یحیی بن زید

كلمات كليدي : يحيي بن زيد، نوه امام سجاد ، نصربن سيار ، امام صادق (ع)

نویسنده : کریم حسنی

یحیی پسر زید، نوه امام سجاد (ع) می‌باشد. مادرش ریطه دختر ابوهاشم نام داشت. بعد از سرکوب شدن قیام پدرش توسط بنی‌امیه، خود را از دیدگان مخفی ساخت تا به وصیت پدر درباره استمرار قیام و مبارزه عمل نماید. پدر وی، زید، برای جلوگیری از فشار ظلم و ستم به خاندان نبوت، کفر و الحاد امویان و برگرداندن خلافت به آل محمد (ص)‌ قیام نمود ولی در سال 122 ه‍.ق توسط هشام خلیفه اموی سرکوب شد.

در همین راستا یحیی برای تبلیغ و دعوت از مردم به بین‌النهرین مدائن، ری، سرخس و خراسان رفت و به جمع‌آوری لشکر پرداخت چون خبر این جریان به امام صادق (ع)‌رسید. آن حضرت در نامه‌ای او را از این اقدام منع نمود و فهماند که اگر قیام کند، او نیز مانند پدرش کشته خواهد شد.

یحیی در خراسان بود که نصربن سیار کارگزار امویان در عراق، مأمور تعقیب او شد و پس از کشف محل استقرارش با شکنجۀ نودن پسر حریش، سرانجام توانستند او را دستگیر و زندانی کنند. اما با مرگ هشام وی از زندان آزاد شد و دوباره به دعوت از مردم پرداخت. و توانست پیروان زیادی گرد آورد. ولید، خلیفه وقت با اعزام سپاه ده‌هزار نفری خواستار دستگیری او شد سرانجام در نیشابور جنگی میان یحی و عمروبن زراره (حاکم نیشابور) درگرفت که یحیی پیروز میدان بود. او بدون اینکه به کسی آسیبی برساند وارد هرات گردید.

بعد از این شکست، خلیفه اموی، نصربن سیار را به استانداری خراسان منصوب و همراه با سپاهی مجهز و تازه نفس به آن دیار گسیل داشت. سالم بن احوز فرمانده سپاه امویان در منطقه جوزجمان به جنگ با یحیی پرداخت و در این جنگ تیری یحیی را از پای درآورد و سپاهش را از هم گسست. سر یحیی را نزد خلیفه فرستاده شد و بدنش را به دار آویختند.

وقتی ابومسلم قدرت یافت، از قاتلین او انتقام گرفته بدن او را کفن کرد و دفن نمود. مرگ اهالی خراسان هفت روز برای یحیی عزاداری کردند و بر نوزادان بسیاری نام یحیی و زید، می‌نهادند.

شهادت یحیی در سال 125 ه‍.ق اتفاق افتاده است.

منابع :

1) یعقوبی، احمدبن واضح؛ تاریخ یعقوبی، تحقیق از عبدالامیر مهنا، بیروت، چ 1،مؤسسه اعلمی مطبوعات، 1413ق.

2) طبری، محمدبن جریر ؛ تاریخ الامم والملوک، با تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، روائع التراث العربی، ج 7، ص 230.

3) مسعودی، ابوالحسن علی بن حسین ؛ مروج الذهب، تحقیق از محمد الدین عبدالحمید، بیروت، دارالمعرفت، 1404 ق، چ 3، ص 225


مقاله
نویسنده	کریم حسنی

مقاله

نویسنده

کریم حسنی

جدیدترین ها در این موضوع

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست. 24 دی 1395, 23:41

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست. 23 دی 1395, 1:47

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل 23 دی 1395, 1:44

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر 23 دی 1395, 1:28

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى. 23 دی 1395, 1:26

پر بازدیدترین ها

دعا در نهج البلاغه

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست 23 دی 1395, 0:15

نیایش زیبا از نهج البلاغه

خدایا! امید به تو بستم تا راهنما باشى به اندوخته هاى آمرزش و گنجینه هاى بخشایش ! خدایا! این بنده توست که در پیشگاهت برپاست ، یگانه ات مى خواند و یگانگى خاص تو راست . جز تو کسى را نمى بیند که سزاى این ستایش هاست . مرا به درگاه تو نیازى است که آن نیاز را جز فضل تو به بى نیازى نرساند، و آن درویشى را جز عطا و بخشش تو به توانگرى مبدل نگرداند. خدایا! خشنودى خود را بهره ما فرما، هم در این حال که داریم ، و بى نیازمان گردان از اینکه جز به سوى تو دست برداریم ، که تو بر هر چیز توانایى. 23 دی 1395, 0:26

الهى! به تو پناه مى برم

رگهايم زده نشده، و به بدترين كردارم گرفتار نگشته ام، نه نسلم بريده شده، نه از دين برگشته ام، نه منكر پروردگارم هستم، نه از ايمانم دل نگرانم، نه عقلم دچار سرگردانى است، و نه به عذاب امم گذشته گرفتار گشته ام. صبح كردم در حالى كه 23 دی 1395, 0:17