دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اخلاق اسلامی و نکوهش غیبت و بدگویی

بخش وسیعی از تعالیم اسلامی را تعالیم و مقررات اخلاقی و اجتماعی تشکیل می‌دهد که کمتر در دیگر مکاتب می‌توان دید.
اخلاق اسلامی و نکوهش غیبت و بدگویی
اخلاق اسلامی و نکوهش غیبت و بدگویی
نویسنده: عارف یزدان شناس

بخش وسیعی از تعالیم اسلامی را تعالیم و مقررات اخلاقی و اجتماعی تشکیل می‌دهد که کمتر در دیگر مکاتب می‌توان دید. اسلام با دید اخلاقی سعی در تأمین سعادت و اهداف حیات اجتماعی مسلمانان دارد. بخش وسیعی از تعالیم اسلامی را تعالیم و مقررات اخلاقی و اجتماعی تشکیل می‌دهد که کمتر در دیگر مکاتب می‌توان دید. اسلام با دید اخلاقی سعی در تأمین سعادت و اهداف حیات اجتماعی مسلمانان دارد. مسلمانان را به انجام امور و اعمال نیکو چون احسان و نیکوکاری، تعاون، نوع دوستی و کمک به نیازمندان و دیگر فضایل اخلاقی دعوت کرده و از انجام رذایل و زشتی ها که باعث سقوط کل اجتماع از سعادت معنوی و دنیوی می‌شود باز می‌دارد. یکی از این رذایل اخلاقی که به شدت مذموم شمرده شده و در روایات و احادیث افراد را از آن بر حذر داشته اند، غیبت و بدگویی از دیگر مسلمانان است.‌

از نظر اسلام غیبت بر هر مسلمانی حرام و غیبت کننده گناهکار است. غیبت آن است که کسی را به صفتی یاد کنی که نزد حق آن غیبت نباشد، یا کسی را ذم کنی در حالی که اهل علم آن را بد می‌دانند، غیبت چنان انسان را محو می‌کند همان طوری که آتش هیزم و چوب را می‌خورد. امام صادق (ع) فرمود: "الغیبته حرام علی کل مسلم و انها لتا کل الحسنات کما تاکل النار الحطب ". غیبت کردن بر هر مسلمانی حرام است و همانا غیبت گناهی است که مانند آتشی که هیزم را می‌سوزاند کارهای ثواب و خیر را از بین می‌برد.

برای کلمه غیبت دو تعریف آمده است: اول اینکه انسان در غیاب و پشت سر کسی سخنانی بگوید که او دوست ندارد این سخنان درباره‌اش زده شود و هدف گوینده‌اش آن باشد که به آن شخص اهانت کند و او را تحقیر نماید. دوم: انسان مردم را متوجه غیبت شخصی بکند که او دوست ندارد درباره اش چنین کاری انجام شود و گوینده و انجام دهنده هدفش از این کار تحقیر و توهین شخص غیبت شده باشد.

ریشه و سبب غیبت گاهی حسد، زینت دادن کلام یا تسکین خشم و یا منافرت به آن شخص و امثال اینها می‌باشد که همه به سلامتی نفس ضرر می‌زند و او را در قیامت به عذاب می‌اندازد. عموماً غیبت با گناهان و زشتی های اخلاقی دیگر همراه است و موجبات گناهان دیگری در فرد و از آنجا به افراد دیگر می‌شود. غیبت با دروغ گویی و تهمت زدن به فرد غایب همراه می‌گردد و هم کسی که سخن گو و هم شنونده را دچار گناه می‌کند و برای رفع گناه باید از غیبت شونده حلالیت بطلبند. خداوند متعال به موسی (ع) وحی فرمود: شخص غیبت کننده هر گاه توبه کند آخرین فردی خواهد بود که به بهشت وارد شود و اگر موفق به توبه نگردد اولین فردی خواهد بود که وارد جهنم و دوزخ می‌شود. حرام و گناه بودن غیبت علاوه بر اینکه از مسائل غیر اخلاقی اجتماعی است بلکه از گناهان کبیره و هلاک کننده است چون صریحاً در آیات قرآنی در برابر آن آتش داده شده است.

