دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

شرح حدیث؛ عفت و امانت

پس به درستی که این دو خصلت شریف‌ترین چیزی است که شما در پنهان دارید و زیباترین چیزی است که آشکار می‌کنید و با فضیلت‌ترین چیزی است که ذخیره می‌کنید.
شرح حدیث؛  عفت و امانت
شرح حدیث؛ عفت و امانت
نویسنده: آیت‌الله مجتبی تهرانی

قال عَلی(ع): «عَلَیْکُمْ بِلُزُومِ الْعِفَّه وَ الْأَمَانَه فَإِنَّهُمَا أَشْرَفُ مَا أَسْرَرْتُمْ وَ أَحْسَنُ مَا أَعْلَنْتُمْ وَ أَفْضَلُ مَا ادَّخَرْتُمْ»[1]حضرت امیر‌المؤمنین علی(ع) فرمودند: بر شما باد به ملازمت عفت و امانت.

پس به درستی که این دو خصلت شریف‌ترین چیزی است که شما در پنهان دارید و زیباترین چیزی است که آشکار می‌کنید و با فضیلت‌ترین چیزی است که ذخیره می‌کنید.

شرح حدیث: در «عَلَیْکُمْ بِلُزُومِ الْعِفَّهِ وَ الْأَمَانَهِ‌» عفّت به معنای خودداری و کناره‌گیری و پرهیز است و در روایات، در روابط گوناگون مطرح می‌شود. «عفت بطن» (شکم) معنایش این است که هر چیزی، از هر جایی به دست تو برسد را نخوری و خوددار باشی.

«مرز الهی» را رعایت کنی. «عفت فرج» یعنی اینکه در ارتباط با شهوتِ جنسی نامشروع، پاکدامن باشی.

باید این حالتِ «خودداری و جلوگیری از شهوت جنسی»، درون تو باشد تا بتوانی جلوی نفس را در ارتباط با شهوت بطن و فرج بگیری. اینطور نباشد که اسیر شهوت باشی. امانت به معنای راستی و درستی نسبت به حقوق دیگران است؛ یعنی از نظر درونی یک حالت «تجاوز کاری نسبت به حقوق دیگران» نداشته باشی بلکه مقید باشی که حقوق دیگران را بپردازی (حقوق مالی و...).

حضرت در این روایت می‌فرمایند: برای شخص عفیف و امانتدار 3 خصلت نیک مترتّب می‌شود؛ 1: «فَاِنَّهُمَا أَشْرَفُ مَا أَسْرَرْتُمْ» عفت و امانتداری شریف‌ترین خصلت‌های درونی است که تو در درونت پنهان داری. 2: «وَ أَحْسَنُ مَا أَعْلَنْتُمْ» زیباترین چیزی است که تو آشکار می‌کنی. چون انسان خصلت‌هایی را که درون دارد، به بیرون ترواش می‌کند.

عفت نتیجه‌اش این است که مثلا اگر به یک مال برخورد کنی، که سزاوار نیست آن را مصرف کنی، جلوی خودت را می‌گیری یا از نظر شهوتِ جنسی نامشروع - ‌نعوذ بالله- در جایی که شرایط فراهم است نیز، پاکدامنی می‌کنی؛ این زیباترین چیزی است که آشکار می‌کنی. 3: «وَ أَفْضَلُ مَا ادَّخَرْتُمْ» با فضیلت‌ترین چیزی است که برای خود ذخیره می‌کنی و این ذخیره برای دنیا نیست بلکه برای روز قیامت است. با فضیلت‌ترین چیزی است که برای آینده‌ای که در پیش داری، ذخیره می‌کنی.

در نتیجه این دوخصلت یعنی عفت و امانت، دارای این سه اثر نیک است: از نظر درونی و فضیلت‌های نفسانی، اشرف امور است، از نظر اعمال بیرونی، زیباترین کارهای تو است و از نظر ذخیره و پس‌انداز، بهترین پس انداز برای روز قیامت است.

اندیشه > دین - سه شنبه 2 آذر 1389 - 09:14:16

مقاله

نویسنده آیت‌الله مجتبی تهرانی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست.
No image

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست.
خدایا! ببخش!

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل
خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر
خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى.
Powered by TayaCMS