعه او را دوست بدارند. قرآن كريم در اين باره در آيه 66 سوره مريم مي‌فرمايد: به زودي خدا بر اهل ايمان و عمل صالح، دوستي در دل ديگران قرار مي‌دهد. مرحوم علامه طباطبايي بیان می‌کند: آيه مطلق است و دليلي بر تقييد به آخرت نيست. بنابراين، اهل ايمان و عمل صالح، هم در دنيا محبوب دل‌ها هستند و هم در آخرت. در اين زمينه رواياتي هم قابل ذكر است: پيامبر اكرم‌(ص) فرمود: هيچ بنده‌اي قلب و دلش متوجه خدا نمي‌شود، مگر اينكه خدا دل‌هاي مومنين را متوجه او مي‌كند تا دوستي و رحمت آنها را روزي كند. همچنين آن حضرت فرمودند: هرگاه خدا بنده مومني را دوست بدارد، جبرئيل نيز او را دوست مي‌دارد، سپس در آسمان ندا مي‌دهد كه‌ای اهل آسمان خدا فلاني را دوست دارد، شما هم او را دوست داشته باشيد، آنگاه در ميان اهل زمين هم مقبوليتي براي او قرار مي‌دهد. امام خميني (ره) در كتاب ارزشمند چهل حديث مي‌نويسد: پس اي عزيزم، نام نيك را از خداوند بخواه، قلوب مردم را از صاحب قلب خواهش كن كه با تو باشد. تو كار را براي خدا بكن، خداوند علاوه بر كرامت‌هاي اخروي و نعمت‌هاي آن عالم، در همين عالم هم به تو كرامت‌ها مي‌كند، تو را محبوب مي‌نمايد، موقعيت تو را در قلوب زياد مي‌كند و تو را در دو دنيا سربلند مي‌فرمايد.

منابع:

1- منهج الصادقين، ج 5-6، ص 461.

2- چهل حديث، ص 41.