آزمون تکمیل تصاویر Picture completion test

كلمات كليدي : آزمون فرافكن، آزمون تكميل تصاوير، آزمون ساندر، آزمون وارتگ، روان سنجي

نویسنده : طيبه خلج

آزمون تکمیل تصاویر، یک نوع آزمون فرافکن است. آزمون‌های فرافکن، دسته‌ای از آزمون‌های شخصیت هستند که شخصیت را به صورت یک واحد کل در نظر می‌گیرند که به هیچ وجه قابل تجزیه به عناصر نیست. آزمون‌های فرافکن، تجلیات یکپارچه شخصیت را در نظر می‌گیرند؛ تجلیاتی که در اثر تحریک موقعیت، تا اندازه‌ای "منعکس" شده‌اند.[1]

این آزمون‌ها به چند دسته تقسیم می‌شوند. یک دسته از این آزمون‌ها از روش‌های مبتنی بر تکمیل استفاده می‌کنند. در این روش‌ها، انگیزه نخستین خود جزئی از کل می‌باشد. آزمودنی، باید با توجه به روابط موجود نقص یا کمبودی را که در واحد کلی موجود است کامل نماید. نوع انتخاب آزمودنی را می‌توان به عنوان یک مفهوم روانی مورد تعبیر و تفسیر قرار داد. آزمون تکمیل تصاویر یکی از انواع این آزمون‌هاست. گرچه آزمون‌های تکمیل تصاویر در بدو امر بیشتر برای سنجش هوش تهیه و تنظیم شده‌اند ولی اکثر آنها را می‌توان به عنوان روش‌های فرافکن نیز مورد استفاده قرار داد.

از رایج‌ترین این آزمون‌ها، آزمون ساندر و آزمون وارتگ[2] هستند. در آزمون ساندر از آزمودنی خواسته می‌شود تا به کمک شش قطعه خط که قبلا آزماینده روی کاغذ کشیده است تصویری ترسیم نماید. همین آزمون، الهام‌بخش روان‌شناس آلمانی وارتگ گردید. وارتگ در آزمون خود از آزمودنی می‌خواهد تا به کمک بعضی از عوامل بسیار ساده که به عنوان محرک به‌کار می‌رود هشت تصویر ترسیم نماید. تعبیر این تصاویر بر اساس تحقیقات کروگر[3] و اساسا از لحاظ تیپ‌شناسی انجام می‌گیرد. در اینجا تصاویر را به دو دسته اصلی تقسیم می‌کنند:

الف. دسته [4]G: که در آن تجزیه و تحلیل از لحاظ کلی و شکل ظاهری انجام گرفته و مخصوصا به کمک فرایندهای عاطفی مشخص می‌گردد.

ب. دسته [5]E: که در آن تجزیه و تحلیل جزئی و مخصوصا بر اساس فرایندهای ادراکی و معرفتی انجام می‌گیرد. بین این دو نوع اصلی درجات بینابینی قرار دارد. این آزمون به صورت وسیع و تقریبا انحصاری در کشورهایی که با فرهنگ روان‌شناسی آلمانی آشنایی دارند مورد استفاده قرار می‌گیرد.

آزمون هورن – هلرزبرگ[6] نیز یکی دیگر از آزمون‌های تکمیل تصاویر است. این آزمون با آزمون قبلی مشابه بوده ولی خطوط و عواملی که محرک ابتدایی هستند از تابلوهای نقاشی که شهرت بین‌المللی دارند گرفته شده‌اند. گرچه تعبیر این آزمون شامل درجه‌ای از تحلیل روانکاوی می‌شود که در آزمون وارتگ وجود ندارد ولی در این آزمون دو نوع تعبیر عینی و ذهنی انجام می‌گیرد که تشابهاتی با تیپ‌های مورد بحث وارتگ دارد.[7]

منابع :

[1] گنجی، حمزه؛ آزمون‌های روانی، مشهد، آستان قدس رضوی، 1377، چاپ هفتم، ص 271.

[2] Sander & Wartegg

[3] Krueger

[4] Ganzeheitlichkeit

[5] Einzejhitlichkeit

[6] Horn - Hellersberg

[7] هاشمی، ابراهیم و بطحایی، حسن؛ آزمون‌های روانی، تهران، چهر، 1353، چاپ سوم، ص 201 و 202.


مقاله
نویسنده	طيبه خلج

مقاله

نویسنده

طيبه خلج

جدیدترین ها در این موضوع

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست. 24 دی 1395, 23:41

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست. 23 دی 1395, 1:47

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل 23 دی 1395, 1:44

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر 23 دی 1395, 1:28

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى. 23 دی 1395, 1:26

پر بازدیدترین ها

دعا در نهج البلاغه

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست 23 دی 1395, 0:15

نیایش زیبا از نهج البلاغه

خدایا! امید به تو بستم تا راهنما باشى به اندوخته هاى آمرزش و گنجینه هاى بخشایش ! خدایا! این بنده توست که در پیشگاهت برپاست ، یگانه ات مى خواند و یگانگى خاص تو راست . جز تو کسى را نمى بیند که سزاى این ستایش هاست . مرا به درگاه تو نیازى است که آن نیاز را جز فضل تو به بى نیازى نرساند، و آن درویشى را جز عطا و بخشش تو به توانگرى مبدل نگرداند. خدایا! خشنودى خود را بهره ما فرما، هم در این حال که داریم ، و بى نیازمان گردان از اینکه جز به سوى تو دست برداریم ، که تو بر هر چیز توانایى. 23 دی 1395, 0:26

الهى! به تو پناه مى برم

رگهايم زده نشده، و به بدترين كردارم گرفتار نگشته ام، نه نسلم بريده شده، نه از دين برگشته ام، نه منكر پروردگارم هستم، نه از ايمانم دل نگرانم، نه عقلم دچار سرگردانى است، و نه به عذاب امم گذشته گرفتار گشته ام. صبح كردم در حالى كه 23 دی 1395, 0:17