دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

راه گریز از وسواس شیطان

«اللهم صل علی محمد و آله و امتعنا من الهدی بمثل ضلالته و زودنا من التقوی ضدّ غوایته و اسلک بنا من التقی خلاف سبیله من الردی».‌
راه گریز از وسواس شیطان
راه گریز از وسواس شیطان
نویسنده: حسین راضی

شرح فرازهایی از دعای هفدهم صحیفه سجادیه

«اللهم صل علی محمد و آله و امتعنا من الهدی بمثل ضلالته و زودنا من التقوی ضدّ غوایته و اسلک بنا من التقی خلاف سبیله من الردی».‌

تقوا و پرهیزکاری یکی از راههای گریز از وسوسه‌های شیطان است. امام سجاد (ع) در فراز فوق خداوند را چنین می‌خواند: «پروردگارا ما را از هدایت برخوردار کن گرچه او (شیطان) از ضلالت برخوردار است و ما را از پرهیزکاری توشه ده و لو اینکه او تبهکار است و ما را در راه تقوا سالک گردان که بر خلاف طریقت شیطان است». حضرت در این فراز، پرهیزکاری و تقوای مطلق را از خداوند طلب می‌کند تا در برابر شیطان شکست نخورد، تقوایی که حداقل درجه آن انجام واجبات و ترک محرمات است.

قرآن کریم درباره تقوا می‌فرماید: «ان الذین اتقوا اذا مسهم طائف من الشیطان تذکروا فاذا هم مبصرون؛ کسانی که پرهیزکاری کردند هنگامی که طواف کننده ای از شیطان آنان را مس کرد، متذکر می‌شوند پس ایشان بینایانند»(اعراف/201). در نظام ارزشی اسلام، محور همه ارزش‌ها تقواست. تقوا بر حسب لغت، مطلق صیانت و نگهداری هر چیزی از هر امر ناپسندی را شامل می‌شود، خواه ناپسند بودن آن شرعی باشد یا عرفی. از نگاه دین، تقوا عبارت است از مواظبت بر اوامر و نواهی الهی؛ چنانکه امام صادق (ع) فرمودند: «تقوا آن است که خدا تو را در واجبات و اوامر خودش حاضر و در منهیات و محرمات خود غایب ببیند». در اهمیت و ضرورت رعایت تقوا همین بس که در قرآن کریم، تنها معیار قبولی اعمال، «تقوا» معرفی شده است، چنانکه حصر «إنّما» در آیه شریفه، مفید همین معناست: «إنّما یتقبل الله من المتقین»(مائده/27)، همچنین پرهیزکاری، وصیت خداوند به همه عصرها و نسل‌ها دانسته شده است: «و به یقین ما کسانی را که پیش از شما به آنها کتاب (آسمانی) داده شده است و شما را سفارش کردیم که از خدا پروا کنید»(نساء/131). ترجیع بند دعوت تمام انبیاءالهی که وظیفه اصلی شان راهنمایی و هدایت انسانها در مسیر مبارزه با شیطان و هواپرستی و پیمودن صراط یکتاپرستی است، تقوای الهی و اطاعت از خداست: «فاتقوا الله و اطیعون»(شعراء/110). ‌

قرآن کریم، تقوا را زمینه ساز حصول بینش صحیح در تشخیص حق و باطل: «إن تتقوا الله یجعل لکم فرقاناً»(انفال/29)؛ موجب پوشش سیئات و اجر عظیم الهی: «و من یتق الله یکفر عنه سیئاته و یعظم له اجرا»(طلاق/5) و وسیله بهره مندی از معیت خاصه الهی: «إنّ الله مع الذین اتقوا و الذین هم محسنون»(نحل/128)، دانسته و درآیه 197 سوره بقره، از تقوا و پرهیزکاری، با عنوان «بهترین توشه» یا به تعبیر دقیق تر، «تنها توشه آخرت»یاد کرده است: «و تزودوا فإنّ خیر الزاد التقوی». در بیان حضرت علی (ع) نیزاین مهم، چنین تبیین شده است: «ای مردم، از خدایی پروا کنید که اگر چیزی بگویید، می‌شنود و اگر چیزی را پنهان کنید، می‌داند»، همچنین فرمودند: «از خدایی پروا داشته باشید که شما در مقابل دیدگان او هستید، زمام شما به دست او و حرکات و سکنات شما در قبضه قدرت اوست. اگر چیزی را کتمان کنید، می‌داند و اگر آشکار کنید، می‌نویسد. نگهبانان کریمی بر شما گمارده که حقی را زایل و باطلی را تثبیت نمی کنند».

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست.
No image

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست.
خدایا! ببخش!

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل
خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر
خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى.
Powered by TayaCMS