دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

حکمت 285 نهج البلاغه : دوستى با احمق هرگز

حکمت 285 نهج البلاغه به موضوع "دوستى با احمق هرگز" می پردازد.
No image
حکمت 285 نهج البلاغه : دوستى با احمق هرگز

متن اصلی حکمت 285 نهج البلاغه

موضوع حکمت 285 نهج البلاغه

ترجمه مرحوم فیض

ترجمه مرحوم شهیدی

شرح ابن میثم

ترجمه شرح ابن میثم

شرح مرحوم مغنیه

شرح شیخ عباس قمی

شرح منهاج البراعة خویی

شرح لاهیجی

شرح ابن ابی الحدید

شرح نهج البلاغه منظوم

متن اصلی حکمت 285 نهج البلاغه

285 وَ قَالَ عليه السلام لَا تَصْحَبِ الْمَائِقَ فَإِنَّهُ يُزَيِّنُ لَكَ فِعْلَهُ وَ يَوَدُّ أَنْ تَكُونَ مِثْلَهُ

موضوع حکمت 285 نهج البلاغه

دوستى با احمق هرگز

(اخلاقى، اجتماعى)

ترجمه مرحوم فیض

285- امام عليه السّلام (در زيان همنشينى با احمق) فرموده است 1- همنشين احمق مباش زيرا (بر اثر بى خردى خود) كارش را در نظر تو زينت داده مى آرايد، و دوست دارد تو مانند او باشى (حماقتش را پيروى نمائى).

( . ترجمه وشرح نهج البلاغه(فیض الاسلام)، ج 6 ، صفحه ی 1228)

ترجمه مرحوم شهیدی

293 [و فرمود:] همنشين بى خرد مباش كه او كار خود را براى تو آرايد و دوست دارد تو را چون خود نمايد.

( . ترجمه نهج البلاغه شهیدی، ص 414)

شرح ابن میثم

277- و قال عليه السّلام:

لَا تَصْحَبِ الْمَائِقَ- فَإِنَّهُ يُزَيِّنُ لَكَ فِعْلَهُ وَ يَوَدُّ أَنْ تَكُونَ مِثْلَهُ

اللغة

المائق: الأحمق.

المعنى

و نفّر عنه بضمير صغراه قوله: فإنّه. إلى آخره. و ذلك لأنّه لحمقه يعتقد كمال نفسه و حسن أفعاله و وجوب الاقتداء بها فهو تزيّنها و يحبّ لمن يصحبه أن يكون مثله فيها، و يدعوه إلى ذلك. و تقدير كبراه: و كلّ من كان كذلك فلا تجوز صحبته.

( . شرح نهج البلاغه ابن میثم، ج 5، ص 393 و 394)

ترجمه شرح ابن میثم

277- امام (ع) فرمود:

لَا تَصْحَبِ الْمَائِقَ- فَإِنَّهُ يُزَيِّنُ لَكَ فِعْلَهُ وَ يَوَدُّ أَنْ تَكُونَ مِثْلَهُ

لغت

مائق: احمق، نادان

ترجمه

«با احمق همنشينى نكن، زيرا او كار خود را در نظر تو جلوه مى دهد و دوست دارد تو نيز مانند او باشى».

شرح

امام (ع) از همنشينى احمق به وسيله قياس مضمرى بر حذر داشته است كه صغراى آن جمله «فانّه...» است. توضيح آن كه شخص احمق به دليل حماقتش معتقد است كه از نظر نفسانى كامل و تمام كارهايش شايسته است و بايد از او پيروى كرد و كارهاى خود را جلوه مى دهد و از همنشينش مى خواهد تا مثل او باشد، و او را بر اين كار دعوت مى كند.

كبراى مقدّر آن نيز چنين است: پس هر كس چنين باشد، همنشينى با او جايز نيست.

( . ترجمه شرح نهج البلاغه ابن میثم، ج 5، ص 666 و 667)

شرح مرحوم مغنیه

293- لا تصحب المائق فإنّه يزيّن لك فعله و يودّ أن تكون مثله.

