حدیث قدسی

كلمات كليدي : حدیث قدسی، قرآن، وحی

حدیث قدسی در اصطلاح، کلامی است که به پیامبر وحی شده است اما جزء کتاب آسمانی قرآن محسوب نمی‌شود چنانچه به کلماتی که به عنوان قرآن بر پیامبر نازل شده است حدیث قدسی اطلاق نمی‌شود. البته کلمات دیگر کتب آسمانی در زمره‌ احادیث قدسی به شمار می‌روند.

در روایات شیعه مواردی از احادیث قدسی توسط ائمه هدی (صلوات‌ علیهم) نقل شده‌اند که در برخی سلسلۀ سند به پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله) می‌رسد. چنان‌چه امام سجاد (علیه‌السلام) فرموده است:

« خداوند به موسی وحی نمود مرا نزد مخلوقاتم محبوب کن و مخلوقاتم را نیز نزد من محبوب کن موسی گفت: پروردگارا چگونه چنین کنم؟ خطاب رسید:

نعمت‌های مرا یاد آور شو تا مرا دوست بدارند... »

تفاوت حدیث قدسی با قرآن:

1-قرآن الفاظ و معانیش با عنصر اعجاز نازل شده است. ولی در احادیث قدسی، الفاظ وحی شده مراد خداوند نبوده است؛ بلکه معانی آنها مورد نظر خداوند بوده است؛ اگر چه پیامبر خود در الفاظ آنها تغییری نمی‌دهد.

2- در آیات قرآن به خاطر متواتر بودن، بحث از صحت سند مطرح نمی‌باشد، ولی حدیث قدسی مانند دیگر احادیث مورد بررسی سندی قرار می‌گیرد. این احادیث از نظر علمی با احادیث دیگر تفاوتی ندارند، از این‌رو اگر همین احادیث در علمی چون فقه مورد نیاز واقع شوند، هیچ تفاوتی با احادیث دیگر در استناد ندارند.

از نظر محتوایی، مضمون غالب احادیث قدسی اخلاقی می‌باشد؛ اگر چه در لابه‌لای آنها اخباری خاص در مورد اهل بیت و قیامت نیز می‌توان یافت.

کتاب‌های زیر به احادیث قدسی پرداخته‌اند:

«جواهر السنیة، الاحادیث القدسیة المشترکة بین السنة و الشیعة، صحیح الاحادیث القدسیة و موسوعة شرحها، الاحادیث القدسیة الضعیفة و الموضوعة، موسوعة الاحادیث القدسیة الصحیحة و الضعیفة».

منابع :

1) ابن نعمان، محمد (شیخ مفید)؛ الاختصاص، تصحیح علی اکبر غفاری، احیاء التراث، بیروت، لبنان، 1403، چاپ سوم، ص 226.

2) تفسیر منسوب به امام حسن عسکری علیه‌السلام، تحقیق مدرسه امام مهدی، مهر، قم، 1409، چاپ اول، ص 342.

3) الحسینی الاستر آبادی، محمدباقر (میرداماد)؛ الرواشح السماویة، تحقیق، غلام‌حسین قیصریه‌ها و نعمة‌‌الله جلیلی، قم، دارالحدیث، 1380،چاپ اول، ص 291.

4) انصاری، مرتضی (شیخ انصاری)؛ المکاسب المحرمه، تحقیق کنگره شیخ اعظم، قم، کنگره شیخ اعظم، 1420، چاپ اول، ج 4، ص 346.

5) ابوحبیب، سعدی؛ قاموس فقهی، دارالفکر، دمشق، سوریه، 1408، چاپ دوم.

6) العاملی، بهاء‌الدین، محمد، الوجیزه فی الدرایة، قم، مکتبة الاسلامیة الکبری، 1396، ص 3.

7) مدیر شانه‌چی، کاظم؛ درایة الحدیث، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1372، ص 13.

8) الجوهری، اسماعیل بن حماد؛ الصحاح، تاج اللغة و صحاح العربیه، تحقیق احمد عبدالغفور العطار، بیروت، لبنان، دارالعلم للملایین، 1407، ج 3، ص 96.

9) الزبیدی؛ تاج العروس، تحقیق علی شبیری، دارالفکر، بیروت لبنان، 1414، ج 8، ص470.

10) معارف، مجید؛ تاریخ عمومی حدیث، تهران، کویر، 1377، ص 30.


مقاله
جایگاه در درختواره	قران پژوهی - علوم حدیث - پیش‌زمینه حدیث

مقاله

جایگاه در درختواره

قران پژوهی - علوم حدیث - پیش‌زمینه حدیث

جدیدترین ها در این موضوع

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست. 24 دی 1395, 23:41

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست. 23 دی 1395, 1:47

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل 23 دی 1395, 1:44

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر 23 دی 1395, 1:28

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى. 23 دی 1395, 1:26

پر بازدیدترین ها

دعا در نهج البلاغه

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست 23 دی 1395, 0:15

نیایش زیبا از نهج البلاغه

خدایا! امید به تو بستم تا راهنما باشى به اندوخته هاى آمرزش و گنجینه هاى بخشایش ! خدایا! این بنده توست که در پیشگاهت برپاست ، یگانه ات مى خواند و یگانگى خاص تو راست . جز تو کسى را نمى بیند که سزاى این ستایش هاست . مرا به درگاه تو نیازى است که آن نیاز را جز فضل تو به بى نیازى نرساند، و آن درویشى را جز عطا و بخشش تو به توانگرى مبدل نگرداند. خدایا! خشنودى خود را بهره ما فرما، هم در این حال که داریم ، و بى نیازمان گردان از اینکه جز به سوى تو دست برداریم ، که تو بر هر چیز توانایى. 23 دی 1395, 0:26

الهى! به تو پناه مى برم

رگهايم زده نشده، و به بدترين كردارم گرفتار نگشته ام، نه نسلم بريده شده، نه از دين برگشته ام، نه منكر پروردگارم هستم، نه از ايمانم دل نگرانم، نه عقلم دچار سرگردانى است، و نه به عذاب امم گذشته گرفتار گشته ام. صبح كردم در حالى كه 23 دی 1395, 0:17