دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

دعای همراه کار نه جایگزین کار

پرسش: اینکه در آموزه‌های وحیانی این همه تأکید بر دعای زیاد برای تأمین و افزایش رزق و روزی شده به معنای این است که دعا به جای عوامل مادی رزق از قبیل کار و تلاش و... است یا مفهوم دیگری دارد؟ لطفاً به نحو اجمال توضیح دهید.
دعای همراه کار نه جایگزین کار
دعای همراه کار نه جایگزین کار

پرسش: اینکه در آموزه‌های وحیانی این همه تأکید بر دعای زیاد برای تأمین و افزایش رزق و روزی شده به معنای این است که دعا به جای عوامل مادی رزق از قبیل کار و تلاش و... است یا مفهوم دیگری دارد؟ لطفاً به نحو اجمال توضیح دهید.

پاسخ: بر اساس آموزه‌های وحیانی تأکید فراوان بر نقش دعا در تأمین و افزایش رزق و روزی انسان شده است. اما آیا این به معنای جایگزینی دعا به جای عوامل مادی رزق از قبیل: کار و تلاش و برنامه ریزی و... است؟ قطعاً پاسخ منفی است و این دو دسته عوامل یعنی عوامل مادی و عوامل معنوی هیچ کدام بی نیاز از یکدیگر نیستند و نمی‌توانند جایگزین یکدیگر شوند. بنابراین دعا باید همراه کار باشد نه جایگزین آن. در این رابطه از منابع و متون دینی نیز چنین می‌توان استنباط کرد که دعا جایگزین کار نیست، بلکه پشتوانه معنوی کارگران است تا با استفاده از ابزار دعا، از کار خود، بهره‌ها و نتایج بهتری بگیرند. شاهد این مدعا روایاتی است که ائمه معصومین(ع) با مشاهده افرادی که دعا را جایگزین کار و تلاش می‌کردند، آنان را به کار و تلاش دعوت می‌کردند.

یکی از اصحاب امام صادق(ع) به آن حضرت عرض می‌کند هزینه زندگی من به کندی می‌رسد. (لطفاً) برای تأمین رزق من دعا کنید. امام فوراً پاسخ دادند: «نه! (دعا نمی کنم) از خانه خارج شو و به دنبال روزی خود باش.» (وسایل الشیعه، ج17، ص22)

قرائن حالیه این روایت حاکی از آن است این فرد، بدون به کارگیری سعی و توان خود و با خانه نشینی از امام درخواست دعا کرده است که امام بدون درنگ دعای او را رد کرده و او را به کار و تلاش و خروج از خانه دعوت نمودند.

در روایت دیگری امام صادق(ع) به صراحت ناخرسندی خود را از بیکاران دعا کننده اعلام کرده و می‌فرمایند: «من از کسی که با ترک کسب و کار، لب به دعا می‌گشاید و می‌گوید خدایا روزی من را برسان، ناخشنود و ناراحتم». (همان، ص28)

همچنان که امام باقر(ع) به کنایه چنین فردی را کمتر از مورچه توصیف کرده و می‌فرمایند: «من از مردی که با احساس سختی از انجام کسب و کار می‌خوابد و می‌گوید: خدایا روزی مرا برسان، و در عین حال از حرکت در زمین برای جلب فضل الهی خودداری می‌کند، ناخشنودم. مورچه از سوراخ خود خارج می‌شود و روزی خود را می‌جوید (آیا این عده از مورچه هم کمترند؟) (همان، ص30)

بنابراین از جمع بندی روایاتی که مؤمنان را به دعا برای تأمین و افزایش رزق و روزی تشویق می‌کنند و روایاتی که انسان را از دعای بدون کار و تلاش برحذر می‌دارند، چنین می‌توان نتیجه گیری کرد که «نیایش و کار» در کنار هم معنا می‌یابند نه به جای هم. تلاش بدون نیایش و دعا و نیایش و دعا بدون کار و تلاش هر دو ناقص و ابترند. نتیجه مطلوب هنگامی به دست می‌آید که این دو در کنار یکدیگر قرار گیرند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست.
No image

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست.
خدایا! ببخش!

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل
خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر
خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى.
Powered by TayaCMS