المعنى

المائق: الأحمق، و هل يصحب الأحمق أو الحاسد إلا أحمق. و ما تصنع لو صحبت أحمق أو حاسدا، و اصفر وجهه و غصّ بريقه حين يذكرك أمامه ذاكر بخير، و يبجلك مبجل لفضلك و قد شاهدت الكثير يمسكون عن مدح من هو أهل للتكريم و التقدير، يمسكون لا لشي ء إلا مخافة من حاسدي فضله و مكانته.

( . فی ضلال نهج البلاغه، ج 4، ص 394 و 395)

شرح شیخ عباس قمی

264- من أبطأ به عمله لم يسرع به حسبه [نسبه- خ. ل ].«» هذا الكلام حثّ و حضّ و تحريض على العبادة، و له نظائر كثيرة

( . شرح حکم نهج البلاغه، ص 208)

شرح منهاج البراعة خویی

(282) و قال عليه السّلام: لا تصحب المائق فإنّه يزيّن لك فعله و يودّ أن تكون مثله.

اللغة

(المائق): الشديد الحمق، و الموق شدّة الحمق.

المعنى

نبّه عليه السّلام إلى أنّ المصاحبة مع اللئام مؤثّر في فساد الأخلاق، فلا بدّ من الاجتناب عنها، و من أضرّ الأخلاق الذميمة الحمق و قلّة العقل، فالمبتلى به مغرم بما صدر منه فعلا و قولا و يحسب ما يصنعه أحسن صنعا فيودّ أن يكون صديقه و مصاحبه مثله ليعينه على أعماله و يجيبه في أقواله، و يصرّ على ذلك فيؤثّر في مصاحبه و مؤانسه رويدا رويدا فيرى اليه داؤه و ينفح فيه حمقه، و من هنا قالوا: إنّ معلّم الأطفال يبتلى بالحمق و قلّة العقل لأنّ معاشرة الأطفال تؤثّر فيه.

الترجمة

فرمود: با بيخرد مصاحبت مكن زيرا كار خود را در نظرت مى آرايد، و تو را بمانند خود مى خواهد.

  • مشو با بيخرد يار و مصاحب كه گيرد از تو عقل و رأى صائب

( . منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه، ج 21، ص 385 و 386)

شرح لاهیجی

(328) و قال (- ع- ) لا تصحب المائق فانّه يزيّن لك فعله و يودّ ان تكون مثله يعنى كه مصاحبت مكن با احمق پس بتحقيق كه زينت مى دهد از براى تو كار خود را و دوست مى دارد اين كه تو باشى مثل او احمق

( . شرح نهج البلاغه نواب لاهیجی، ص 319)

شرح ابن ابی الحدید

299: لَا تَصْحَبِ الْمَائِقَ- فَإِنَّهُ يُزَيِّنُ لَكَ فِعْلَهُ وَ يَوَدُّ أَنْ تَكُونَ مِثْلَهُ المائق الشديد الحمق و الموق شدة الحمق- و إنما يزين لك فعله- لأنه يعتقد فعله صوابا بحمقه فيزينه لك- كما يزين العاقل لصاحبه فعله لاعتقاد كونه صوابا- و لكن هذا صواب في نفس الأمر- و ذلك صواب في اعتقاد المائق لا في نفس الأمر- و أما كونه يود أن تكون مثله- فليس معناه أنه يود أن تكون أحمق مثله- و كيف و هو لا يعلم من نفسه أنه أحمق- و لو علم أنه أحمق لما كان أحمق- و إنما معناه أنه لحبه لك و صحبته إياك- يود أن تكون مثله- لأن كل أحد يود أن يكون صديقه مثل نفسه- في أخلاقه و أفعاله- إذ كل أحد يعتقد صواب أفعاله و طهارة أخلاقه- و لا يشعر بعيب نفسه لأنه يهوى نفسه- فعيب نفسه مطوى مستور عن نفسه- كما تخفى عن العاشق عيوب المعشوق

( . شرح نهج البلاغه (ابن ابی الحدید) ج 19، ص 198)

شرح نهج البلاغه منظوم

[284] و قال عليه السّلام:

لا تصحب المآئق فإنّه يزين لك فعله، و يودّ أن تكون مثله.

