دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

شوخی‌های بد فرجام

No image
شوخی‌های بد فرجام

وقتى شوخى، از مرز اعتدال فراتر رود و به افراط كشيده شود، موجب تحقير و اهانت مى‌گردد و طرف شوخى برمى‌آشوبد و در دفاع ‌از آبروى خود و حفظ موقعيتش به معارضه و برخورد مى‌پردازد. اينجاست كه شوخى تبديل به كدورت و دشمنى مى‌شود. نمونه‌هاى فراوانى مى‌توان يافت كه يك مزاح بيجا و نسنجيده كه ‌بى‌حرمتى به كسى يا گروهى تلقى شده است، خشم آنان را برانگيخته‌ است.

 در ضرب‌المثلهاى ما تعابيرى همچون «شوخى شوخى آخرش به‌جدى مى‌كشد» وجود دارد كه گوياى عواقب ناهنجار برخى‌شوخيهاست.

همين مضمون در مثلهاى عربى نيز آمده است: «المزاح‌مقدمة الشر». امام حسن عسكرى (ع) فرمود: «لا تمازح، فيجترء عليك‌»؛ شوخى‌مكن، كه بر تو گستاخ مى‌شوند. اين، اشاره به از بين رفتن مهابت و حرمت مزاح‌كننده دارد كه وقتى با شوخى، حريم خود را شكست و ابهت و وقار خويش را زير پا گذاشت، راه براى ديگران باز مى‌شود كه ‌به حرمت‌شكنى بپردازند. در حديث ديگرى كه امام صادق (ع) به «مومن الطاق‌» دارد به آثارسوء و خلاف‌انگيز مزاح اشاره دارد.

 حضرت، ضمن وصاياى مفصلى‌ به وى، مى‌فرمايد: اگر مى‌خواهى دوستى برادرت با تو صاف و زلال و بى‌آلايش ‌بماند، با او شوخى، جدل، مفاخره و مخاصمه و كشمكش مكن. روشن است كه اين چهار عمل، گاهى نوعى تعرض به حريم‌شخصيت ديگرى محسوب مى‌شود و آن صفاى برادرى و دوستى را مى‌آلايد. به هر حال، در شوخى كردن با ديگران، هم بايد ظرفيت طرف ‌مقابل سنجيده شود، هم از افراط و زياده‌روى پرهيز شود، هم از تحقير و توهين و استهزاء ديگران اجتناب شود، هم وقار و هيبت ‌خود شخص محفوظ بماند. نشاندن گل لبخند به چهره‌ها به قيمت‌ خرد كردن شخصيت ‌يك انسان، و ايجاد شادى در عده‌اى به بهاى غمگين‌ساختن يك مسلمان، زيبنده و شايسته نيست. 

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست.
No image

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست.
خدایا! ببخش!

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل
خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر
خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى.
Powered by TayaCMS