خداوند متعال در قرآن به طور آشکار عمل غیبت را نکوهش کرده و غیبت کننده را به شخصی مانند می‌کند که گوشت برادرش را در حالت مردگی می‌خورد. "و لا یغتب بعضکم بعضاً ایحب احدکم ان یأکل لحم اخیه میتاً فکرهتموه... " رسول خدا‌(ص) فرموده‌اند: تمام خون، مال، آبرو و شخصیت مسلمان مورد احترام است. یعنی هیچ کس حق ندارد معترض مال، خون یا ناموس یا شخصیت فردی مسلمان شده و آنها را مورد تعرض قرار دهد و غیبت تعرض و بی احترامی به عرض و شخصیت انسان است و رسول خدا(ص) در این حدیث آبرو و عرض مسلمانان را در ردیف مال و خون او قرار داده است. بدین ترتیب عبادت تنها نماز و روزه نیست بلکه عمده عبادت در خود داری از عرض مردم و احترام به شخصیت آنها است.

مقاله

نویسنده عارف یزدان شناس

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

سینمای پناهنده ; به بهانه اکران فیلم سینمایی تگزاس

سینمای پناهنده ; به بهانه اکران فیلم سینمایی تگزاس

نمایش فیلم تگزاس در روزهای اخیر نشان می دهد که مسعود اطیابی تغییر بزرگی در رویه فیلمسازی خود داده است. او که پیش از این با فیلمی درباره حوادث هشتاد و هشت نشان داده بود که در فکر پرداختن به مسائل جدی و حرکت در راستای سینمای اجتماعی است، حالا با تگزاس به جریان فیلم های پرفروشی پیوسته که اتفاقا بر خلاف فیلم قبلی اش دچار موانع ممیزی و عدم مجوز اکران نشده و با توجه به فضای سینمای ایران، سود قابل توجه‌ی را به جیب تهیه کننده واریز می کند.
مصادره و ماجرای غم انگیز زن در سینما

مصادره و ماجرای غم انگیز زن در سینما

هنوز و بعد از گذشت حدود سه ماه از جشنواره فیلم فجر(سی و ششم) و دیدن فیلم سینمایی مصادره ، طعم تلخ تماشای آن هم زمان با اکران های نوروزی و فروش بالای این فیلم ذایقه ام را می آزارد. مصادره را شاید بتوان اروتیک ترین فیلم سینمای ایران پس از انقلاب برشمرد. این فیلم به شدت بیمار است و گویا به جز شوخی های سخیف جنسی حتی با دستمایه کردن یک کودک یا نوجوان راهی برای خندان و شادکردن مخاطبانش ندارد.
گل دادن درخت پیر ; نگاهی به فیلم خجالت نکش

گل دادن درخت پیر ; نگاهی به فیلم خجالت نکش

خجالت نکش، یک فیلم مفرح است. فرحبخشی این فیلم نه از شوخی ها و تکه کلام ها، بلکه به جهت دنیای درونی فیلم است. دنیایی که در آن کودکی متولد می شود و پیری و گذر سن، مانعی برای زایش نیست. در روستای کوچک و کم جمعیت مهمت اباد، 231 نفر زندگی می کنند و این فیلم به ما می گوید که این جمعیت چگونه به اندازه یک نفر بیشتر می شود.
خوک های آوازه خوان ; نگاهی به فیلم خوک

خوک های آوازه خوان ; نگاهی به فیلم خوک

اگر تلاش فیلم خوک در این است که یک کمدی متفاوت در سینمای ایران باشد، باید گفت که در این کار موفق شده است. این فیلم توجهی به شوخی ها کلامی و متدوال در سینمای طنز ندارد. تا حد زیادی می کوشد که از مزیت های واقعیت استفاده کند و در مناسبات انسانی و روابط فردی آدم ها دخل و تصرفی نکند و همزمان از سوی دیگر پیروزمندانه از میدان واقعیت بیرون بیاید بدون آنکه هیچ باج و امتیازی به آنچه که ما واقعیت صدایش می کنیم داده باشد؛ خوک خود را در واقعیت محدود نمی کند.
فیلشاه، آغاز راهی جریان‌ساز در انیمیشن بومی

فیلشاه، آغاز راهی جریان‌ساز در انیمیشن بومی

صحبت از انیمیشنی سینمایی است که در فرم، تکنیک و ارائه مفاهیم به استاندارهای جهانی نزدیک شده و سعی دارد به‌دور از شعار و کلیشه به یک مقطع تاریخی با رگه‌های دینی بپردازد و آغازکننده راهی جریان‌ساز برای صنعت سینمایی انیمیشن در ایران باشد.
Powered by TayaCMS