ترجمه

نادان را همنشين مباش، چرا كه او كارش را براى تو بيارايد، و تو را همچون خويش (نادان)

نظم

  • رفيق خويشتن را شو مراقبمشو با مردم نادان مصاحب
  • ز ارجت مرد نادان سخت كاهدز نادانى تو را چون خويش خواهد
  • ز مار و اژدهائى چون گريزاندلا بگريز از نادان بدينسان
  • كند گمراهت از ره بد رفيقتبدارد بازت از دين و طريقت
  • چو كرد آن خرس مغز خفته خشخاش نمود از بد رفيقان راز را فاش
  • ببر پيوند و ترك درد سر كنز خرس آدمى صورت حذر كن

( . شرح نهج البلاغه منظوم، ج 10، صفحه ی 72)

منبع:پژوهه تبلیغ

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

سینمای پناهنده ; به بهانه اکران فیلم سینمایی تگزاس

سینمای پناهنده ; به بهانه اکران فیلم سینمایی تگزاس

نمایش فیلم تگزاس در روزهای اخیر نشان می دهد که مسعود اطیابی تغییر بزرگی در رویه فیلمسازی خود داده است. او که پیش از این با فیلمی درباره حوادث هشتاد و هشت نشان داده بود که در فکر پرداختن به مسائل جدی و حرکت در راستای سینمای اجتماعی است، حالا با تگزاس به جریان فیلم های پرفروشی پیوسته که اتفاقا بر خلاف فیلم قبلی اش دچار موانع ممیزی و عدم مجوز اکران نشده و با توجه به فضای سینمای ایران، سود قابل توجه‌ی را به جیب تهیه کننده واریز می کند.
مصادره و ماجرای غم انگیز زن در سینما

مصادره و ماجرای غم انگیز زن در سینما

هنوز و بعد از گذشت حدود سه ماه از جشنواره فیلم فجر(سی و ششم) و دیدن فیلم سینمایی مصادره ، طعم تلخ تماشای آن هم زمان با اکران های نوروزی و فروش بالای این فیلم ذایقه ام را می آزارد. مصادره را شاید بتوان اروتیک ترین فیلم سینمای ایران پس از انقلاب برشمرد. این فیلم به شدت بیمار است و گویا به جز شوخی های سخیف جنسی حتی با دستمایه کردن یک کودک یا نوجوان راهی برای خندان و شادکردن مخاطبانش ندارد.
گل دادن درخت پیر ; نگاهی به فیلم خجالت نکش

گل دادن درخت پیر ; نگاهی به فیلم خجالت نکش

خجالت نکش، یک فیلم مفرح است. فرحبخشی این فیلم نه از شوخی ها و تکه کلام ها، بلکه به جهت دنیای درونی فیلم است. دنیایی که در آن کودکی متولد می شود و پیری و گذر سن، مانعی برای زایش نیست. در روستای کوچک و کم جمعیت مهمت اباد، 231 نفر زندگی می کنند و این فیلم به ما می گوید که این جمعیت چگونه به اندازه یک نفر بیشتر می شود.
خوک های آوازه خوان ; نگاهی به فیلم خوک

خوک های آوازه خوان ; نگاهی به فیلم خوک

اگر تلاش فیلم خوک در این است که یک کمدی متفاوت در سینمای ایران باشد، باید گفت که در این کار موفق شده است. این فیلم توجهی به شوخی ها کلامی و متدوال در سینمای طنز ندارد. تا حد زیادی می کوشد که از مزیت های واقعیت استفاده کند و در مناسبات انسانی و روابط فردی آدم ها دخل و تصرفی نکند و همزمان از سوی دیگر پیروزمندانه از میدان واقعیت بیرون بیاید بدون آنکه هیچ باج و امتیازی به آنچه که ما واقعیت صدایش می کنیم داده باشد؛ خوک خود را در واقعیت محدود نمی کند.
فیلشاه، آغاز راهی جریان‌ساز در انیمیشن بومی

فیلشاه، آغاز راهی جریان‌ساز در انیمیشن بومی

صحبت از انیمیشنی سینمایی است که در فرم، تکنیک و ارائه مفاهیم به استاندارهای جهانی نزدیک شده و سعی دارد به‌دور از شعار و کلیشه به یک مقطع تاریخی با رگه‌های دینی بپردازد و آغازکننده راهی جریان‌ساز برای صنعت سینمایی انیمیشن در ایران باشد.
Powered by TayaCMS