هوس مداری و حاکمیّت فساد

قال الله تعالی :

ولولا دفع الله النّاس بعضهم ببعض لهدّمت صوامع وبیع وصلوات ومساجد یذکر فیها اسم الله کثیراً

سوره حج/ آیه 40

واگر خداوند بعضی از مردم را بوسیله بعضی دیگر دفع نکند، دیرها ومعابد یهود و نصاری ومساجدی که نام خدا در آن بسیار برده می شود ، ویران می گردد.

توضیح:

هوس مداری و حاکمیّت فساد

در قرآن کریم، به منظور ارائه خطر، آیات فراوانی وجود دارد مانند: "ولو اتّبع الحقّ أهواءَهُمْ لفسدت السموات والأرض ومن فیهنّ"[1]: اگر حقّ و حقیقت، تابع هوسِ هوس مداران باشد (در بخش توحید، تابع عقاید ملحدان اعتقادی باشد و ربّ را واحد نداند و به "أرباب متفرقّون"[2] رضا بدهد، در مسائل اخلاقی، تابع رذیلت. مدارها و در مسائل عبادی و احوال شخصی، تابع افراد هوس باز باشد) نظام کیهانی به هم می خورد؛ اگر مسائل قانونی و حقوقی، تابع هوس اینها باشد، نه تنها زمین فاسد می شود، بلکه فساد به آسمانها هم سرایت می کند و اگر روزی بشر بر اثر پیشرفت علم، توانست در آسمانها هم کاری انجام دهد و در منظومه های شمسی نیرو پیاده کرده و زندگی کند، آنجا هم مثل زمین فاسد خواهد شد.

قرآن در بخشی دیگر می فرماید: "ظهر الفساد فی البرّ والبحر بما کسبت أیدی النّاس"[3] یعنی، تبه‌کاران نه تنها خشکیها را به تباهی کشیده اند بلکه دریاها را هم آلوده کرده اند. چنانکه در جنگ خلیج فارس دریا هم آلوده شد و انسان معاصر با داشتن قانون محیط سالم و زیست در اثر نداشتن اخلاق نه در خشکی به سلامت زیست و نه در دریا از سلامت بهره برد.

ذات اقدس خداوند، این فساد را هم گوشزد کرده،باز می فرماید: "ولوْلا دفْع الله النّاس بعضهم ببعضٍ لفسدت الارض"[4]: اگر نیروهای الهی در جامعه زندگی نکنند، تبهکاران همه زمین را تباه می کنند. و در جای دیگر می فرماید:

ولولا دفع الله النّاس بعضهم ببعض لهدّمت صوامع وبیع وصلوات ومساجد یذکر فیها اسم الله کثیراً[5]

یعنی، اگر به وسیله مردان فداکار و نستوه الهی، جلو تهاجم و تجاوز متجاوزان گرفته نشود، مراکز مذهب ویران می شود؛ این چهار آیه، نشان می دهد که اگر افراد جامعه از رذیلت آزاد نشوند، هرگز توان تشکیل مدینه فاضله را نخواهند داشت و انبیا که یکی از اهداف اصیل آنها تأمین و تأسیس مدینه فاضله است، در کمال دقت بررسی کرده اند که این هدف سامی، جز با انسان شناسی و تهذیب روح و اخلاق، میسّر نیست.

منبع :
• برگرفته از تفسیرموضوعی قرآن کریم – مبادی اخلاق در قرآن –تالیف : آیت الله جوادی آملی ص 232-233

پی نوشت:
• [1] - سوره مؤمنون، آیه 71.
• [2] - سوره یوسف، آیه 39
• [3] - سوره روم، آیه 41.
• [4] - سوره بقره، آیه 251.
• [5] - سوره حج، آیه 40